گردش کار

شاکی: آقای بهمن زبردست

موضوع شکایت و خواسته:

ابطال حکم مقرر در رای شماره ۱۰-۲۰۱ مورخ ۲۹/۸/۱۳۹۵ هیات عمومی شورای عالی مالیاتی که طی بخشنامه شماره ۱۰۸/۹۵/۲۳۰-۲۱/۱۲/۱۳۹۵ معاون مالیات‌های مستقیم سازمان امور مالیاتی ابلاغ شده است.

گردش کار

شاکی به موجب دادخواستی ابطال حکم مقرر در رای شماره ۱۰-۲۰۱ مورخ ۲۹/۸/۱۳۹۵ هیات عمومی شورای عالی مالیاتی که طی بخشنامه شماره ۱۰۸/۹۵/۲۳۰-۲۱/۱۲/۱۳۹۵ معاون مالیات‌های مستقیم سازمان امور مالیاتی ابلاغ شده است را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

بیانات شاکی

” بر اساس تبصره ۶ ماده ۲۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم در مواردی که شکایت مودیان مالیاتی از آرای هیات های بدوی از طرف هیات حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر رد شود و هم چنین شکایت از آرای هیات های تجدید نظر از طرف شعب شورای عالی مالیاتی مردود اعلام شود، برای هر مرحله معادل یک درصد (۱%) تفاوت مالیات موضوع رای مورد شکایت و مالیات ابرازی مودی در اظهارنامه تسلیمی، هزینه رسیدگی تعلق می گیرد که مودی مکلف به پرداخت آن می باشد.

با این وصف اگر رای هیات حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر توسط شعب شورای عالی مالیاتی یا شعب دیوان نقض شود، این تکلیف به نحو کامل از مودی ساقط می شود مگر اینکه رای هیات همعرض موید رای نقض شده باشد و از این رای هیات همعرض به دیوان شکایت نشود و یا شعبه دیوان طبق ماده ۶۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، بر اساس رای ماهوی رای هیات همعرض را نقض ننماید یعنی در دو فرض تکلیف پرداخت هزینه دادرسی از مودی ساقط است:

الف – رای هیات همعرض، ناقض رای هیات تجدید نظر مالیاتی می باشد.

ب – رای هیات همعرض موید رای نقض شده باشد و این رای هیات همعرض، نقض نشود.

به غیر از این دو شق تکلیف پرداخت هزینه دادرسی وجود دارد، ولی در رای اکثریت هیات عمومی شورای عالی مالیاتی بر خلاف این، نظر داده شد و در صورت اخذ حکم به استرداد هزینه داده شده است، بنابراین درخواست ابطال اطلاق عبارت « و قطع نظر از نتیجه رای هیات حل اختلاف مالیاتی همعرض» را به دلیل مغایرت با حکم تبصره ۶ ماده ۲۴۷ قانون دارم (درخواست ابطال رای اکثریت و بخشنامه سازمان که رای را ابلاغ نموده است.)”

متن مقرره مورد شکایت

رأی اکثریت شماره ۱۰-۲۰۱ مورخ ۲۹/۸/۱۳۹۵ هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی در خصوص هزینه رسیدگی (دادرسی) موضوع تبصره ۶ ماده ۲۴۷ قانون مالیات‌های مستقیم:

“با توجه به سیاق عبارت و مراد و منطوق تبصره ۶ ماده مزبور ضمن تایید بندهای ۱ و ۲ نامه صدرالذکر، نسبت به فراز آخر آن به شرح ذیل اعلام نظر می‌گردد:

هرگاه رای هیات حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر توسط شعب شورای عالی مالیاتی یا شعب دیوان عدالت اداری و یا رای شعب شورای عالی مالیاتی توسط شعب دیوان مذکور به هر دلیل نقض گردد، تکلیف پرداخت هزینه رسیدگی (موضوع تبصره ۶ ماده ۲۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم) از مودی ساقط و قطع نظر از نتیجه رای هیات حل اختلاف مالیاتی همعرض، در صورت دریافت می بایست مسترد گردد.“

