ماده 19 قانون ثبت احوال مقرر می‌دارد ماما یا پزشک حاضر در زمان تولد کودک مسئول صدور گواهی ولادت است و باید یک نسخه از آن را در مهلت تعیین‌شده به اداره ثبت احوال محل ارسال نماید.

ماده 18 قانون ثبت احوال مقرر می‌دارد در صورت ولادت کودکی که ولی یا قیم ندارد، نماینده یا مأمور ثبت احوال مسئول ثبت ولادت است و باید مراتب را جهت اقدامات قانونی به دادستان اطلاع دهد. همچنین تبصره این ماده تأکید می‌کند در مواردی که تولد در مکان‌هایی مانند ندامتگاه یا کانون اصلاح و تربیت رخ دهد که خروج از آنجا محدود یا نیازمند مجوز است، مسئولان آن سازمان‌ها موظف به اطلاع‌رسانی و همکاری با مأمور ثبت احوال در انجام وظایف هستند.

ماده 17 قانون ثبت احوال مقرر می‌دارد در مواقعی که والدین طفل معلوم نباشند، برای نام و نام خانوادگی آنها اسامی آزاد یا فرضی در محل اسامی پدر و مادر ثبت می‌شود. هر گونه تصحیح اسامی فرضی یا تکمیل مشخصات ناقص با اقرارنامه منطبق بر ماده 1273 قانون مدنی، حکم دادگاه یا مدارک حصر وراثت انجام می‌شود و نام خانوادگی طبق احکام مربوط اصلاح می‌گردد. همچنین موضوع فرضی بودن اسامی پدر و مادر در شناسنامه منعکس نمی‌شود.

ماده 16 قانون ثبت احوال مقرر می‌دارد اعلام و امضاء سند ثبت ولادت به ترتیب اولویت برعهده پدر یا جد پدری، در صورت غیبت پدر مادر، وصی یا قیم، نگهدارنده قانونی طفل، نماینده مؤسسه محل سپردن طفل و صاحب واقعه بالای 18 سال است. در صورتی که ازدواج پدر و مادر ثبت نشده باشد، اعلام ولادت و امضاء سند به طور مشترک بر عهده پدر و مادر است و اگر توافق میسر نباشد، سند با اعلام یکی از آنان همراه با ذکر نام کوچک طرف غائب تنظیم می‌گردد. در صورت اعلام مادر، نام خانوادگی مادر به طفل داده می‌شود.

ماده 15 قانون ثبت احوال مقرر می‌دارد ثبت ولادت باید بر اساس تصدیق پزشک، مامای رسمی یا مؤسسه محل تولد انجام شود و در صورت عدم وجود این تصدیق، به تأیید دو شاهد معتبر نیاز دارد. مهلت اعلام ولادت پانزده روز از تاریخ تولد است، که روز ولادت و تعطیلات رسمی پس از پایان مهلت محسوب نمی‌شوند. اگر تولد در حین سفر زمینی، هوایی یا دریایی صورت گیرد، مهلت اعلام از تاریخ رسیدن به مقصد محسوب می‌شود.

ماده 14 اصلاحی قانون ثبت احوال (18/10/1363) بیان می‌کند که برای هر شخص یک شماره شناسنامه اختصاصی تعیین می‌شود که ویژه همان فرد است. همچنین شماره شناسایی هر شخص باید در تمامی مدارک و اسناد مربوط به ثبت احوال او درج شود تا هویت و سوابق ثبتی به‌صورت دقیق و یکپارچه قابل شناسایی باشد.

ماده 13 اصلاحی قانون ثبت احوال (18/10/1363) تعیین می‌کند که ولادت در ایران توسط نماینده یا مأمور ثبت احوال و در خارج از کشور توسط مأموران کنسولی ثبت می‌شود. در دفتر ثبت کل وقایع، اطلاعات دقیق مربوط به زمان، مکان، مشخصات والدین، گواهان، مأمور ثبت، شماره‌های شناسنامه، محل ثبت اثر انگشت، و خلاصه اطلاعات ازدواج، طلاق، وفات، و دیگر موارد ثبت می‌گردد. پس از ثبت ولادت، شناسنامه برای کودک ایرانی صادر و تسلیم می‌شود و نسخه‌ای از ثبت واقعه به اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه والدین ارسال می‌گردد. در صورت کودک خارجی، گواهی ولادت صادر می‌شود.

ماده 12 قانون ثبت احوال مقرر می‌دارد که ولادت هر کودک در ایران، صرف‌نظر از ملیت والدین، باید توسط نماینده یا مأمور ثبت احوال اعلام گردد. همچنین ولادت کودکان ایرانی مقیم خارج از کشور باید به مأمور کنسولی ایران در محل اقامت یا در نبود آن، به نزدیک‌ترین مأمور کنسولی یا سازمان ثبت احوال کشور اعلام شود تا ثبت قانونی صورت گیرد.

