ماده 272 قانون مالیات های مستقیم

ماده ۲۷۲ سازمان امور مالیاتی را موظف می‌کند هر سال گروه‌های مشمول ارائه صورت‌های مالی حسابرسی‌شده را اعلام کند. اشخاص مشمول باید گزارش حسابرسی را همراه اظهارنامه یا حداکثر سه ماه پس از آن ارائه دهند. عدم ارائه گزارش موجب جریمه ۲۰٪ مالیات و تعیین درآمد مشمول مالیات از طریق رسیدگی می‌شود. همچنین سازمان می‌تواند حسابرسی را به سازمان حسابرسی یا مؤسسات عضو جامعه حسابداران رسمی واگذار کند.

ماده 272 قانون مالیات‌های مستقیم

ماده 272 ـ

سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است تا پایان دی‌ ماه هر سال نسبت به اعلام آن گروه یا گروههایی از اشخاص حقیقی و حقوقی که علاوه بر شرکت‌های موضوع بندهای (الف) و (د) ماده واحده «قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح به‌عنوان حسابدار رسمی» مصوب سال 1372 براساس نوع و یا حجم فعالیت آنها ملزم به ارائه صورتهای مالی حسابرسی شده توسط سازمان حسابرسی یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران همراه با اظهارنامه مالیاتی و یا حداکثر ظرف مدت سه‌ ماه پس از مهلت انقضای ارائه اظهارنامه می‌باشند را از طریق مقتضی (درج در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران و یکی از روزنامه‌های کثیر الانتشار و یا سامانه الکترونیکی مربوط) به اطلاع این گروه از اشخاص برساند. علاوه بر آن سازمان یاد شده می‌تواند اشخاص حقیقی و حقوقی معینی را به صورت موردی مشمول حکم این ماده نماید، که در این‌ صورت موضوع شمول اشخاص یادشده باید با ابلاغ کتبی تا پایان دی‌ ماه هر سال به آگاهی آنها برسد. اشخاص حقیقی و حقوقی مزبور که سال مالی آنها بعد از اعلام سازمان یادشده آغاز می‌شود، مشمول حکم این ماده خواهند بود. در صورت ارائه نکردن گزارش حسابرسی مالی موضوع این ماده در مهلت مقرر، علاوه بر تعلق جریمه معادل بیست‌ درصد (20%) مالیات متعلق، درآمد مشمول مالیات آنها طبق مقررات این قانون از طریق رسیدگی تعیین خواهد شد.

تبصره 1ـ

صورتهای مالی حسابرسی‌شده به شرح این ماده و مطالب مذکور در گزارش‌های حسابرسی و بازرسی قانونی مربوط که در چهارچوب مقررات این قانون تنظیم شده باشد، می‌تواند برای تشخیص درآمد مشمول مالیات اشخاص یاد شده توسط ادارات مالیاتی مورد استفاده و استناد قرار گیرد.

تبصره 2ـ

سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند حسابرسی صورتهای مالی و یا تنظیم گزارش مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی را به سازمان حسابرسی یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران واگذار کند، در این صورت، پرداخت حق‌الزحمه حسابرسی مالیاتی طبق مقررات مربوط، بر عهده سازمان امور مالیاتی کشور است.

اطلاعات قانون


  • وضعیت: معتبر (دائمی- دارای تغییرات یا الحاقات)
  • مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی
  • تاریخ تصویب: 1366/12/03
  • تاریخ لازم الاجرا: 1368/01/01

سوابق

  • ماده واحده: قانون اصلاح قانون مالیات های مستقیم
  • تاریخ تصویب: 1394/04/31
  • قسمت: بند 59
  • تاریخ: 1395/01/01
  • توضیحات: به موجب بند 59 ماده واحده قانون اصلاح موادی از قانون مالیاتهای مستقیم، مصوب 1394/4/31، متن ماده جایگزین شده است.

سوابق

  • قانون: قانون اصلاح موادی از قانون مالیات های مستقیم
  • تاریخ تصویب: 1380/11/27
  • قسمت: ماده 132
  • تاریخ: 1381/01/01
  • توضیحات: این ماده به موجب ماده 132 قانون اصلاح موادی از قانون مالیاتهای مستقیم، مصوب 1380/11/27، به متن قانون الحاق شده است.

ماده 272 قانون مالیاتهای مستقیم سال 1380:

سازمان حسابرسی جمهوری اسلامی ایران و حسابداران رسمی و مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی که عهده ‌دار انجام‌ دادن وظایف حسابرسی و بازرسی قانونی یا حسابرسی اشخاص هستند در صورت درخواست اشخاص مذکور مکلفند گزارش حسابرسی مالیاتی طبق‌ نمونه ‌ای که از طرف سازمان امور مالیاتی تهیه می‌ شود، تنظیم کنند و جهت تسلیم به اداره امور مالیاتی مربوط در اختیار مؤدی قرار دهند.

گزارش ‌اخیرالذکر باید شامل موارد زیر باشد:

الف – اظهارنظر نسبت به کفایت اسناد و مدارک حسابداری برای امر حسابرسی طبق مفاد این قانون و مقررات مربوط با رعایت اصول و ضوابط و‌استانداردهای حسابداری.

ب – تعیین درآمد مشمول مالیات بر اساس مفاد این قانون و مقررات مربوط.

ج – اظهارنظر نسبت به مالیات‌ های تکلیفی که مؤدی به موجب قانون مکلف به کسر و پرداخت آن به سازمان امور مالیاتی بوده است.

د – سایر مواردی که در نمونه گزارش حسابرسی مالیاتی مورد نظر سازمان امور مالیاتی کشور تعیین خواهد شد.

تبصره 1 – اداره امور مالیاتی گزارش حسابرسی مالیاتی را بدون رسیدگی قبول و مطابق مقررات برگ تشخیص مالیات صادر می‌ کند، قبول گزارش‌ حسابرسی مالیاتی موکول به آن است که مؤدی گزارش حسابرسی مالی نسبت به صورت ‌های مالی که طبق استانداردهای حسابرسی توسط همان‌ حسابدار رسمی یا مؤسسه حسابرسی تنظیم شده باشد را ضمیمه گزارش حسابرسی مالیاتی همراه با اظهارنامه مالیاتی یا حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ ‌انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه، تسلیم اداره امور مالیاتی مربوط نموده باشد.

تبصره 2 – سازمان امور مالیاتی کشور می ‌تواند حسابرسی صورت‌ های مالی و تنظیم گزارش مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی را به حسابداران رسمی‌ یا مؤسسات حسابرسی واگذار نماید. در این‌ صورت، پرداخت حق ‌الزحمه، طبق مقررات مربوط به‌عهده سازمان امور مالیاتی کشور می ‌باشد.

