گردش کار

شـاکی: آقای بهمن زبردست

طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور

مـوضـوع شکایت و خـواستـه: ابطال حکم مقرر در بند نخست نامه شماره ۱۴۲۹۷/۲۳۲/ص مورخ ۱۳۹۸/۸/۱۶ مدیرکل دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور

شرح شکایت شاکی

شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال حکم مقرر در بند نخست نامه شماره ۱۴۲۹۷/۲۳۲/ص مورخ ۱۳۹۸/۸/۱۶ مدیرکل دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی تقدیم کرده که به هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی ارجاع شده است.

متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر است:

«به موجب بند ۶ ماده ۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت مربوط به شغل از پرداخت مالیات حقوق معاف است. بدیهی است با توجه به اینکه به موجب آیین‌نامه اجرایی هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت مدیران و بازرسان و کارکنان به خارج از ایران، موضوع جزء (ب) بند ۲ ماده ۱۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم، نصاب هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت تعیین گردیده است، بنابراین پرداخت‌های مازاد بر نصاب‌های قانونی تعیین‌شده مشمول معافیت بند ۶ ماده ۹۱ قانون فوق نخواهد بود.»

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت

در بند نخست نامه مورد اعتراض چنین مقرر شده است:

«به موجب بند ۶ ماده ۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت مربوط به شغل از پرداخت مالیات حقوق معاف است. بدیهی است با توجه به اینکه به موجب آیین‌نامه اجرایی هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت مدیران و بازرسان و کارکنان به خارج از ایران، موضوع جزء (ب) بند ۲ ماده ۱۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم، نصاب هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت تعیین گردیده است، بنابراین پرداخت‌های مازاد بر نصاب‌های قانونی تعیین‌شده مشمول معافیت بند ۶ ماده ۹۱ قانون فوق نخواهد بود.»

استدلال شاکی:

• معافیت هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت مذکور در بند ۶ ماده ۹۱ مطلق است.
• هرگونه تضییق در این معافیت، بدون تصریح قانونگذار، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است.
• آیین‌نامه اجرایی هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت مدیران و بازرسان و کارکنان به خارج از ایران مربوط به هزینه‌های قابل قبول مالیاتی است، نه معافیت مالیات بر حقوق دریافت‌کننده.
• ارتباط دادن نصاب هزینه‌های قابل قبول با معافیت قانونی حقوق فاقد مبنای قانونی است.
• نصاب‌های تعیین‌شده مربوط به سال ۱۳۸۷ بوده و تناسبی با هزینه سفر ارزی فعلی ندارد.
• اگر شخصی بیش از مدت مقرر در آیین‌نامه به مأموریت اعزام شود، هیچ استناد قانونی برای اخذ مالیات از مبالغ دریافتی که در بند ۴ ماده ۱۱ قانون مالیات‌های مستقیم معاف شناخته شده، وجود ندارد.
• تاکنون هیچ بخشنامه یا دستورالعملی این دو موضوع را (قابل قبول بودن هزینه برای پرداخت‌کننده و معافیت آن برای دریافت‌کننده) به هم مربوط نکرده است.

پاسخ سازمان امور مالیاتی کشور

مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی طی لایحه شماره ۵۷۳۸/۲۱۲/ص مورخ ۱۴۰۰/۶/۶ توضیح داده‌اند:

الف) ایراد شکلی

پاسخ دفتر یادشده به نامه مرکز مطالعات و همکاری علمی بین‌المللی، از مصادیق آیین‌نامه‌ها و مقررات قابل رسیدگی هیأت عمومی (بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری) محسوب نمی‌شود.

ب) ایراد ماهوی

• طبق جزء (ب) بند (۲) ماده ۱۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم، هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت از مصادیق هزینه‌های قابل قبول مالیاتی است.
• نصاب آن طبق آیین‌نامه مصوب هیأت وزیران تعیین شده است.
• ماده ۳ آیین‌نامه مقرر می‌دارد: «خارج از مبالغ مذکور هزینه دیگری به عنوان فوق‌العاده مسافرت در تشخیص درآمد مشمول مالیات قابل قبول نخواهد بود.»
• بنابراین معافیت بند ۶ ماده ۹۱ نیز تا سقف نصاب‌های مقرر قابل اعمال است و مازاد بر آن فاقد وجاهت قانونی است.

نظریه تهیه‌کننده گزارش

• بند ۶ ماده ۹۱، هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت مربوط به شغل را معاف کرده است.
• این معافیت ناظر به هزینه‌ای است که به موجب قانون پرداخت می‌شود.
• در مواردی که قانون نصاب تعیین کرده باشد، رعایت نصاب الزامی است.
• در جزء ب بند ۲ ماده ۱۴۸ نصاب هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت برای مدیران، بازرسان و کارکنان تعیین شده و این نصاب هم در معافیت حقوق و هم در هزینه‌های قابل قبول مالیاتی ملاک است.
• بنابراین معافیت بند ۶ ماده ۹۱ محدود به نصاب قانونی است و فراتر از آن شامل معافیت نمی‌شود.
• حکم مورد شکایت در بند نخست نامه ۱۴۲۹۷/۲۳۲/ص در راستای اجرای قانون است و مغایرتی با قانون ندارد.

رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری

با عنایت به:

• ماده ۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۹۴
• احصای هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت مربوط به شغل به عنوان معافیت
• لزوم رعایت نصاب قانونی در مواردی که قانون یا آیین‌نامه نصاب مقرر کرده باشد
• وجود نصاب‌های مقرر در جزء ب بند ۲ ماده ۱۴۸ و آیین‌نامه مربوطه

هیات تخصصی اعلام می‌کند:

معافیت بند ۶ ماده ۹۱ محدود به نصاب قانونی هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت است

و پرداخت‌های خارج از نصاب مشمول معافیت نمی‌باشد.

بنابراین:

حکم مورد شکایت در بند نخست نامه ۱۴۲۹۷/۲۳۲/ص مورخ ۱۳۹۸/۸/۱۶ مطابق قانون بوده و مغایرتی ندارد.

به استناد بند ب ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲:

رأی به رد شکایت صادر می‌شود.

رأی صادره ظرف بیست روز از تاریخ صدور قابل اعتراض توسط ریاست محترم دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات دیوان می‌باشد.