بخشنامه شماره ۱۰۸/۹۵/۲۳۰-۲۹/۸/۱۳۹۸ معاون مالیاتهای مستقیم سازمان امور مالیاتی کشور:

“به پیوست رای اکثریت صورتجلسه شماره ۱۰-۲۰۱ مورخ ۲۹/۸/۱۳۹۵ هیات عمومی شورای عالی مالیاتی در اجرای بند ۳ ماده ۲۵۵ قانون مالیاتهای مستقیم در خصوص هزینه رسیدگی (دادرسی) موضوع تبصره ۶ ماده ۲۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم جهت اطلاع و بهره‌برداری لازم ابلاغ می‌گردد.- معاون مالیاتهای مستقیم”

پاسخ طرف شکایت (سازمان امور مالیاتی)

مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور در لایحه شماره ۱۲۳۵۸/۲۱۲/ص-۲۷/۱۰/۱۴۰۰ به طور خلاصه توضیح داده است که:

الف- برای جلوگیری از اعتراضات واهی برخی مودیان و جلوگیری از اطاله قطعیت مالیات تشخیصی، قانونگذار حکم تبصره ۶ ماده ۲۴۷ را وضع کرده و تعلق هزینه رسیدگی مربوط به مواردی است که آرای هیات‌های بدوی یا آرای تجدیدنظر مردود اعلام شود.

ب- براساس تبصره ۴ ماده ۲۴۷، آرای قطعی هیات‌های حل اختلاف قابل رسیدگی در شورای عالی مالیاتی است و مطابق ماده ۲۵۷ در صورت نقض آراء، موضوع در هیات همعرض رسیدگی می‌شود.

هیات همعرض مکلف است نظر شعب دیوان یا شورای عالی مالیاتی را رعایت کند و نمی‌تواند خلاف آن رأی دهد. بنابراین درج عبارت «قطع نظر از نتیجه رأی هیات همعرض» صحیح و مطابق حکم مقنن است.

در نتیجه تقاضای رد شکایت را دارم.

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

هیات عمومی دیوان در تاریخ ۱۷/۱۲/۱۴۰۰ تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر رأی صادر کرده است:

رأی هیأت عمومی

براساس تبصره ۶ ماده ۲۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم:

«در مواردی که شکایت مودیان مالیاتی از آرای هیاتهای بدوی از طرف هیات حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر رد شود و همچنین شکایت از آرای هیاتهای تجدیدنظر از طرف شعب شورای عالی مالیاتی مردود اعلام شود، برای هر مرحله معادل یک درصد تفاوت مالیات موضوع رأی مورد شکایت و مالیات ابرازی مودی در اظهارنامه تسلیمی، هزینه رسیدگی تعلق می‌گیرد که مودی مکلف به پرداخت آن خواهد بود.»

مفهوم مخالف این حکم آن است که اگر شکایت مودیان رد نشود، سازمان امور مالیاتی حق اخذ هزینه رسیدگی را ندارد. حتی در مواردی که شعب دیوان عدالت اداری آرای هیات‌های تجدیدنظر را نقض می‌کنند و هیات‌ها مکلف به تبعیت از رأی دیوان می‌شوند، تکلیف پرداخت هزینه از مودی ساقط است.

بنابراین حکم مقرر در رأی شماره ۱۰-۲۰۱ مورخ ۲۹/۸/۱۳۹۵ هیات عمومی شورای عالی مالیاتی که به موجب آن:

• هرگاه رأی هیات حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر یا رأی شعب شورای عالی مالیاتی
• توسط شعب شورای عالی مالیاتی یا شعب دیوان عدالت اداری
• به هر دلیل نقض شود

تکلیف پرداخت هزینه رسیدگی ساقط و هزینه وصول‌شده باید مسترد گردد (قطع نظر از نتیجه رأی هیات همعرض)،

در راستای تبصره ۶ ماده ۲۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم بوده،

خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست

و رأی مزبور شورای عالی مالیاتی ابطال نشد.