مالیات مقطوع عملکرد سال 1403 برخی از صاحبان مشاغل در اجرای تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم، تهیه اظهارنامه مالیاتی پیش‌فرض برای برخی مؤدیان …..

  • تاریخ تصویب: 1404/05/29
  • شماره مصوبه: 200/38862/د
  • اجزای مرتبط: د
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

مالیات مقطوع عملکرد سال 1402 برخی از صاحبان مشاغل در اجرای تبصره ماده (100) قانون مالیات های مستقیم، تهیه اظهارنامه مالیاتی پیش‌فرض برای برخی مودیان گ…..

  • تاریخ تصویب: 1403/02/25
  • شماره مصوبه: 200/11237/د
  • اجزای مرتبط: الف – 2
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

لزوم انطباق صورت های مالی حسابرسی شده توسط سازمان حسابرسی یا موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران با سامانه جامع اطلاعات صورتهای مالی (جام)…..

  • تاریخ تصویب: 1402/11/16
  • شماره مصوبه: 230/80388/د
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون درآمدهای مالیاتی

تفویض اختیار تقسیط بدهی و بخشودگی جرائم قابل بخشش موضوع قانون مالیات های مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده…..

  • تاریخ تصویب: 1402/07/30
  • شماره مصوبه: 200/51510
  • اجزای مرتبط: الف
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

تبیین احکام مالیاتی مصوبات چهل و پنجمین جلسه ستاد ملی مدیریت کرونا، مورخ 1399/09/01

  • تاریخ تصویب: 1399/09/17
  • شماره مصوبه: 200/99/68
  • اجزای مرتبط: مقدمه و 1
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

ابلاغ مصوبات چهل و پنجمین جلسه ستاد ملی مدیریت کرونا، مورخ 1399/09/01

  • تاریخ تصویب: 1399/09/10
  • شماره مصوبه: 200/99/66
  • اجزای مرتبط:
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

اصلاح اساسنامه جامعه مشاوران مالیاتی ایران

  • تاریخ تصویب: 1399/07/05
  • شماره مصوبه: ۷۵۶۱۷/ت۵۵۸۸۸هـ
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: هیئت وزیران

ابلاغ مصوبات هفدهمین جلسه ستاد ملی مدیریت کرونا مورخ 1399/02/07 در خصوص موعدهای مقرر قانون مالیات های مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده…..

  • تاریخ تصویب: 1399/02/29
  • شماره مصوبه: 200/99/24
  • اجزای مرتبط:
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

آیین نامه اجرایی ماده ۲۱۹ قانون مالیات های مستقیم

  • تاریخ تصویب: 1398/09/13
  • شماره مصوبه: 180718
  • اجزای مرتبط: ماده 28
  • مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

رفع ابهام مواد 53 و 81 و 103 و 138 مکرر، شروط مقرر در بند (ت) ماده 132 و تبصره یک ماده 146 مکرر، استهلاک زیان سنواتی بند 12 ماده 148، کتمان درآمد موضو…..

  • تاریخ تصویب: 1398/03/21
  • شماره مصوبه: 200/98/24
  • اجزای مرتبط: بند 3 , بند 8
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

نکاتی درخصوص ماده 272 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی 31/04/1394

  • تاریخ تصویب: 1397/07/10
  • شماره مصوبه: 230/3533//د
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم

حسابرسى پرونده هاى مالیاتى مودیانی فاقد اظهارنامه مالیاتی

  • تاریخ تصویب: 1397/04/31
  • شماره مصوبه: 230/22181
  • اجزای مرتبط:
  • مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم

تصویب­نامه در خصوص صورت­های مالی و عملکرد هیأت مدیره سازمان منطقه آزاد تجاری – صنعتی قشم، مربوط به سال مالی منتهی به 30/12/1395…..

  • تاریخ تصویب: 1396/11/21
  • شماره مصوبه: 148075/ت54980هـ
  • اجزای مرتبط: کل مصوبه
  • مرجع صدور: هیئت وزیران

تصویب­نامه در خصوص صورت های مالی و عملکرد هیأت مدیره سازمان منطقه آزاد تجاری – صنعتی چابهار مربوط به سال­های مالی منتهی به 29/12/1393، 19/12/1394، 30/…..

  • تاریخ تصویب: 1396/11/21
  • شماره مصوبه: 148030/ت54981هـ
  • اجزای مرتبط: کل مصوبه
  • مرجع صدور: هیئت وزیران

اطلاعیه موضوع ماده 272 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 31/4/1395

  • تاریخ تصویب: 1395/11/18
  • شماره مصوبه: 230/95/93
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم

در خصوص گزارش های حسابرسی مالی و مالیاتی ارسال شده از طریق پست

  • تاریخ تصویب: 1394/07/28
  • شماره مصوبه: 200/94/74
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

تعیین حسابرس و بازرس قانونی شرکتهای موضوع ماده (1) آیین نامه نحوه انتخاب حسابرس برای شرکتهای دولتی…..

  • تاریخ تصویب: 1394/06/28
  • شماره مصوبه: 200/94/69
  • اجزای مرتبط:
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

حسابرس و بازرس قانونی شرکت های موضوع ماده یک آیین نامه نحوه انتخاب حسابرس برای شرکت های دولتی…..

  • تاریخ تصویب: 1394/04/23
  • شماره مصوبه: 200/94/43
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

اصلاح آیین نامه اجرایی جزء (ب) بند 78 قانون بودجه سال 1390کل کشور

  • تاریخ تصویب: 1393/03/11
  • شماره مصوبه: 230/93/33
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم

اصلاح مواد (‌5‌)‌ و (‌6‌)‌ اصلاحی آیین‌نامه اجرایی تبصره (‌4‌)‌ ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه­ای حسابداران ذی‌صلاح به عنوان حسابدار ر…..

  • تاریخ تصویب: 1392/07/28
  • شماره مصوبه: 130940/ت49062هـ
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: هیئت وزیران

نمونه فرم تاییدیه موضوع ماده 10 آیین نامه تجدید ارزیابی دارایی ها موضوع بند 39 قانون بودجه سال 1391 کل کشور، بند 48 قانون بودجه سال 1392 کل کشور و ماد…..

  • تاریخ تصویب: 1392/07/13
  • شماره مصوبه: 230/19133/د
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم

ماده 10 آیین نامه اجرایی جزء «ب» بند (78) قانون بودجه سال 1390 کل کشور در خصوص تجدید ارزیابی دارایی ها…..

