قانون مالیات مستقیم

ماده ۲۶۳ قانون مالیات‌های مستقیم شرایط انتصاب دادستان انتظامی مالیاتی را مشخص می‌کند. این سمت باید توسط کارمندان عالی‌رتبه وزارت امور اقتصادی و دارایی با حداقل ده سال سابقه خدمت، از جمله شش سال سابقه در امور مالیاتی، احراز شود. انتصاب با پیشنهاد رئیس کل سازمان امور مالیاتی و حکم وزیر اقتصاد انجام می‌گیرد. همچنین دادستان می‌تواند به تعداد لازم دادیار داشته باشد و بخشی از اختیارات خود را به آنان تفویض کند.

ماده ۲۶۵ موارد آغاز رسیدگی به تخلفات مالیاتی را تعیین می‌کند؛ از جمله شکایت ذینفع، گزارش مراجع رسمی، ارجاع وزیر یا رئیس کل سازمان امور مالیاتی و اطلاعات دادستانی انتظامی مالیاتی. دادستانی انتظامی مالیاتی پس از بررسی، می‌تواند پرونده را بایگانی کند، قرار منع تعقیب صادر نماید یا ادعانامه تنظیم و به هیأت رسیدگی به تخلفات اداری ارسال کند. در صورت عدم پذیرش منع تعقیب، هیأت رأساً رسیدگی خواهد کرد.

ماده ۲۶۶ قانون مالیات‌های مستقیم، هیأت‌های رسیدگی به تخلفات اداری را به‌عنوان مرجع رسیدگی به تخلفات کلیه مأموران مالیاتی و نمایندگان سازمان در هیأت‌های حل اختلاف تعیین می‌کند. طبق این ماده، حداقل یکی از اعضای هیأت باید بیش از ۱۰ سال سابقه در امور مالیاتی داشته باشد. (این هیأت جایگزین «هیأت عالی انتظامی» شده است).

ماده ۲۶۷ قانون مالیات‌های مستقیم مقرر می‌کند که تخلفات اعضای شورای عالی مالیاتی و اعضای هیأت رسیدگی به تخلفات اداری با دستور وزیر امور اقتصادی و دارایی در دادگاه اختصاصی اداری بررسی می‌شود. این دادگاه از یک رئیس شعبه دیوان عالی کشور، رئیس کل دیوان محاسبات و رئیس کل سازمان امور مالیاتی تشکیل می‌شود. رأی این دادگاه قطعی و لازم‌الاجرا است.

ماده ۲۶۸ قانون مالیات‌های مستقیم بیان می‌کند که اگر سردفتران دفاتر اسناد رسمی تکالیف مالیاتی مرتبط با معاملات ثبت‌شده را انجام ندهند، دادستانی انتظامی مالیاتی آن‌ها را تعقیب می‌کند. محاکمه و مجازات سردفتر در مرجع صلاحیت‌دار قانون دفاتر اسناد رسمی انجام می‌شود. همچنین دادستانی انتظامی مالیاتی می‌تواند نماینده اداره امور مالیاتی را برای ارائه توضیحات به مرجع رسیدگی معرفی کند.

ماده ۲۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم بیان می‌کند که تخلفات اعضای هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی با اعلام دادستانی انتظامی مالیاتی در دادسرای انتظامی قضات رسیدگی می‌شود. در مورد قضات بازنشسته و نمایندگان موضوع بند ۳ ماده ۲۴۴، رسیدگی در محاکم دادگستری انجام شده و متخلفان به مجازات متناسب محکوم می‌شوند.

ماده ۲۷۰ قانون مالیات‌های مستقیم مجازات مأموران مالیاتی و نمایندگان هیأت حل اختلاف را در صورت مسامحه، تعمد، گزارش خلاف واقع، ایجاد زیان برای دولت یا اقدام خارج از مهلت قانونی تعیین می‌کند. مجازات‌ها شامل انفصال از خدمت، برکناری، مسئولیت مدنی، جبران خسارت و در موارد سوءنیت، تعقیب کیفری است. رسیدگی به این تخلفات طبق قانون رسیدگی به تخلفات اداری انجام می‌شود.

ماده ۲۷۲ سازمان امور مالیاتی را موظف می‌کند هر سال گروه‌های مشمول ارائه صورت‌های مالی حسابرسی‌شده را اعلام کند. اشخاص مشمول باید گزارش حسابرسی را همراه اظهارنامه یا حداکثر سه ماه پس از آن ارائه دهند. عدم ارائه گزارش موجب جریمه ۲۰٪ مالیات و تعیین درآمد مشمول مالیات از طریق رسیدگی می‌شود. همچنین سازمان می‌تواند حسابرسی را به سازمان حسابرسی یا مؤسسات عضو جامعه حسابداران رسمی واگذار کند.

ماده ۲۷۴ قانون مالیات‌های مستقیم، مصادیق اصلی جرایم مالیاتی را تعیین می‌کند؛ از جمله تنظیم دفاتر خلاف واقع، کتمان درآمد، عدم ارائه اطلاعات، عدم تسلیم اظهارنامه سه‌ساله، استفاده از کارت بازرگانی دیگران و معاملات صوری. مرتکبان این جرایم به مجازات‌های درجه شش محکوم می‌شوند.