گردش کار

شاکی: آقای احمد شهنیایی

طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور – وزارت امور اقتصادی و دارایی

موضوع شکایت و خواسته: تقاضای ابطال مصوبه شماره ۱۸۰۷۱۸ مورخ ۱۳۹۸/۹/۱۳ موضوع بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۸/۸۶ مورخ ۱۳۹۸/۹/۲۴

شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور – وزارت امور اقتصادی و دارایی به خواسته تقاضای ابطال مصوبه شماره ۱۸۰۷۱۸ مورخ ۱۳۹۸/۹/۱۳ موضوع بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۸/۸۶ مورخ ۱۳۹۸/۹/۲۴ به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است.

متن مقرره مورد شکایت

تبصره ۱ و ۲ ماده ۲۲ آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۱۹ قانون مالیات‌های مستقیم

تبصره ۱

در صورت عدم امکان تولید اظهار نامه برآوردی به صورت سیستمی، پرونده به منظور تولید اظهار نامه برآوردی و صدور و ابلاغ برگ تشخیص یا مطالبه مالیات حداکثر ظرف مدت یک سال از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی به حوزه کاری حسابرسی ارجاع خواهد شد. حکم این تبصره مانع از مطالبه و وصول مالیات این گونه مودیان در اجرای مفاد ماده ۱۵۷ قانون نخواهد بود.

تبصره ۲

در صورتی که مودی ظرف مهلت مقرر قانونی از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص یا مطالبه مالیات بر اساس اظهارنامه‌های برآوردی نسبت به تسلیم اعتراض و اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات اقدام ننماید براساس قسمت اخیر ماده ۹۷ قانون، برگ تشخیص مالیات مذکور از نظر درآمد مشمول مالیات و مالیات متعلقه قطعی است.

حکم این تبصره در خصوص تسلیم اظهارنامه بعد از صدور و ابلاغ برگ تشخیص مالیات براساس اظهارنامه برآوردی در مواردی که برگ تشخیص مالیات در اجرای تبصره ۱ ماده ۲۰۳ و قسمت اخیر تبصره ۲ آن و ماده ۲۰۸ قانون ابلاغ شده است جاری نمی‌باشد.

بند ۷ ماده ۴۲ آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۱۹ قانون مالیات‌های مستقیم

۷- در صورت عدم کسر و ایصال مالیات‌های تکلیفی موضوع قانون از جمله تبصره ۲ ماده ۱۰۳ و ماده ۱۰۷ قانون اداره امور مالیاتی مربوط می‌بایست مالیات و جرایم متعلق را با رعایت مقررات قانونی مربوط به موجب برگ مطالبه مالیات از اشخاص مشمول مطالبه نماید و مطالبه مذکور مشمول مقررات مواد ۱۹۱، ۲۳۸ و فصل سوم از باب پنجم قانون می‌باشد.

بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۸/۸۶ مورخ ۱۳۹۸/۹/۲۴

مخاطبان / ذینفعان

• امور مالیاتی شهر و استان تهران
• ادارات کل امور مالیاتی

موضوع

ابلاغ آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده ۲۱۹ قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحیه مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱

به پیوست آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده ۲۱۹ قانون مالیات‌های مستقیم با اصلاحات مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱ که به تصویب وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی طی شماره ۱۸۰۷۱۸ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۳ رسیده است جهت اجرای مفاد آن ابلاغ می‌شود.

امیدعلی پارسا

رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت

عبارات «و یا مطالبه مالیات» در تبصره ۱ و تبصره ۲ ماده ۲۲ آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۱۹ قانون مالیات‌های مستقیم دلالت بر امکان مطالبه مالیات درآمد بدون صدور برگ تشخیص دارد در حالیکه برابر احکام قانونی از جمله مواد ۹۷ و ۲۲۸ قانون مالیات‌های مستقیم مطالبه مالیات درآمد موضوع مواد یاد شده باید متعاقب تشخیص و به موجب برگ تشخیص باشد و اختیار مطالبه مالیات درآمد و یا صدور برگ مطالبه بدون فرآیند تشخیص و صدور برگ تشخیص برخلاف مواد قانونی می‌باشد.