  • تاریخ تصویب: 1392/06/03
  • شماره مصوبه: 230/14973/د
  • اجزای مرتبط: بند 1 , بند 2
  • مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم

تعیین نماینده عضو سوم هیات حل اختلاف مالیاتی

  • تاریخ تصویب: 1392/04/23
  • شماره مصوبه: 230/10411
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم

اشخاص مشمول آئین نامه راهکارهای افزایش ضمانت اجرائی و تقویت حسابرسی

  • تاریخ تصویب: 1391/09/18
  • شماره مصوبه: 200/18306
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

ارسال نمونه فرم اصلاح شده گزارش حسابرسی مالیاتی منضم به دستورالعمل حسابرسی مالیاتی…..

  • تاریخ تصویب: 1391/06/21
  • شماره مصوبه: 200/12398
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

دستورالعمل حسابرسی مالیاتی برای حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران در اجرای مقررات ماده 272 ق.م.م…..

  • تاریخ تصویب: 1391/06/21
  • شماره مصوبه: 200/12398پ
  • اجزای مرتبط: بند 6- ب , بند 8- الف , بند 13 , بند 1 , بند 6- الف , بند 4 , بند 10 , بند 7 , بند 5 , بند 9 , بند 11 , بند 2 , بند 8 , بند 12 , بند 15 , بند 6- د , بند 8- ب , بند 14
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

در خصوص اجرای مقررات ماده 52 قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران

  • تاریخ تصویب: 1391/01/22
  • شماره مصوبه: 230/1618
  • اجزای مرتبط: بند د
  • مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم

حسابرس و بازرس قانونی شرکتهای موضوع ماده (1) آیین نامه انتخاب حسابرس برای شرکتهای دولتی برای عملکرد سال 1389…..

  • تاریخ تصویب: 1390/12/02
  • شماره مصوبه: 200/27359
  • اجزای مرتبط: مقدمه و 1
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

دستورالعمل چگونگی بررسی پرونده های مالیاتی رسیدگی شده در اجرای مقررات ماده 272 ق.م.م…..

  • تاریخ تصویب: 1390/09/30
  • شماره مصوبه: 230/35243
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم

اصلاح مواد 5 و6 اصلاحی آیین‌نامه اجرایی تبصره 4 ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح…..

  • تاریخ تصویب: 1389/12/11
  • شماره مصوبه: 285177/ت44037ک
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: هیئت وزیران

دستورالعمل فرآیند و برنامه ریزی رسیدگی و وصول مالیات اشخاص حقوقی و مشاغل

  • تاریخ تصویب: 1389/10/08
  • شماره مصوبه: 200/29052
  • اجزای مرتبط: بند 26 , بند 32 , بند 16-1 , بند 16-2 , بند 29 , بند 31
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

در خصوص گزارشات حسابرسی مالیاتی موضوع ماده 272 ق.م.م. برای عملکرد سال 1388

  • تاریخ تصویب: 1389/08/04
  • شماره مصوبه: 230/22957/ص
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون عملیاتی

نحوه اجرای ماده 6 آیین نامه راهکارهای افزایش ضمانت اجرایی و تقویت حسابرسی موضوع تصویب نامه شماره 26510/ت 39039ک مورخ 1388/02/09 وزیران عضو کمیسیون اقت…..

  • تاریخ تصویب: 1389/07/21
  • شماره مصوبه: 200/21630
  • اجزای مرتبط: بند 2 , بند 1
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

تعیین حسابرس و بازرس قانونی شرکت های موضوع ماده 1 آیین نامه نحوه انتخاب حسابرس برای شرکت های دولتی…..

  • تاریخ تصویب: 1389/04/02
  • شماره مصوبه: 200/10228
  • اجزای مرتبط: بند 4
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

گزارش های حسابرسی مالیاتی در اجرای ماده 272 ق.م.م

  • تاریخ تصویب: 1389/01/25
  • شماره مصوبه: 230/1351
  • اجزای مرتبط: بند 4 , بند 3 , بند 1 , بند 2
  • مرجع صدور: معاون عملیاتی

رفع ابهام در خصوص گزارش های حسابرسی مالیاتی

  • تاریخ تصویب: 1388/11/13
  • شماره مصوبه: 200/72824
  • اجزای مرتبط: بند 1 , بند 3 , بند 2
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

اجرای مقررات ماده ۲۷۲ ق.م.م

  • تاریخ تصویب: 1388/08/03
  • شماره مصوبه: 230/61672
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون عملیاتی

حضور در محل کار ادارات امور مالیاتی ذیربط در روز پنجشنبه مورخ 1388/07/30

  • تاریخ تصویب: 1388/07/25
  • شماره مصوبه: 230/60821
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون عملیاتی

دستورالعمل حسابرسی مالیاتی برای حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران در اجرای مقررات ماده 272 ق.م.م…..

  • تاریخ تصویب: 1388/06/11
  • شماره مصوبه: 200/56358پ
  • اجزای مرتبط: بند 5 , بند 9 , بند 11 , بند 8 , بند 6- د , بند 2 , بند 12 , بند 15 , بند 8- ب , بند 14 , بند 6- ب , بند 8- الف , بند 1 , بند 13 , بند 4 , بند 6- الف , بند 7 , بند 10
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

ارسال نمونه فرم اصلاح شده گزارش حسابرسی مالیاتی منضم به دستورالعمل حسابرسی مالیاتی…..

  • تاریخ تصویب: 1388/06/11
  • شماره مصوبه: ص/200/56358
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

وحدت رویه در اجرای تبصره 2 ماده 5 آیین نامه اجرایی تبصره 4 ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار رسمی…..

  • تاریخ تصویب: 1388/03/27
  • شماره مصوبه: 34796
  • اجزای مرتبط: بند 1 , بند 2
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

ابلاغ آیین نامه راهکارهای افزایش ضمانت اجرایی وتقویت حسابرسی

  • تاریخ تصویب: 1388/02/30
  • شماره مصوبه: 22268
  • اجزای مرتبط:
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

نمونه گزارش حسابرسی مالیاتی موضوع ماده 272 الحاقی قانون مالیات های مستقیم

  • تاریخ تصویب: 1388/02/23
  • شماره مصوبه: 232/269/19032
  • اجزای مرتبط: بند 7 , بند 4 , بند 10 , بند 5 , بند 9 , بند 11 , بند 15 , بند 6 , بند 13 , بند 1 , بند 14 , بند 12 , بند 2 , بند 8 , بند 3
  • مرجع صدور: معاون عملیاتی

آیین‌نامه راهکارهای افزایش ضمانت اجرایی و تقویت حسابرسی

  • تاریخ تصویب: 1388/02/09
  • شماره مصوبه: 26510/ت39039ک
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: هیئت وزیران

نحوه صدور گواهی موضوع مابه التفاوت نرخ ارز برای اعتبارات اسنادی کالاهای سرمایه ای

  • تاریخ تصویب: 1387/10/30
  • شماره مصوبه: 110994
  • اجزای مرتبط: 5 , مقدمه و 1 , 2 , 4 , 3
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

اجرای مقررات ماده ۲۷۲ ق.م.م و بخشنامه و دستور العمل های صادره به منظور نظارت و ساماندهی استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسا…..

