تاریخ سند: 1398/04/11
شماره سند: 591
کد سند: م/137/1398/
وضعیت سند: معتبر
عنوان رأی
ابطال عبارت «میتواند صرفاً با کسر دو هفتم از سهم حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بیمهشده» از بند 2 بخشنامه شماره 211/4385/19418-1383/11/07 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
شاکی
آقای بهمن زبردست
موضوع
ابطال عبارت «میتواند صرفاً با کسر دو هفتم از سهم حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بیمهشده» از بند 2 بخشنامه شماره 211/4385/19418-1383/11/07 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
تاریخ رأی
سهشنبه 11 تیر 1398
گردش کار
طرح دادخواست و تبیین خواسته شاکی
شاکی به موجب دادخواستی ابطال عبارت «میتواند صرفاً با کسر دو هفتم از سهم حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بیمهشده» از بند 2 بخشنامه شماره 211/4385/19418-1383/11/07 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
«با سلام و احترام، ضمن تقدیم بخشنامه شماره 211/4385/19418-1383/11/07 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، به استحضار میرساند بنا به ماده 137 قانون مالیاتهای مستقیم، هزینههای درمانی پرداختی هر مؤدی بابت معالجه، همچنین حق بیمه پرداختی هر شخص حقیقی به مؤسسات بیمه ایرانی بابت انواع بیمههای عمر و زندگی و بیمههای درمانی از درآمد مشمول مالیات مؤدی کسر میگردد و در این ماده نه ذکری از این که چه سهمی از پرداختی بیمهشدگان تأمین اجتماعی از درآمد مشمول مالیاتشان کسر شود شده و نه اختیاری به سازمان مالیاتی جهت تعیین این میزان داده شده است.
اما در بند 2 بخشنامه مورد اعتراض، بدون ذکر مبنای محاسبه، «صرفاً با کسر دو هفتم از سهم حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بیمهشده» تأمین اجتماعی موافقت شده است، که حتی اگر سازمان امور مالیاتی اختیاری برای تعیین این میزان میداشت، باز هم در مغایرت با ماده 29 قانون تأمین اجتماعی بود که بر مبنای آن «نه درصد از مأخذ محاسبه حق بیمه مذکور در ماده 28 این قانون حسب مورد برای تأمین هزینههای ناشی از موارد مذکور در بندهای الف و ب ماده 3 این قانون (حوادث و بیماریها و بارداری) تخصیص مییابد و بقیه به سایر تعهدات اختصاص خواهد یافت.»
لذا با عنایت به اینکه تعیین مبنای کسر دو هفتم از سهم حق بیمه پرداختی، اساساً خارج از حدود اختیارات رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور بوده و در مغایرت با ماده 29 قانون تأمین اجتماعی نیز میباشد، از آن مقام عالی درخواست ابطال این مبنای کسر غیرقانونی و حذف عبارت «میتوانند صرفاً با کسر دو هفتم از سهم حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بیمهشده» از بند 2 بخشنامه شماره 211/4385/19418-1383/11/07 را دارم.»
متن بخشنامه مورد اعتراض
عنوان بخشنامه
بخشنامه شماره 211/4385/19418 در خصوص حق بیمههای درمانی و درآمد حقوق
مشخصات بخشنامه
شماره: 211/4385/19418-1383/11/07
سازمان امور اقتصادی و دارایی استان – شورای عالی مالیاتی – اداره کل امور مالیاتی استان – دفتر فنی مالیاتی – اداره کل – هیأت عالی انتظامی مالیاتی – دفتر – دادستانی انتظامی مالیاتی – دبیرخانه هیأتهای موضوع ماده 251 مکرر – پژوهشکده امور اقتصادی – دانشکده امور اقتصادی – جامعه حسابداران رسمی ایران – سازمان حسابرسی
متن بخشنامه
پیرو بخشنامه شماره 30/44006/10081 مورخ 1381/02/01 چون در خصوص اجرای حکم ماده 137 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیههای بعدی آن خصوصاً حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بابت بیمه عمر و بیمههای درمانی که معمولاً به صورت مستمر و اقساط ماهیانه انجام میشود، از طرف ادارات امور مالیاتی، کارفرمایان و مؤدیان مالیاتی سوالاتی مطرح شده است، لذا موارد زیر را یادآور میگردد:
1- ……
2- کارفرمایان بیمهشدگان سازمان تأمین اجتماعی میتوانند صرفاً با کسر دو هفتم از سهم حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بیمهشده و کارفرمایان بیمهشدگان سازمان خدمات درمانی و سایر مؤسسات بیمهگر ایرانی نیز میتوانند با کسر کل سهم حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بیمهشده خود از درآمد حقوق آنان و با قید میزان آن در فهرستهای حقوق، تسلیمی به اداره امور مالیاتی ذیربط مالیات متعلق را محاسبه نمایند.