و در بند ۷ ماده ۴۲ آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۱۹ قانون مالیات‌های مستقیم نیز عبارت «به موجب برگ مطالبه مالیات» که مطالبه مالیات‌های تکلیفی را به موجب برگ مطالبه مقرر نموده برخلاف ماده ۹۰ قانون مالیات‌های مستقیم که بر اساس آن مطالبه مالیات تکلیفی باید به موجب برگ تشخیص صورت گیرد می‌باشد. که از جمله مالیات تکلیفی، مالیات حقوق موضوع مواد ۸۶ و ۹۰ قانون مالیات‌های مستقیم می‌باشد.

خلاصه مدافعات طرف شکایت

طرف شکایت طی لایحه شماره ۵۱۶۰/۲۱۲/ص مورخ ۱۴۰۰/۵/۱۷ پاسخ داده است:

۱- ذکر عبارت «و یا مطالبه مالیات» که شاکی مطرح کرده یعنی اضافه کردن حرف ربط «و» به عبارت «یا مطالبه مالیات» فاقد وجاهت قانونی است و منظور از این عبارت همانا صدور و ابلاغ برگ تشخیص مالیات یا صدور و ابلاغ برگ مطالبه مالیات می‌باشد و عبارت «صدور ابلاغ برگ» و «مالیات» به قرینه حذف گردیده است و عبارت «یا مطالبه مالیات» به معنی مطالبه مالیات بدون برگ تشخیص نیست.

۲- در خصوص عبارت «به موجب برگ مطالبه مالیات» در بند ۷ ماده ۴۲ نیز قسمت اخیر ماده ۹۰ مقرر می‌کند مطالبه مالیات به حقوق‌بگیران به موجب برگ تشخیص صورت می‌گیرد و پرداخت‌کنندگان حقوق نیز در حکم مودی هستند. همچنین در بندهای مختلف ماده ۴۲ و بند ۷، موارد مطالبه مالیات‌ها به موجب برگ مطالبه مشخص شده است. پس بند مذکور مربوط به مالیات بر درآمد حقوق نیست و مطابق قوانین می‌باشد.

نظریه تهیه‌کننده گزارش

با لحاظ اینکه ایراد شاکی ناظر به این است که در مقررات مورد شکایت امکان مطالبه مالیات بدون صدور برگ تشخیص پیش‌بینی شده در حالی که طبق مواد ۹۷ و ۲۳۸ قانون مطالبه باید با برگ تشخیص انجام شود، توضیح داده می‌شود:

اولاً: در مواد مختلف قانون، امکان مطالبه مالیات بدون برگ تشخیص و فقط با برگ مطالبه وجود دارد و حتی در مواردی اساساً مطالبه بدون صدور برگ تشخیص انجام می‌شود مانند کسر حقوق کارمندان دولت.

ثانیاً: احکام برگ تشخیص و امکان اعتراض (مطابق ماده ۲۳۸) در خصوص برگ مطالبه نیز وجود دارد (مواد ۱۷۰ و ۲۴۴) و اختلاف مالیاتی قابل طرح در هیات حل اختلاف مالیاتی است.

ثالثاً: موارد مربوط به تولید اظهارنامه برآوردی، قطعی شدن برگ تشخیص و مطالبه مالیات تکلیفی در مقررات مورد شکایت با توجه به تنوع مصادیق مالیاتی و امکان حمل بر مالیات‌های مستقیم و غیرمستقیم یا عوارض، در راستای تبیین قانون بوده و با توجه به امکان اعتراض به برگ مطالبه در هیات‌های حل اختلاف، رعایت حقوق مودیان تأمین است.

رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی

رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری:

با لحاظ اینکه عمده ایراد شاکی ناظر به این است که مقررات مورد شکایت امکان مطالبه مالیات بدون صدور برگ تشخیص را پیش‌بینی کرده، در حالی که طبق مواد ۹۷ و ۲۳۸ قانون مطالبه باید از طریق برگ تشخیص انجام شود، هیأت تخصصی بیان می‌دارد:

• اولاً در مواد مختلف قانون، امکان مطالبه بدون برگ تشخیص وجود دارد.
• ثانیاً احکام اعتراض به برگ تشخیص (ماده ۲۳۸) در مورد برگ مطالبه نیز جاری است (مواد ۱۷۰ و ۲۴۴).
• ثالثاً مقرره مورد شکایت در راستای تبیین قانون و تسهیل امور با امکان اعتراض در هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی است.

بنابراین به استناد بند ب ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲:

رأی به رد شکایت صادر می‌شود.

رأی صادره ظرف ۲۰ روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات می‌باشد.