  • تاریخ تصویب: 1387/08/08
  • شماره مصوبه: 232/1918/78059
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون عملیاتی

تبصره 2 ماده 5 آئین نامه اجرایی تبصره 4 قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذیصلاح بعنوان حسابدار رسمی…..

  • تاریخ تصویب: 1387/07/08
  • شماره مصوبه: 232/1724/65327
  • اجزای مرتبط: مقدمه و 1
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

تعیین تاریخ اجرای بخشنامه شماره 24067 مورخ 1387/3/20 موضوع انتخاب بازرس و حسابرس در شرکتهای سهامی…..

  • تاریخ تصویب: 1387/04/09
  • شماره مصوبه: 22051
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

انتخاب بازرس و حسابرس در شرکتهای سهامی

  • تاریخ تصویب: 1387/03/20
  • شماره مصوبه: 24067
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

اصلاحیه مواد 6،5و 7 آیین نامه اجرایی تبصره 4 ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذیصلاح…..

  • تاریخ تصویب: 1387/02/09
  • شماره مصوبه: 9794
  • اجزای مرتبط:
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

اصلاح مواد 6،5و 7 آیین نامه اجرایی تبصره 4 ماده واحده قانون استفاده از خدمات تـخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار رسمی…..

  • تاریخ تصویب: 1387/01/10
  • شماره مصوبه: 740/ت37129ک
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: هیئت وزیران

ساماندهی استفاده از خدمات تخصصی حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار رسمی در اجرای ماده 272 ق.م.م……

  • تاریخ تصویب: 1386/08/05
  • شماره مصوبه: 232/1227/69002
  • اجزای مرتبط: بند 1 , بند 3 , بند 2 , بند 4
  • مرجع صدور: معاون عملیاتی

اخذ گزارشات حسابرسی مالی و مالیاتی در اجرای ماده 272 ق.م.م. تا ساعت 20 روز دوشنبه مورخ 1386/07/30…..

  • تاریخ تصویب: 1386/07/29
  • شماره مصوبه: 232/1212/66697
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون عملیاتی

ارتقاء بهره وری نیروی انسانی در منابع مالیاتی و مشارکت حداکثری در تحقق اهداف سازمان امور مالیاتی…..

  • تاریخ تصویب: 1386/07/10
  • شماره مصوبه: 232/1161/58963
  • اجزای مرتبط: بند 2
  • مرجع صدور: معاون عملیاتی

آخرین مهلت ارائه گزارش مالیاتی در مورد مودیانیکه در اجرای ماده 272 قانون مالیاتهای مستقیم از خدمات حسابداران رسمی یا سازمان حسابرسی برای تنظیم گزارش ح…..

  • تاریخ تصویب: 1385/08/07
  • شماره مصوبه: 232/2524/30546
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون عملیاتی

ایجاد وحدت رویه در تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی توسط حسابداران رسمی، مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران، سازمان حسابرسی و مأموران مالیاتی…..

  • تاریخ تصویب: 1385/07/18
  • شماره مصوبه: 232/2401/28345
  • اجزای مرتبط: بند 1 , بند 10- جزء الف , بند 7
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

کافی به مقصود نبودن پاسخ حسابدار رسمی به اداره امور مالیاتی جهت طرح در هیأت سه نفره…..

  • تاریخ تصویب: 1385/02/17
  • شماره مصوبه: 232/321/5020
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

آخرین مهلت ارائه گزارش حسابدار رسمی عملکرد سال 1383

  • تاریخ تصویب: 1384/08/07
  • شماره مصوبه: 211/3074/13853
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

دستور العمل گزارش حسابرسی مالیاتی

  • تاریخ تصویب: 1384/07/25
  • شماره مصوبه: 13269
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

ارسال اظهار نظر شماره 394-201 مورخ 1384/01/23 شورای عالی مالیاتی

  • تاریخ تصویب: 1384/03/01
  • شماره مصوبه: 211/372/3356
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

در خصوص اجرای مقررات خود اظهاری عملکرد سال 1383

  • تاریخ تصویب: 1384/02/27
  • شماره مصوبه: 2972
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور به همراه سایر مراجع

دستورالعمل طرح خوداظهاری انتخاب نمونه اظهارنامه سال 1383 مشاغل

  • تاریخ تصویب: 1384/02/14
  • شماره مصوبه: 1933
  • اجزای مرتبط: بند پ جزء 5
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

تسری یا عدم تسری مفاد ماده 3 آئین نامه اجرایی موضوع تبصره 4 قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران رسمی…..

  • تاریخ تصویب: 1384/01/23
  • شماره مصوبه: 201/394
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: شورای عالی مالیاتی

اعلام مهلت تسلیم گزارش حسابرسی مالی ومالیاتی تا3و83/08/02

  • تاریخ تصویب: 1383/08/03
  • شماره مصوبه: 211/3205/13203
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

صدور گواهی پرداخت مالیات حقوق جهت داوطلبان شرکت در آزمون حسابداران رسمی

  • تاریخ تصویب: 1383/06/30
  • شماره مصوبه: 11098
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

اصلاح بندهای ۶ ،۷ و۸ و تبصره بند ۸ دستورالعمل حسابداری مالیاتی موضوع ۲۷۲ قانون مالیاتهای مستقیم…..

  • تاریخ تصویب: 1383/06/22
  • شماره مصوبه: 230/2559/10264
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

در خصوص گزارش حسابداران رسمی و نحوه برطرف کردن اشکالات

  • تاریخ تصویب: 1383/06/16
  • شماره مصوبه: 230/2559/1027
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

تکلیف مدیران کل امور مالیاتی مبنی بر ارائه گزارش به دفتر معاونت عملیاتی سازمان امور مالیاتی کشور درخصوص گزارشهای حسابرسی مالیاتی موضوع ماده 272 ق.م.م……

  • تاریخ تصویب: 1383/05/10
  • شماره مصوبه: 201/3447/7770
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

مصوبات جلسه شورای راهبردی سازمان امور مالیاتی کشور و سازمان حسابرسی در خصوص ابهامات مطروحه در رابطه با رسیدگی به پرونده های مالیاتی اشخاص حقوقی توسط س…..

