گردش کار
شاکی: آقای روحاله سلحشوری
طرف شکایت:
۱- سازمان امور مالیاتی کشور
۲- شورای عالی مالیاتی
موضوع شکایت و خواسته:
ابطال نظر اکثریت شورای عالی مالیاتی کشور در مورد تفسیر درآمد ابرازی مشمول مالیات در صورتجلسه شماره ۳۶-۲۰۱-۱۳۹۶/۱۰/۳ و ابطال بند ۴ و ۷ قسمت ج مقررات عمومی بخشنامه شماره ۱۵۸/۹۶/۲۰۰-۱۳۹۶/۱۲/۷ سازمان امور مالیاتی کشور
شاکی دادخواستی به طرفیت ۱- سازمان امور مالیاتی کشور ۲- شورای عالی مالیاتی به خواسته ابطال نظر اکثریت شورای عالی مالیاتی کشور در مورد تفسیر درآمد ابرازی مشمول مالیات در صورتجلسه شماره ۳۶-۲۰۱-۱۳۹۶/۱۰/۳ و ابطال بند ۴ و ۷ قسمت ج مقررات عمومی بخشنامه شماره ۱۵۸/۹۶/۲۰۰-۱۳۹۶/۱۲/۷ سازمان امور مالیاتی کشور به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
صورتجلسه مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۳ شورای عالی مالیاتی
در اجرای بند ۳ ماده ۲۵۵ قانون مالیاتهای مستقیم، نامه شماره ۳۵۱۴۶/۲۳۰/ذ مورخ ۱۳۹۶/۹/۲۱ معاون محترم مالیاتهای مستقیم درخصوص ابهامات مطرح شده راجع به تبصره ۷ ماده ۱۰۵ و تبصره ماده ۱۳۱ اصلاحیه ۱۳۹۴/۴/۳۱ قانون مالیاتهای مستقیم حسب دستور رئیس کل محترم سازمان امور مالیاتی کشور در جلسه شورای عالی مالیاتی مطرح گردید.
شرح ابهام
طبق حکم مذکور در تبصره ۷ ماده ۱۰۵ و تبصره ماده ۱۳۱ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۹۴/۴/۳۱:
«به ازای هر ده درصد (۱۰٪) افزایش درآمد ابرازی مشمول مالیات اشخاص موضوع این ماده نسبت به درآمد ابرازی مشمول مالیات سال گذشته آنها، یک واحد درصد و حداکثر تا پنج واحد درصد از نرخهای مذکور کاسته میشود.»
شرط برخورداری از این تخفیف:
- تسویه بدهی مالیاتی سال قبل
- ارائه اظهارنامه مالیاتی سال جاری در مهلت مقرر
این موضوع ابهاماتی ایجاد کرده که به شرح زیر است:
۱. ابهام درباره تعریف «درآمد ابرازی مشمول مالیات»
دیدگاه الف
درآمد ابرازی مشمول مالیات همان درآمد مشمول مالیات ابرازی است.
دلایل:
الف-۱ مطابق ماده ۱۰۵، جمع درآمد شرکتها پس از کسر زیانها و معافیتها مشمول نرخ ۲۵٪ است.
الف-۲ مطابق ماده ۱۳۱، درآمد اشخاص حقیقی به نرخهای همان ماده مشمول مالیات است.
بنابراین مراد از «درآمد مشمول مالیات»، درآمدی است که به این نرخها مشمول مالیات میشود.
دیدگاه ب
درآمد ابرازی مشمول مالیات همان فروش و سایر درآمد ابرازی مشمول مالیات است.
دلایل:
ب-۱ بند ت ماده ۱ آییننامه اجرایی ماده ۱۳۲:
«درآمد ابرازی = ارزش فروش کالا و خدمات ابراز شده در اظهارنامه».
ب-۲ براساس ماده ۱۳۲:
- برخی درآمدها با نرخ صفر محاسبه میشوند.
- پس اعمال تخفیف در موارد نرخ صفر معنی ندارد.
- قانونگذار در مذاکرات مجلس نیز به افزایش فروش اشاره داشته است.