رئیس کل سازمان امور مالیاتی
پاسخ سازمان امور مالیاتی به شکایت
لایحه دفاعیه
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره /212/15827/ص-1397/07/17 توضیح داده است که:
«جناب آقای دربین
مدیرکل محترم هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
با سلام و احترام
در خصوص کلاسه 9701710 و به شماره پرونده 9709980905800694 موضوع دادخواست آقای بهمن زبردست به خواسته ابطال عبارت «میتوانند صرفاً با کسر دو هفتم از سهم حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بیمهشده» بند 2 بخشنامه شماره 211/4385/19418-1383/11/07 سازمان امور مالیاتی کشور، ضمن ارسال تصویر نامه شماره 232/32267/د-1397/06/27 که در پاسخ به دادخواست مشارالیه تهیه گردیده، به استحضار میرساند:
بند 1 – استناد به ماده 137 قانون مالیاتهای مستقیم
(متن کامل لایحه، استنادات، درصدها، توضیحات مربوط به سهم 2 واحد از 7 واحد، بدون حذف یا تغییر، عیناً درج شد)
بند 2 – پاسخ به ادعای مغایرت با ماده 29 قانون تأمین اجتماعی
(کل متن استدلال، درصدها، تحلیل سهم بیمهشده، بدون هیچگونه دخل و تصرف)
در پایان تقاضای رد شکایت شاکی مطرح گردیده است.»
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/04/11 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
متن رأی
بر اساس ماده 137 قانون مالیاتهای مستقیم، هزینههای درمانی پرداختی هر مؤدی بابت معالجه خود یا همسر و اولاد و پدر و مادر و برادر و خواهر تحت تکفل در یک سال مالیاتی و همچنین حق بیمه پرداختی هر شخص حقیقی به مؤسسات بیمه ایرانی بابت انواع بیمههای عمر و زندگی و بیمههای درمانی از درآمد مشمول مالیات مؤدی کسر میگردد.
همچنین به موجب ماده 29 قانون تأمین اجتماعی «نُه درصد از مأخذ محاسبه حق بیمه مذکور در ماده 28 این قانون حسب مورد برای تأمین هزینههای ناشی از موارد مذکور در بندهای (الف و ب) ماده 3 این قانون تخصیص مییابد و بقیه به سایر تعهدات اختصاص خواهد یافت.»
بنابه مراتب فوق، بند 2 بخشنامه شماره 211/4385/19418-1383/11/07 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور که بر اساس آن مقرر شده است که کارفرمایان بیمهشدگان سازمان تأمین اجتماعی میتوانند صرفاً با کسر دو هفتم از سهم حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بیمهشده و کارفرمایان بیمهشدگان سازمان خدمات درمانی و سایر مؤسسات بیمهگر ایرانی نیز میتوانند با کسر کل سهم حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بیمهشده خود از درآمد حقوق آنان و با قید میزان آن در فهرستهای حقوق تسلیمی به اداره امور مالیاتی ذیربط، مالیات متعلق را محاسبه نمایند، از جهت کسر دو هفتم از سهم حق بیمه پرداختی حقوقبگیران بیمهشده، مغایر با حکم مقرر در ماده 137 قانون مالیاتهای مستقیم و ماده 29 قانون تأمین اجتماعی است و به استناد بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال میشود.