  • تاریخ تصویب: 1382/07/28
  • شماره مصوبه: 211/4305/40418
  • اجزای مرتبط: بند 1
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

دستورالعمل حسابرسی مالیاتی برای حسابداران رسمی و مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران…..

  • تاریخ تصویب: 1382/05/27
  • شماره مصوبه: 213/467/3465
  • اجزای مرتبط: بند 7 , بند 4 , تبصره بند 8 , بند 14 , بند 9 , بند 11 , بند 10 , بند 15 , بند 8 , بند 12 , بند 13 , بند 1
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

در مورد رسیدگی به پرونده های مالیاتی اشخاص حقوقی توسط سازمان حسابرسی

  • تاریخ تصویب: 1382/03/17
  • شماره مصوبه: 211/1478/12081
  • اجزای مرتبط: بند 4 , بند 2 , بند 1 , بند 3 , بند 5
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

نکاتی درخصوص ماده 110 اصلاحی سال 1380

  • تاریخ تصویب: 1381/12/03
  • شماره مصوبه: 201/8967/68438
  • اجزای مرتبط: بند 6 , بند 2 , بند 7 , بند 8 , بند 5
  • مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

واحدهای مالیاتی همکاری لازم را با حسابداران رسمی در عملکرد 80انجام دهند

  • تاریخ تصویب: 1381/11/01
  • شماره مصوبه: 230/3404/61644
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

دستورالعمل حسابرسی مالیاتی برای حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران…..

  • تاریخ تصویب: 1381/06/18
  • شماره مصوبه: 211/3664/35072پ
  • اجزای مرتبط: مقدمه و 1
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

ابلاغ دستورالعمل حسابرسی مالیاتی و یک نسخه فرم نمونه گزارش حسابرسی مـالـیاتی و یـک نـسخه فـرم نـمونه گزارش حسابرسی مالیاتی مربوط به عملکرد 1380…..

  • تاریخ تصویب: 1381/06/18
  • شماره مصوبه: 211/3664/35072
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

اصلاحیه آیین‌نامه اجرایی تبصره 4 قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح به عنوان حسابدار رسمی…..

  • تاریخ تصویب: 1381/04/25
  • شماره مصوبه: 18784/ت26774هـ
  • اجزای مرتبط: کل مصوبه
  • مرجع صدور: هیئت وزیران

آیین‌نامه اجرایی تبصره (4) قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح به عنوان حسابدار رسمی…..

  • تاریخ تصویب: 1379/07/03
  • شماره مصوبه: 28423/ت17790هـ
  • اجزای مرتبط: مقدمه و ماده 1 , ماده 4
  • مرجع صدور: هیئت وزیران

اصلاح اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران

  • تاریخ تصویب: 1379/03/24
  • شماره مصوبه: 11434/ت23022هـ
  • اجزای مرتبط: کل مصوبه
  • مرجع صدور: هیئت وزیران

تعیین درآمد مشمول مالیات شرکت های دولتی توسط سازمان حسابرسی

  • تاریخ تصویب: 1378/07/14
  • شماره مصوبه: 30/4/5567/35176
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون درآمدهای مالیاتی

اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران

  • تاریخ تصویب: 1378/06/29
  • شماره مصوبه: ۵۹۲۱۸ /ت۱۷۳۲۱هـ
  • اجزای مرتبط: ماده 1‌، تبصره 3 ماده 42 و ماده 59 و تبصره 8 ماده 36
  • مرجع صدور: هیئت وزیران

رد شکایت نسبت به ابطال از زمان تصویب اطلاق حکم بند 13 دستورالعمل شماره 29052/200 مورخ 1389/08/10 رئیس کل سازمان امور مالیاتی…..

  • تاریخ تصویب: 1404/11/25
  • شماره مصوبه: 140431390003021281
  • اجزای مرتبط: گردش کار
  • مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری

ورود شکایت نسبت به ابطال عبارتی از ماده 28 آیین نامه اجرایی موضوع ماده 219 قانون مالیاتی های مستقیم از تاریخ تصویب…..

  • تاریخ تصویب: 1404/07/22
  • شماره مصوبه: 140431390001825337
  • اجزای مرتبط: گردش کار , رای هیات عمومی
  • مرجع صدور: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رد خواسته ۱- ابطال عبارت «که از ابتدای سال ۱۳۹۵» از ماده (۲) آیین نامه اجرایی ماده (۱۳۲) قانون مالیات های مستقیم موضوع تصویب نامه شماره ۱۶۵۳۱۱/ت۵۲۶۴۲ه…..

  • تاریخ تصویب: 1400/03/12
  • شماره مصوبه: 144 و 143
  • اجزای مرتبط: رأی هیات تخصصی مالیاتی بانکی
  • مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری

ارسال اطلاعیه سازمان امور مالیاتی کشور در اجرای ماده 272 ق م م اصلاحی مصوب 1394/04/31

  • تاریخ تصویب: 1400/08/05
  • شماره مصوبه: 232/46357
  • اجزای مرتبط:
  • مرجع صدور: مدیران کل

ارسال تصویر تصویب نامه شماره 18784/ت 26774هـ مورخ 1381/04/25

  • تاریخ تصویب: 1381/08/06
  • شماره مصوبه: 211/2632/1969
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون فنی و حقوقی

سوالات متداول درباره تکالیف و جرایم حسابرسی اجباری اشخاص (ماده ۲۷۲)


ماده ۲۷۲ قانون مالیات‌های مستقیم چیست؟

ماده ۲۷۲ قانون مالیات‌های مستقیم، اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول ارائه صورت‌های مالی حسابرسی‌شده و نحوه استفاده از گزارش حسابرسی در رسیدگی مالیاتی را تعیین می‌کند.

چه اشخاصی مشمول ماده ۲۷۲ قانون مالیات‌های مستقیم هستند؟

اشخاصی که سازمان امور مالیاتی هر سال اعلام می‌کند و همچنین شرکت‌های مشمول قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح، باید گزارش حسابرسی موضوع ماده ۲۷۲ را ارائه کنند.

چه مرجعی اشخاص مشمول ماده ۲۷۲ را تعیین می‌کند؟

سازمان امور مالیاتی کشور هر سال تا پایان دی‌ماه، اشخاص یا گروه‌های مشمول را اعلام می‌کند.