ماده ۱۱ قانون ثبت احوال (اصلاحی ۱۸ دی ۱۳۶۳) به نحوه امضاء و اعتبار دفتر ثبت وقایع ولادت و وفات می‌پردازد.

بر اساس این ماده، پس از ثبت واقعه تولد یا فوت در دفتر ثبت احوال، سند مربوط باید توسط اعلام‌کننده واقعه، گواهان و مأمور یا نماینده سازمان ثبت احوال امضاء شده و مهر گردد. این امضاءها نشان‌دهنده تأیید صحت اطلاعات ثبت‌شده در سند هستند.

با این حال، در صورتی که گواهی پزشک یا ماما درباره ولادت یا وفات ارائه شود، حضور و امضای گواهان ضروری نخواهد بود.

همچنین این ماده تأکید می‌کند که پس از تکمیل و امضای اسناد ثبت وقایع، هرگونه تصحیح یا تغییر در مندرجات آن‌ها فقط بر اساس مقررات و تشریفات پیش‌بینی‌شده در قانون ثبت احوال امکان‌پذیر است و امکان تغییر آزادانه اطلاعات وجود ندارد.

ماده ۱۰ قانون ثبت احوال (جایگزین‌شده در ۱۸ دی ۱۳۶۳) درباره نحوه ثبت وقایع حیاتی افراد و مدیریت دفاتر ثبت احوال توضیح می‌دهد.

طبق این ماده:

تمامی وقایع حیاتی هر فرد شامل ولادت، ازدواج، طلاق، رجوع، بذل مدت، وفات و دیگر رویدادهای مرتبط در دفاتری که به صورت مشخص تعریف شده‌اند ثبت می‌گردد.
دفتر ثبت کل وقایع شامل وقایع ابتدایی تولد هر فرد، همچنین وقایع ازدواج، طلاق، رجوع و بذل مدت همسر، ولادت و وفات فرزندان و وفات صاحب سند بر اساس مدارک و اعلامیه‌ها ثبت می‌شود.
دفتر ثبت وفات مخصوصاً برای ثبت وقایع مربوط به فوت هر فرد مورد استفاده قرار می‌گیرد.
تبصره‌های این ماده به موارد زیر اشاره دارند:

صفحات دفتر ثبت کل وقایع باید به صورت منظم شماره‌گذاری شده و با تعیین تعداد کل صفحات، نخ‌کشی، سرب و منگنه شده، و با امضای دادستان شهرستان یا نماینده او مهر و تایید شود.
بعد از سپری شدن ۱۲۰ سال از ثبت سالانه، دفتر ثبت کل وقایع از جریان کاری خارج شده و به بایگانی راکد منتقل می‌شود.
در صورت از بین رفتن دفاتر یا اسناد، مطابق سوابق موجود یا با دعوت صاحبان اسناد و رسیدگی‌های قانونی، دفاتر یا اسناد معدوم تجدید و بازسازی می‌شوند.
این ماده الزامات حفظ صحت و اعتبار دفاتر حیاتی را مشخص ساخته و سازوکار دفاع از حقوق ثبتی افراد را فراهم می‌کند.

ماده 9 اصلاحی قانون ثبت احوال مورخ 18/10/1363 مقرر می‌دارد رونوشت یا فتوکپی شناسنامه یا گواهی ولادت مراجعان به ادارات، مؤسسات دولتی، شهرداری‌ها و بخش خصوصی که برای انجام امور اداری نیاز است، مستقیماً توسط همان مراجع تهیه شود تا نیاز به ارائه اصل مدارک به دفعات از بین برود.

طبق این ماده، مراجعین ادارات، مؤسسات دولتی، شهرداری و بخش خصوصی که برای انجام امور و مراجعات اداری خود نیاز به نسخه‌ای از شناسنامه یا گواهی ولادت دارند، می‌توانند رونوشت یا فتوکپی این مدارک را مستقیماً از همان مراجع تهیه کنند.

این رویه باعث تسهیل در ارائه خدمات اداری و کاهش بوروکراسی شده و از مراجعه مستقیم به سازمان ثبت احوال برای دریافت رونوشت جلوگیری می‌کند.

ماده ۸ قانون ثبت احوال (اصلاحی ۱۸ دی ۱۳۶۳) بر اعتبار اسناد رسمی مرتبط با ثبت وقایع حیاتی تأکید دارد.

مطابق این ماده:

دفتر ثبت کل وقایع، دفتر ثبت وفات، شناسنامه، گواهی ولادت، اعلامیه‌ها و اطلاعیه‌ها و دفاتر ثبت نام خانوادگی به عنوان اسناد رسمی محسوب می‌شوند.
این اسناد تا زمانی که بر اساس تصمیم هیئت حل اختلاف یا رأی دادگاه تصحیح یا باطل نشده باشند، از اعتبار کامل برخوردارند و دارای قدرت قانونی هستند.
این ماده، پایه قانونی برای پذیرش این اسناد در مراجع قضایی و اداری بوده و هر گونه تغییر یا ابطال آن‌ها را مستلزم مراحل قانونی مشخص کرده است.