گردش کار
شاکی: بنیاد تعاون ناجا
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشی از بخشنامههای شماره ۲۶۹۴/۲۰۰ (بند ۶) و بند ۴ بخشنامه شماره ۵۱۳/۱۴۰۰/۲۰۰ – ۱۴۰۰/۴/۶ و بند ۲ بخشنامه شماره ۵۹۰۹/۴۹۰۹/۲۱۱ مورخه ۲۶/۸/۸۲ سازمان امور مالیاتی
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال بخشی از بخشنامههای شماره ۲۶۹۴/۲۰۰ (بند ۶) و بند ۴ بخشنامه شماره ۵۱۳/۱۴۰۰/۲۰۰ – ۱۴۰۰/۴/۶ و بند ۲ بخشنامه شماره ۵۹۰۹/۴۹۰۹/۲۱۱ مورخه ۲۶/۸/۸۲ سازمان امور مالیاتی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
الف – بخشنامه ۵۹۹/۴۹۰۹/۲۱۱ – ۲۶/۸/۸۲ (بند ۲)
“۲- مبالغ اضافی دریافتی از مودیان بابت مالیاتهای موضوع قانون مالیاتهای مستقیم به هر عنوان مشمول پرداخت خسارتی به نرخ (۵/۱%) در ماه از تاریخ دریافت مالیات طبق بند (۱) تا زمان استرداد آن خواهد بود که میبایست این اضافه دریافتی به مالیات و خسارت متعلقه ظرف یک ماه از تاریخ احراز موضوع از محل وصولیهای جاری به نفع مودی ذینفع پرداخت شود.”
ب – بند ۴ بخشنامه شماره ۵۱۳/۱۴۰۰/۲۰۰ – ۱۴۰۰/۴/۶
“ماده ۴ – در صورتی که فارغ از سال تعلق جریمه، دریافت خسارت تأخیر موضوع ماده (۲۴۲) قانون مالیاتهای مستقیم و تبصره (۶) ماده (۱۷) قانون مالیات بر ارزش افزوده برای مودیان احراز شده است، مبالغ خسارت مذکور از جرایم قابل بخشش مربوط به دورهها / سالهای مالیاتی مورد درخواست، حسب مورد کسر و سپس نسبت به بخشودگی جرایم اقدام گردد.”
ج – بند ۶ بخشنامه شماره ۲۶۹۴/۲۰۰ مورخه ۱۴۰۰/۱/۲۳
“۶- در صورتی که مودیان مالیاتی مشمول خسارت تأخیر موضوع ماده (۲۴۲) قانون مالیاتهای مستقیم و تبصره (۶) ماده (۱۷) قانون مالیات بر ارزش افزوده میباشند، ابتدا باید مبالغ مذکور بودن در نظر گرفتن دوره / سال % منبع مربوط از جرایم مالیاتی کسر و سپس نسبت به بخشودگی جرایم اقدام گردد.”
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت
بنیاد تعاون ناجا در سنوات ۱۳۸۶، ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ با درخواست واحد مالیاتی، مبالغی مازاد بر مالیات قطعی و مشخصشده پرداخت نموده است که حسب تبصره ماده ۲۴۲ قانون مالیاتهای مستقیم مشمول ۵/۱ درصد خسارت تأخیر و ۱% جایزه خوشحسابی ماده ۱۹۰ قانون گردیده است.
واحد مالیاتی مکلف بوده وفق مفاد بخشنامههای مورد شکایت ظرف یک ماه از محل درآمد وصول نسبت به پرداخت اقدام نماید که علیرغم مراجعه و اصرار اقدامی معمول نشده است؛ در حالی که در ماده ۲۴۲ به صراحت و بند ۲ بخشنامه شماره ۵۹۰۹/۲۹۷/۲۰۳ سال ۱۳۸۵ و بند ۴ بخشنامه یادشده تأکید بر این پرداخت و استرداد شده است.