سازمان امور مالیاتی چگونه اشخاص مشمول ماده ۲۷۲ را اعلام می‌کند؟

از طریق روزنامه رسمی، روزنامه کثیرالانتشار، سامانه‌های الکترونیکی یا ابلاغ کتبی در موارد خاص.

آیا سازمان امور مالیاتی می‌تواند یک مؤدی را به‌صورت موردی مشمول ماده ۲۷۲ کند؟

بله. سازمان می‌تواند اشخاص حقیقی یا حقوقی معینی را به‌صورت موردی مشمول این ماده قرار دهد، مشروط بر اینکه تا پایان دی‌ماه به‌صورت کتبی به آن‌ها ابلاغ شود.

گزارش حسابرسی موضوع ماده ۲۷۲ باید توسط چه اشخاصی تهیه شود؟

گزارش باید توسط سازمان حسابرسی یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران تهیه شود.

صورت‌های مالی حسابرسی‌شده چیست؟

صورت‌های مالی حسابرسی‌شده، صورت‌های مالی شرکت یا مؤدی هستند که توسط حسابرس مستقل بررسی و درباره صحت آن‌ها اظهار نظر شده است.

گزارش حسابرسی مالیاتی چیست؟

گزارشی است که حسابرس براساس مقررات مالیاتی تهیه می‌کند و وضعیت رعایت قوانین مالیاتی مؤدی را بررسی می‌کند.

گزارش حسابرسی ماده ۲۷۲ باید چه زمانی ارائه شود؟

همراه اظهارنامه مالیاتی یا حداکثر ظرف سه ماه پس از پایان مهلت قانونی تسلیم اظهارنامه.

اگر گزارش حسابرسی در مهلت مقرر ارائه نشود چه اتفاقی می‌افتد؟

علاوه بر جریمه‌ای معادل ۲۰ درصد مالیات متعلق، درآمد مشمول مالیات از طریق رسیدگی سازمان امور مالیاتی تعیین خواهد شد.

جریمه عدم ارائه گزارش حسابرسی ماده ۲۷۲ چقدر است؟

جریمه معادل ۲۰ درصد مالیات متعلق است.

آیا عدم ارائه گزارش حسابرسی باعث رد دفاتر می‌شود؟

خیر. ماده ۲۷۲ صراحتاً از رد دفاتر نام نبرده، اما در صورت عدم ارائه گزارش، درآمد مشمول مالیات از طریق رسیدگی تعیین می‌شود.

آیا گزارش حسابرسی برای اداره مالیات ملاک تشخیص درآمد است؟

بله. طبق تبصره ۱ ماده ۲۷۲، اداره امور مالیاتی می‌تواند از صورت‌های مالی حسابرسی‌شده و گزارش حسابرس برای تشخیص درآمد مشمول مالیات استفاده کند.

آیا اداره مالیات موظف است گزارش حسابرس را بپذیرد؟

خیر. گزارش حسابرسی می‌تواند مبنای رسیدگی قرار گیرد، اما اداره مالیاتی در چارچوب قانون اختیار بررسی و ارزیابی آن را نیز دارد.

تبصره ۱ ماده ۲۷۲ چه کاربردی دارد؟

این تبصره اجازه می‌دهد گزارش حسابرسی و بازرسی قانونی در چارچوب قانون، به‌عنوان مستند تشخیص درآمد مشمول مالیات مورد استناد قرار گیرد.

تبصره ۲ ماده ۲۷۲ چه موضوعی را بیان می‌کند؟

این تبصره به سازمان امور مالیاتی اجازه می‌دهد انجام حسابرسی مالیاتی را به سازمان حسابرسی یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران واگذار کند.

هزینه حسابرسی مالیاتی واگذار شده بر عهده چه کسی است؟

در صورت واگذاری حسابرسی توسط سازمان امور مالیاتی، حق‌الزحمه حسابرسی بر عهده سازمان امور مالیاتی کشور خواهد بود.

جامعه حسابداران رسمی ایران چه نقشی در ماده ۲۷۲ دارد؟

اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران از مراجع مجاز برای انجام حسابرسی موضوع ماده ۲۷۲ هستند.

آیا اشخاص حقیقی نیز می‌توانند مشمول ماده ۲۷۲ شوند؟

بله. در صورت اعلام سازمان امور مالیاتی، اشخاص حقیقی نیز ممکن است مشمول ارائه گزارش حسابرسی شوند.

آیا همه شرکت‌ها مشمول ماده ۲۷۲ هستند؟

خیر. فقط شرکت‌ها و اشخاصی که طبق قانون یا اعلام سازمان امور مالیاتی مشمول شناخته شوند، مکلف به ارائه گزارش حسابرسی هستند.

ماده ۲۷۲ چه ارتباطی با قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح دارد؟

این ماده علاوه بر شرکت‌های مشمول آن قانون، گروه‌های دیگری را که سازمان امور مالیاتی تعیین می‌کند نیز مشمول ارائه گزارش حسابرسی قرار می‌دهد.

آیا عدم ارائه گزارش حسابرسی باعث از بین رفتن حق رسیدگی مالیاتی می‌شود؟

خیر. در این حالت سازمان امور مالیاتی درآمد مشمول مالیات را از طریق رسیدگی قانونی تعیین می‌کند.

هدف ماده ۲۷۲ قانون مالیات‌های مستقیم چیست؟

هدف این ماده افزایش شفافیت مالی، استفاده از گزارش‌های حرفه‌ای حسابرسی و کاهش اختلافات مالیاتی است.

تفاوت حسابرسی مالی و حسابرسی مالیاتی چیست؟

حسابرسی مالی بر صحت صورت‌های مالی تمرکز دارد، اما حسابرسی مالیاتی رعایت مقررات مالیاتی و آثار آن بر مالیات مؤدی را بررسی می‌کند.

چگونه از جریمه ۲۰ درصدی عدم ارائه گزارش حسابرسی ماده ۲۷۲ دفاع کنیم؟


زمان مورد نیاز: 45 دقیقه

گام‌های قانونی و حسابرسی جهت رفع جریمه، اثبات ابلاغ خارج از مهلت دارایی و نحوه پذیرش اظهارنامه مودیان.

  1. بررسی تاریخ ابلاغ کتبی سازمان و نصاب‌های مالی

    ابتدا چک کنید که اگر مشمول موردی بوده‌اید، ابلاغ کتبی حتماً تا پایان دی‌ماه به دست شما رسیده باشد؛ در غیر این صورت ابلاغ باطل است.

