دسته: قانون ثبت اسناد و املاك با اصلاحات و الحاقات بعدي

ماده ۴۵ – حق دعوی وراث یا قائم‌مقام قانونی در صورت فوت، جنون یا حجر طرف دعوی و تخلف مستدعی ثبت

موضوع ماده:

1. موارد مشمول:
   • اگر به واسطه عدم اقدام در مواد ۱۷، ۱۸ و ۱۹، ملکی به ثبت رسیده و بعداً معلوم شود که عدم تعقیب یا عدم ابراز تصدیق به علت فوت، جنون یا حجر طرف دعوی با مستدعی ثبت بوده است.
   • همچنین اگر اخطار موضوع ماده ۴۴، هرچند مستدعی ثبت از فوت، جنون یا حجر عالم بوده، انجام نشده باشد.
2. حق اقدام قائم‌مقام قانونی:
   • قائم‌مقام قانونی متوفی، مجنون یا محجور می‌تواند ظرف پنج سال، بابت قیمت ملک، اجور و خسارات، در محاکم حقوقی و از طریق عرضحال جدید علیه مستدعی ثبت دعوی اقامه نماید.
   • مبدأ پنج سال:
     • برای وراث کبیر و وراثی که ولی خاص (پدر، جد پدری یا وصی منصوب مسلم‌الوصایه) دارند: از تاریخ فوت.
     • در سایر موارد: از تاریخ تعیین قیمت یا مدیر تصفیه.
3. مجازات مستدعی ثبت در صورت فرار از حق طرف مقابل:
   • اگر مستدعی ثبت محکوم شود و ملک قبلاً به دیگری منتقل شده و در موقع اجرای حکم مفلس باشد و ثابت شود که برای فرار از ادای حق، طرف خود را مفلس کرده است، به حبس تأدیبی از یک تا دو سال محکوم خواهد شد.
   • تعقیب جزائی در این مورد منوط به شکایت مدعی خصوصی است و با استرداد شکایت، تعقیب موقوف می‌شود.

ماده ۴۴ – پیگیری دعوی ملک در صورت فوت، جنون یا حجر دعوی‌کننده

موضوع ماده:

1. موارد مشمول:
   • هرگاه کسی که نسبت به ملک مورد ثبت دعوی اقامه کرده قبل از انقضای موعدهای مقرر در مواد ۱۷، ۱۸ و ۱۹ فوت، مجنون یا محجور شود.
2. وظیفه مستدعی ثبت:
   • مستدعی ثبت مکلف است مراتب را به اداره ثبت و پارکه بدایت صلاحیت‌دار کتبا اطلاع دهد.
   • پس از تعیین قائم‌مقام قانونی، مستدعی ثبت موظف است از طریق محقق ثبت یا محاکم مربوطه اخطار کند که مشارالیه در ظرف شصت روز از تاریخ ابلاغ اخطاریه دعوی را تعقیب کند.
3. پیامد عدم تعقیب توسط قائم‌مقام قانونی:
   • در صورت عدم تعقیب دعوی توسط قائم‌مقام قانونی در مدت مقرر، محاکم یا محقق ثبت قرار اسقاط دعوی را صادر می‌کنند.
   • این قرار صرفاً قابل استیناف است.

ماده ۴۳  (اصلاحی 07ˏ05ˏ1312)– انتقال ملک با سند عادی یا رسمی و پیامدهای آن

موضوع ماده:

1. در صورت انتقال بموجب سند عادی و عدم اطلاع انتقال‌دهنده به اداره ثبت:
   • اگر مدت اعتراض باقی باشد، منتقل‌الیه مطابق مقررات عرضحال می‌دهد.
   • اگر مدت اعتراض منقضی شده باشد، منتقل‌الیه می‌تواند با اظهارنامه انتقال‌دهنده را اخطار نماید.
   • هرگاه انتقال‌دهنده معامله را ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ اخطاریه تصدیق کند، ملک به نام انتقال‌گیرنده ثبت می‌شود؛ در غیر این صورت ملک به نام انتقال‌دهنده ثبت خواهد شد و انتقال‌گیرنده می‌تواند طبق مواد ۱۰۵ و ۱۱۴ انتقال‌دهنده را تعقیب نماید.
2. در صورت انتقال با رعایت ماده ۴۱ یا انتقال بموجب سند رسمی:
   • اگر اعلانات نوبتی منتشر نشده باشد، ملک به نام انتقال‌گیرنده اعلان می‌شود.
   • اگر اعلانات در جریان باشد، باقی اعلانات به نام انتقال‌گیرنده با قید انتقال اصلاح می‌شود.
   • اگر رجوع به اداره ثبت بعد از اتمام اعلانات باشد، ملک به نام انتقال‌گیرنده ثبت خواهد شد.
3. در صورت مشخص شدن جعل سند رسمی انتقال:
   • مرتکب به ۵ تا ۱۵ سال حبس با اعمال شاقه محکوم خواهد شد و مفاد ماده ۱۱۴ درباره او اجرا خواهد شد.

ماده ۴۲ – اطلاع رسانی انتقال ملک در صورت اعتراض به تقاضای ثبت

موضوع ماده:

• در صورتی که مورد انتقال ملکی، نسبت به آن عرضحال اعتراضی داده شده باشد:
  • انتقال‌دهنده مکلف است هنگام انتقال، انتقال‌گیرنده را از وجود معترض مطلع نماید و ظرف ده روز از تاریخ انتقال، معترض را از وقوع انتقال و نام انتقال‌گیرنده به وسیله اظهارنامه رسمی مسبوق کند.
  • اگر انتقال‌دهنده در هنگام انتقال از اعتراضی که شده مطلع نبوده و یا عرضحال اعتراض بعد از انتقال داده شود، انتقال‌دهنده موظف است ظرف ده روز از تاریخ اطلاع رسمی، معترض را از وقوع انتقال و نام منتقل‌الیه مطلع کند و انتقال‌گیرنده را نیز به همان طریق از وقوع اعتراض مسبوق نماید.
  • انتقال‌گیرنده بمحض ابلاغ اظهارنامه، در مقابل معترض قائم‌مقام انتقال‌دهنده شده و دعوی بدون تجدید عرضحال به طرفیت او جریان خواهد یافت.
  • انتقال‌دهنده‌ای که مطابق مقررات فوق عمل ننماید، مسئول هر ضرر و خسارتی است که از تخلف او بر انتقال‌گیرنده یا معترض وارد شود و مادام که ضرر و خسارت مزبور جبران نشده است، به تقاضای انتقال‌گیرنده یا معترض توقیف خواهد شد.

تبصره – جانشینی معترض:

• هرگاه معترض حقوق ادعایی خود را به دیگری منتقل کند، آن شخص بدون تجدید عرضحال قائم‌مقام او شده و از مواعدی که برای معترض در تاریخ انتقال باقی است استفاده خواهد کرد.

ماده ۴۱ (اصلاحی 07ˏ05ˏ1312)– اعلام انتقال ملک در مدت عملیات مقدماتی

موضوع ماده:

• در صورتی که در اثناء مدت عملیات مقدماتی، تقاضاکننده ثبت ملک مورد تقاضا را کل یا بعضاً به دیگری منتقل کند:
  • انتقال‌دهنده مکلف است ظرف ده روز از تاریخ انتقال، شخصاً یا توسط وکیل ثابت‌الوکاله، در اداره ثبت اسناد حاضر شود و معامله خود را کتبا اطلاع دهد.

ماده ۴۰ – مجازات انتظامی برای تخلفات قضات و مأمورین دولت

موضوع ماده:

• تخلف قضات و مأمورین دولت از مقررات مواد ۳۳، ۳۴، ۳۵، ۳۶، ۳۷، ۳۸ و ۳۹، مستلزم مجازات انتظامی از درجه ۴ به بالا است.