نتیجه:
«درآمد ابرازی مشمول مالیات» = فروش و سایر درآمدهای ابرازی (غیرمعاف)
۲. ابهام درباره نحوه محاسبه در سال دارای زیان
اگر در سال قبل زیان ابراز شده باشد و در سال بعد درآمد ابراز شود، تخفیف چگونه اعمال میشود؟
۳. مهلت تسویه بدهی سال قبل
تا چه تاریخی است؟
نظر شورای عالی مالیاتی
در اجرای بند ۳ ماده ۲۵۵ قانون مالیاتهای مستقیم:
نظر اکثریت
۱- دیدگاه الف درباره تعریف درآمد ابرازی مشمول مالیات، منطبق با قانون است.
۲- مودی که در سال قبل زیان ابرازی دارد، مشمول تخفیف نمیشود.
نظر اقلیت
«درآمد ابرازی مشمول مالیات» با «درآمد مشمول مالیات ابرازی» تفاوت دارد و دیدگاه ب صحیح است.
نظر شورا درباره ابهام سوم
مهلت تسویه بدهی سال قبل، تا پایان مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی سال جاری است.
بندهای مورد شکایت از بخشنامه ۱۵۸/۹۶/۲۰۰
بند ۴ قسمت ج
منظور از درآمد ابرازی مشمول مالیات:
کلیه درآمدهای مشمول مالیات ابرازی مودی در سال پایه و سال بعد که به نرخهای مواد ۱۰۵ و ۱۳۱ مشمول مالیات هستند.
بند ۷ قسمت ج
در صورت عدم ابراز درآمد مشمول مالیات (صفر یا زیان) در سال پایه، تخفیف قابل اعمال نیست.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت
شاکی استناد میکند به:
- صراحت تبصره ۷ ماده ۱۰۵
- قصد قانونگذار برای حمایت از بنگاهها
- افزایش درآمد حاصل از فروش و نه افزایش «درآمد مشمول مالیات»
- اصل ۷۳ قانون اساسی (تفسیر قوانین با مجلس است)
- تفسیر شورای عالی مالیاتی خارج از صلاحیت بوده است.
همچنین با ابطال بند ۴ بخشنامه، بند ۷ نیز خودبهخود بیاثر خواهد شد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت
- شاکی تعریفی از «درآمد ابرازی مشمول مالیات» ارائه کرده که با قانون سازگار نیست.
- اگر قانونگذار مقصودش صرفاً «درآمد ابرازی» بود، همان عبارت را به کار میبرد.
- طبق ماده ۱۴۷، برای تشخیص درآمد مشمول مالیات باید هزینهها کسر شوند.
- موضوع جزء ۷ قبلاً رسیدگی شده و اعتبار امر مختومه دارد.
- نتیجه: درخواست رد شکایت
نظریه تهیهکننده گزارش
الف – درباره ابطال نظر اکثریت شورای عالی مالیاتی
نظریه اکثریت (دیدگاه الف) کاملاً با ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم منطبق است.
بنابراین طبق بند ب ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رأی به رد شکایت صادر میشود.
ب – درباره ابطال بند ۴ بخشنامه ۱۵۸/۹۶/۲۰۰
این بند مطابق با:
- نصّ صریح قوانین
- اعمال تخفیف در دو سال متوالی (سال پایه و سال بعد)
- مواد ۱۰۵ و ۱۳۱
است.
نتیجه: مقرره با قانون منطبق است و مغایرتی ندارد.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی – بانکی
الف – درباره نظر اکثریت شورای عالی مالیاتی
همان استدلال بخش قبل:
نظر اکثریت مطابق ماده ۱۰۵ بوده و ایرادی ندارد.
بنابراین با استناد به بند ب ماده ۸۴ رأی به رد شکایت صادر میشود.
ب – درباره بند ۴ بخشنامه ۱۵۸/96/200
نظریه شورای عالی مالیاتی و متن بخشنامه:
- مطابق با مواد ۱۰۵ و ۱۳۱
- فاقد مغایرت با قانون
- در راستای اجرای صحیح قانون
تشخیص داده میشود.
نتیجه: رد شکایت
رأی صادره ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض توسط رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری میباشد.