  2. مستندسازی دلایل تاخیر موسسه حسابرسی عضو جامعه

    مکاتبات خود با موسسه حسابرسی و تاییدیه ثبت قرارداد در سامانه سحر جامعه حسابداران رسمی را جهت اثبات حسن نیت مودی جمع‌آوری کنید.

  3. تنظیم لایحه دفاعیه اعتراض به برگ جریمه ماده ۲۷۲

    با استناد به مبدأ سال مالی شرکت و عدم تطابق حجم فعالیت با بخشنامه دی‌ماه، لایحه اعتراض فنی خود را نگارش کنید.

  4. حضور در هیأت حل اختلاف مالیاتی و تقاضای رفع تعرض

    لایحه را تقدیم هیأت کرده و با اثبات ارائه اسناد یا ایراد در محاسبه مالیات متعلق، جریمه ۲۰ درصدی را بی‌اثر نمایید.

تحلیل جامع ماده ۲۷۲ قانون مالیات‌های مستقیم

حسابرسی مالیاتی و الزام ارائه صورت‌های مالی حسابرسی‌شده


حسابرسی مالیاتی طبق مقررات مربوط، بر عهده سازمان امور مالیاتی کشور است.»


۱- مفهوم کلی ماده ۲۷۲ به زبان ساده

ماده ۲۷۲ درباره حسابرسی مالیاتی و الزام برخی مؤدیان به ارائه گزارش حسابرسی‌شده است.

به زبان ساده:

برخی شرکت‌ها و افراد به دلیل بزرگی فعالیت اقتصادی، حجم معاملات یا نوع فعالیت خود باید صورت‌های مالی‌شان توسط حسابرس مستقل بررسی شود و گزارش حسابرسی را همراه اظهارنامه مالیاتی یا در مهلت مشخص به سازمان امور مالیاتی ارائه کنند.

هدف اصلی این ماده:

  • افزایش شفافیت مالی
  • جلوگیری از فرار مالیاتی
  • کاهش اختلاف بین مؤدی و اداره مالیات
  • استفاده از تخصص حسابرسان رسمی در بررسی اطلاعات مالی

۲- چرا قانونگذار ارائه گزارش حسابرسی را الزامی کرده است؟

شرکت‌های بزرگ معمولاً:

  • گردش مالی بالا دارند.
  • معاملات گسترده انجام می‌دهند.
  • اسناد و اطلاعات مالی پیچیده‌ای دارند.

بررسی مستقیم تمام جزئیات این شرکت‌ها توسط مأمور مالیاتی همیشه آسان نیست.

بنابراین قانونگذار از حسابرسان حرفه‌ای استفاده کرده است.

حسابرس بررسی می‌کند:

  • درآمدها واقعی هستند یا خیر.
  • هزینه‌ها مستند هستند یا خیر.
  • صورت‌های مالی با استانداردهای حسابداری تنظیم شده‌اند یا خیر.

۳- منظور از صورت‌های مالی حسابرسی‌شده چیست؟

صورت‌های مالی شامل گزارش‌هایی مانند:

  • ترازنامه
  • صورت سود و زیان
  • صورت جریان وجوه نقد
  • یادداشت‌های توضیحی

است.

وقتی این اطلاعات توسط حسابرس مستقل بررسی شود و حسابرس درباره آن اظهار نظر کند، به آن:

صورت‌های مالی حسابرسی‌شده

گفته می‌شود.


۴- چه کسانی مشمول ماده ۲۷۲ هستند؟

مشمولان ماده ۲۷۲ دو گروه اصلی هستند:


گروه اول: اشخاصی که طبق قانون مشمول حسابرسی هستند

مانند برخی شرکت‌های بزرگ که طبق:

قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذی‌صلاح به عنوان حسابدار رسمی

باید حسابرسی شوند.


گروه دوم: اشخاصی که سازمان امور مالیاتی اعلام می‌کند

سازمان امور مالیاتی هر سال بر اساس:

  • نوع فعالیت
  • میزان درآمد
  • حجم معاملات
  • اهمیت اقتصادی

گروه‌هایی را مشخص می‌کند.


مثال:

فرض کنید سازمان امور مالیاتی اعلام کند:

«شرکت‌هایی با فروش سالانه بیش از مبلغ مشخص، مشمول ارائه گزارش حسابرسی هستند.»

در این صورت شرکت‌هایی که شرایط را دارند باید گزارش حسابرسی ارائه کنند.


۵- آیا اشخاص حقیقی هم مشمول ماده ۲۷۲ می‌شوند؟

بله.

برخلاف تصور عمومی، ماده ۲۷۲ فقط مخصوص شرکت‌ها نیست.

اگر سازمان امور مالیاتی یک شخص حقیقی را به دلیل حجم فعالیت یا شرایط خاص مشمول اعلام کند، او نیز باید گزارش حسابرسی ارائه دهد.


مثال:

یک تاجر حقیقی با گردش مالی بسیار بالا ممکن است توسط سازمان امور مالیاتی مشمول ماده ۲۷۲ شود.


۶- سازمان امور مالیاتی چگونه مشمولان را اعلام می‌کند؟

طبق ماده ۲۷۲، سازمان باید تا پایان دی‌ماه هر سال اطلاع‌رسانی کند.

روش‌های اعلام:

  • روزنامه رسمی
  • روزنامه‌های کثیرالانتشار
  • سامانه‌های الکترونیکی مربوط

۷- آیا سازمان امور مالیاتی می‌تواند یک مؤدی خاص را انتخاب کند؟

بله.

این اختیار در ماده ۲۷۲ وجود دارد.

سازمان می‌تواند یک شخص حقیقی یا حقوقی مشخص را به صورت موردی مشمول کند.

اما باید:

  • تا پایان دی‌ماه اعلام شود.
  • به صورت کتبی ابلاغ شود.

مثال:

اداره مالیاتی متوجه می‌شود یک شرکت خاص:

  • معاملات بسیار گسترده دارد.
  • پرونده مالیاتی پیچیده‌ای دارد.

سازمان می‌تواند آن شرکت را به صورت موردی مشمول حسابرسی کند.


۸- مهلت ارائه گزارش حسابرسی ماده ۲۷۲

گزارش حسابرسی باید:

حالت اول:

همراه اظهارنامه مالیاتی ارائه شود.

یا

حالت دوم:

حداکثر تا سه ماه پس از پایان مهلت ارسال اظهارنامه ارائه شود.


مثال:

اگر آخرین مهلت اظهارنامه ۳۱ تیر باشد:

حداکثر زمان ارائه گزارش حسابرسی:

۳۱ مهر خواهد بود.


۹- اگر گزارش حسابرسی ارائه نشود چه اتفاقی می‌افتد؟

ماده ۲۷۲ برای عدم ارائه گزارش، ضمانت اجرا تعیین کرده است.