در حالی که در بخشنامههای یاد شده مودیانی که انضباط مالی دارند و با سازمان امور مالیاتی همکاری دارند و مشمول اخذ خسارت تبصره ماده ۲۴۲ میباشند، به جای تشویق مورد نظر قانونگذار، مشمول تنبیه شدهاند و درج عبارت “پس از کسر خسارت تأخیر موضوع ماده ۲۴۲” باعث تضییق دایره حکم مقنن میشود و بر خلاف قانون و خارج از حد و اختیار سازمان امور مالیاتی است.
تقاضای رسیدگی و ابطال آن را دارم.
پاسخ سازمان امور مالیاتی کشور
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی به موجب لایحه شماره ۱۱۹۸۶/۲۱۲/ص مورخه ۱۴۰۰/۱۰/۲۰ بهطور خلاصه توضیح داده است که:
در راستای جلوگیری از تضییع حقوق دولت و وصول به موقع مالیات و رعایت عدالت مالیاتی، اقدامات خاصی در قانون از جمله اخذ جرایم و نیز پرداخت مشوقها و خسارت با لحاظ سوابق مودیان در نظر گرفته شده است.
بنابراین همانگونه که دریافت در مالیات و وصول حقوق دولت موجب تعلق جریمه است، اضافه پرداختی نیز مشمول خسارت دانسته شده است.
و همانگونه که سازمان امور مالیاتی در بخشودگی جرایم دارای اختیارات است، میتواند در هنگام تعلق خسارت، این خسارت را در نحوه اعمال بخشودگی جرایم مالیاتی اعمال نماید و این دو امر با هم در تضاد نمیباشند.
البته در خصوص دستورالعمل شماره ۵۹۰۹/۴۹۰۹/۲۱۱ مورخه ۱۳۸۲/۸/۲۶ به موجب دادنامه شماره ۶۱۸ مورخه ۱۳۸۷/۹/۱۰ هیأت عمومی، از حیث تاریخ احتساب، مورد ابطال واقع شده است.
نتیجه اینکه بخشنامههای مورد شکایت وفق مقررات تدوین شدهاند و مغایرتی با قوانین نداشته، تقاضای رد شکایت دارم.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
با عنایت به توضیحات طرفین و عقیده اعضای حاضر در جلسه مورخ ۱۴۰۱/۶/۲۰، هیأت تخصصی مالیاتی بانکی با استعانت از درگاه خداوند متعال به شرح ذیل اقدام به صدور رأی مینماید:
رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
راجع به تقاضای ابطال بند ۲ بخشنامه شماره ۵۹۹/۴۹۰۹/۲۱۱ مورخ ۱۳۸۲/۸/۲۶ سازمان امور مالیاتی که دلالت بر این دارد که مبالغ اضافی دریافتی از مودیان بابت مالیاتهای موضوع قانون مالیاتهای مستقیم به هر عنوان مشمول پرداخت خسارت ۵/۱ درصد در ماه از تاریخ دریافت تا زمان استرداد به نفع مودی خواهد شد و مفاد این مقرره، بیان مفاد تبصره ماده ۲۴۲ قانون مالیاتهای مستقیم میباشد که:
- هم تمامی مبالغ اضافه دریافتی را در بر میگیرد،
- هم نرخ پرداخت خسارت توسط سازمان را منطبق با مفاد قانون بیان داشته است،
- و هم مدت زمان پرداخت و نحوه آن را به نحو کاملاً منطبق با قانون (یعنی ماده ۲۴۲ و تبصره آن) بیان نموده است.
فیالواقع مقرره مورد شکایت در راستای بیان حکم مقنن و شیوه اجرای قانون با ذکر عبارات مندرج در قانون بوده و حکم مازاد بر مفاد قانون که موجب تضییع حقوق مودیان شود از آن استنباط نمیشود.
بنابراین به استناد بند (ب) ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲، رأی به رد شکایت صادر مینماید.
رأی مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از ناحیه ریاست محترم دیوان یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری میباشد.