دو پیامد دارد:

۱- جریمه ۲۰ درصد مالیات متعلق

یعنی:

اگر مالیات قطعی شرکت ۱۰ میلیارد تومان باشد:

جریمه عدم ارائه گزارش:

۲ میلیارد تومان خواهد بود.


۲- تعیین درآمد مشمول مالیات از طریق رسیدگی

یعنی اداره مالیاتی دیگر صرفاً به اطلاعات ارائه‌شده مؤدی اکتفا نمی‌کند و خودش اقدام به رسیدگی خواهد کرد.


۱۰- آیا عدم ارائه گزارش حسابرسی باعث رد دفاتر می‌شود؟

ماده ۲۷۲ مستقیماً از رد دفاتر صحبت نکرده است.

اما نتیجه عملی آن این است که:

  • سازمان امور مالیاتی می‌تواند رسیدگی کامل انجام دهد.
  • درآمد مشمول مالیات را خود تعیین کند.

۱۱- نقش حسابرس در ماده ۲۷۲ چیست؟

حسابرس مستقل بررسی می‌کند:

  • آیا اطلاعات مالی درست است؟
  • آیا استانداردهای حسابداری رعایت شده؟
  • آیا درآمد و هزینه‌ها واقعی هستند؟

اما حسابرس جایگزین سازمان امور مالیاتی نیست.


۱۲- آیا اداره مالیات باید گزارش حسابرسی را قبول کند؟

خیر.

طبق تبصره ۱:

گزارش حسابرسی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

اما اداره مالیاتی همچنان وظیفه دارد طبق قانون رسیدگی کند.


مثال:

حسابرس اعلام کرده:

«فروش شرکت ۵۰ میلیارد تومان است.»

اما اداره مالیات مدارکی پیدا می‌کند که فروش واقعی بیشتر بوده است.

می‌تواند موضوع را بررسی کند.


۱۳- تبصره ۱ ماده ۲۷۲ چه می‌گوید؟

این تبصره ارزش گزارش حسابرسی را مشخص می‌کند.

یعنی:

اگر گزارش حسابرسی مطابق مقررات تهیه شده باشد، اداره مالیات می‌تواند از آن برای تعیین درآمد مشمول مالیات استفاده کند.


۱۴- تبصره ۲ ماده ۲۷۲ چه اختیاری به سازمان مالیاتی داده است؟

سازمان امور مالیاتی می‌تواند انجام حسابرسی را خودش به:

  • سازمان حسابرسی
  • مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی

واگذار کند.


۱۵- هزینه حسابرسی در این حالت بر عهده چه کسی است؟

اگر سازمان امور مالیاتی خودش حسابرسی را واگذار کند:

هزینه حسابرسی بر عهده سازمان امور مالیاتی است.


۱۶- تفاوت حسابرسی مالی و حسابرسی مالیاتی چیست؟

حسابرسی مالیحسابرسی مالیاتی
بررسی صحت صورت‌های مالیبررسی رعایت مقررات مالیاتی
مخاطب اصلی سهامداران و ذی‌نفعانمخاطب اصلی سازمان امور مالیاتی
بررسی استانداردهای حسابداریبررسی آثار مالیاتی اطلاعات

۱۷- ارتباط ماده ۲۷۲ با اظهارنامه مالیاتی چیست؟

مؤدی مشمول باید گزارش حسابرسی را همراه اظهارنامه یا در مهلت قانونی بعد از آن ارائه کند.

بنابراین گزارش حسابرسی بخشی از مدارک مالیاتی مؤدی محسوب می‌شود.


۱۸- هدف نهایی ماده ۲۷۲ چیست؟

این ماده تلاش می‌کند:

✅ اطلاعات مالی شرکت‌ها شفاف باشد.
✅ حسابرسی حرفه‌ای وارد فرآیند مالیاتی شود.
✅ احتمال ارائه اطلاعات غیرواقعی کاهش یابد.
✅ رسیدگی مالیاتی سریع‌تر و دقیق‌تر انجام شود.

تکلیف قانونی حسابرسی صورت‌های مالی

ماده ۲۷۲: الزام حسابرسی رسمی و ضمانت اجرای آن

کدام مودیان ملزم به ارائه صورت‌های مالی حسابرسی شده هستند و فرار از آن چه عواقبی دارد؟

مهلت اعلام و روش‌های اطلاع‌رسانی سازمان

سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است تا پایان دی‌ماه هر سال، اشخاص حقیقی و حقوقی ملزم به حسابرسی را مشخص کند:

درج در روزنامه رسمی روزنامه‌های کثیرالانتشار سامانه الکترونیکی سازمان
ابلاغ موردی: سازمان می‌تواند برخی اشخاص را به صورت موردی مشمول کند که در این صورت باید تا پایان دی‌ماه ابلاغ کتبی به دست آن‌ها برسد.

مشمولین ارائه گزارش حسابرسی

  • شرکت‌های موضوع بندهای (الف) و (د) قانون استفاده از خدمات تخصصی حسابداران ذی‌صلاح (مصوب ۱۳۷۲).
  • اشخاص حقیقی و حقوقی که بر اساس نوع یا حجم فعالیت توسط سازمان امور مالیاتی تا پایان دی‌ماه اعلام می‌شوند.
  • شرط شروع ملاک زمانی: مودیانی که سال مالی آن‌ها بعد از اعلام سازمان آغاز می‌شود، مشمول این حکم خواهند بود.

تبصره ۱: استناد دارایی به گزارش

ادارات مالیاتی می‌توانند برای تشخیص درآمد مشمول مالیات، به صورت‌های مالی حسابرسی‌شده و گزارش بازرس قانونی استناد و استفاده نمایند.

تبصره ۲: واگذاری حسابرسی توسط سازمان

سازمان می‌تواند حسابرسی مودیان را به سازمان حسابرسی یا موسسات عضو جامعه حسابداران رسمی واگذار کند. در این صورت پرداخت حق‌الزحمه بر عهده سازمان امور مالیاتی است.

خلاصه تفسیری : ماده ۲۷۲ اهرم نظارتی دولت بر شفافیت مالی شرکت‌های بزرگ است. سازمان مالیاتی تا ۳۰ دی هر سال لیست مشمولین سال بعد را تمدید یا اعلام می‌کند. کوتاهی در تأمین گزارش حسابداران رسمی، علاوه بر محرومیت از نرخ‌های حمایتی، ریسک علی‌الرأس شدن حساب‌ها و جریمه سنگین ۲۰ درصدی را به همراه دارد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *