تاریخ سند: 1387/11/13
شماره سند: 117300پ
کد سند: م/244/1387/
وضعیت سند: معتبر-منسوخ صریح جزئی
امضا کننده: رییس سازمان امور مالیاتی (علی اکبر عرب مازار)
دستورالعمل دادرسی مالیاتی
دستورالعمل دادرسی مالیاتی
شماره: 117300
تاریخ: 1387/11/13
فصل یکم: اعتراض به برگ تشخیص
بند 1- شرایط و نحوه اعتراض به برگ تشخیص
در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به مودی ابلاغ میشود، چنانچه مودی نسبت به آن معترض باشد، میتواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ شخصا یا به وسیله وکیل تام الاختیار خود به اداره امور مالیاتی و یا دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف مالیاتی ذیربط مراجعه و با تکمیل فرمهای مخصوص و ارائه دلایل و اسناد و مدارک کتبا تقاضای رسیدگی مجدد نماید.
بند 2- تکلیف واحد مالیاتی در موارد ابلاغ قانونی برگ تشخیص مالیات
در صورتی که برگ تشخیص مالیات به دلیل عدم حضور مودی در نشانی قانونی یا استنکاف از دریافت آن و یا به هر دلیلی به صورت قانونی ابلاغ شده باشد، واحد مالیاتی مربوط مکلف است نسبت به ارسال پرونده به دبیرخانه هیأتها (حداکثر ظرف مهلت یک هفته پس از گذشت 30 روز از تاریخ ابلاغ مزبور) اقدام نماید.
بند 3- رسیدگی به اعتراض مودی نسبت به برگ تشخیص مالیات
اگر مودی اعتراض خود را به اداره امور مالیاتی ارائه کند، اداره مزبور مکلف است ظرف مدت 30 روز از تاریخ مراجعه مودی به موضوع رسیدگی و به یکی از اشکال زیر اتخاذ تصمیم نماید:
الف: در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابراز شده مودی از طرف اداره امور مالیاتی موثر در تعدیل درآمد مشمول مالیات تشخیص داده شود و نظر آن اداره مورد قبول مودی واقع شود، مراتب مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس و پس از امضاء مسئول مربوط و مودی با رعایت مقررات، جهت صدور برگ قطعی (حداکثر ظرف 10 روز) و انجام مراحل وصول مالیات به واحد مالیاتی مربوطه ارجاع میشود.
ب: اگر اداره امور مالیاتی دلایل ابرازی مودی را موثر در تعدیل درآمد مشمول مالیات تشخیص ندهد و نظر آن اداره مورد قبول مودی واقع شود، مراتب مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس و با امضاء مسئول مربوط و مودی، جهت صدور برگ قطعی (حداکثر ظرف 10 روز) و انجام مراحل وصول مالیات به واحد مالیاتی مربوط ارجاع میشود.
ج: اگر دلایل ابرازی مودی توسط اداره امور مالیاتی موثر در تعدیل درآمد مشمول مالیات تشخیص داده نشود و نظر آن اداره مورد قبول مودی واقع نگردد، مراتب مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس و پس از امضاء رئیس اداره امور مالیاتی مربوط و مودی و ثبت آن، (حداکثر ظرف 5 روز) پرونده جهت درخواست تعیین وقت از دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف مالیاتی ظرف همین مدت و انجام امور قانونی بعدی به واحد مالیاتی مربوط ارجاع میشود.
تبصره: در این مرحله، مودی میتواند جهت احاله پرونده برای رسیدگی توسط هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، فرم اعتراض مخصوص را تکمیل و حداکثر ظرف مدت 10 روز به دبیرخانه هیأتهای مربوطه ارائه نموده و رسید دریافت دارد.
بند 4- مشخصات برگ اعتراض
برگ اعتراض مودی باید بر روی فرم خاصی که به همین منظور تهیه شده و مشتمل بر موارد ذیل میباشد تنظیم شود:
الف- 1- درخصوص اشخاص حقیقی:
- نام و نام خانوادگی
- نام پدر
- شماره شناسنامه
- محل صدور
- شماره ملی
- شماره اقتصادی
- نشانی دقیق محل سکونت یا محل کار با ذکر کد پستی و تلفن تماس
- نشانی الکترونیکی (حسب مورد)
الف- 2- درخصوص اشخاص حقوقی:
- نام شخص حقوقی
- شماره و تاریخ ثبت
- محل ثبت
- شماره پرونده و شماره اقتصادی
- شماره شناسایی ملی
- نشانی قانونی، کد پستی ده رقمی، تلفن تماس، دورنگار و نشانی الکترونیکی (حسب مورد)
ب- منبع مالیاتی مورد اعتراض
ج- اداره کل امور مالیاتی، اداره امور مالیاتی، واحد مالیاتی
د- عملکرد سال یا سالهای مورد اعتراض به تفکیک هر سال با ذکر شماره و تاریخ برگ تشخیص یا برگ اجرایی
هـ- خواسته و اعتراض مودی به صورت مشروح و دقیق
و- تصاویر و اسناد و مدارکی که به پیوست اعتراض خود ارائه مینماید
ز- امضاء یا اثر انگشت مودی مالیاتی، یا وکیل تام الاختیار، یا دارندگان حق امضاء براساس آخرین تصمیمات مجمع عمومی مستند به روزنامه رسمی همراه با مهر اشخاص حقوقی
بند 5- نحوه تسلیم اعتراض
فرم اعتراض باید توسط مودی یا وکیل یا نماینده قانونی وی تنظیم گردیده و در قبال اخذ رسید حسب مورد به اداره امور مالیاتی یا دبیرخانه هیأتهای مربوط تسلیم شود. اداره امور مالیاتی یا دبیرخانه هیأتها مکلفند اعتراض مودی را در دفتر مربوط ثبت نموده و رسید ارائه نمایند.
تبصره: مودیان مالیاتی که اعتراض خود را از طریق پست سفارشی ارسال مینمایند، تاریخ تسلیم اعتراضیه به پست، تاریخ تسلیم به مرجع مالیاتی ذیربط محسوب میگردد.
بند 6- شرایط ارائه اسناد و مدارک همراه اعتراض
مودیان مالیاتی باید رونوشت یا تصویر خوانای مدارک خود را به پیوست فرم اعتراض ارائه نمایند. برابری رونوشت یا تصویر اسناد و مدارک با اصل میبایست توسط دبیرخانه و یا اعضای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی گواهی شود. در صورتیکه رونوشت یا تصویر سند در خارج از کشور تهیه شده باشد، برابری آن با اصل مدارک میبایست در دفتر یکی از سفارتخانهها و یا کنسولگریهای جمهوری اسلامی ایران گواهی شده باشد. چنانچه اسناد و مدارک استنادی به زبان فارسی نباشد، پس از ترجمه توسط مترجم رسمی دادگستری و تائید مأمورین کنسولی جمهوری اسلامی ایران تسلیم شود. در غیر اینصورت، به مدارک ارسالی به سایر زبانها که بدون رعایت مفاد این ماده ارائه گردد، در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی ترتیب اثر داده نخواهد شد.
فصل دوم: وکیل و سایر اشخاص در حکم مودی مالیاتی
بند 7- تسلیم مدارک دال بر سمت وکیل یا نماینده قانونی مودی به هیأت
هر گاه اعتراض مودی توسط وکیل یا نماینده قانونی او یا ولی یا وارث یا وصی و یا قیم به عمل آید، تصویر مدارکی که اثبات کننده سمت وی باشد باید به پیوست ارائه گردد.
بند 8- انتخاب وکیل و حدود اختیارات وی و تعلق حق تمبر
مودی میتواند وکیل خود را از بین وکلای دادگستری و یا سایر اشخاص به موجب سند رسمی تنظیمی انتخاب نماید. در این صورت میبایست حدود اختیارات وی صراحتا در متن وکالتنامه احصاء شود.
تبصره 1: حکم این ماده در خصوص تصریح حدود اختیارات نسبت به نماینده قانونی مودی نیز جاری خواهد بود.
تبصره 2: حق تمبر موضوع ماده 103 ق.م.م، چنانچه محاسبه و پرداخت نشده باشد، میبایست پس از محاسبه توسط کارشناس هیأت طبق ماده مذکور از سوی مودی پرداخت و رسید آن تسلیم دبیرخانه هیأت شود و در هنگام رسیدگی توسط اعضای هیأت کنترل گردد.
بند 9- اشخاص مجاز به حضور در هیأت
اشخاص مجاز به حضور در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی عبارتند از:
- شخص مودی (در مورد اشخاص حقوقی: صاحبان امضاء مجاز با ارائه تصویر آخرین روزنامه رسمی)
- وکیل مودی با ارائه وکالت نامه رسمی
- وراث، کارمند حقوق بگیر اشخاص حقوقی با همراه داشتن معرفی نامه از شخص حقوقی با تائید واحد مالیاتی مربوط (با ارائه مدارک جهت تشخیص هویت نامبردگان)
- مشاوران رسمی مالیاتی دارای کارت عضویت معتبر جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران با ارائه برگه نمایندگی قانونی مالیاتی
بند 10- منع وکالت کارمندان وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور و محدودیت های قانونی نمایندگان بندهای 2 و 3 هیأتهای حل اختلاف مالیاتی
کارمندان وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور در دوره خدمت یا آمادگی خدمت نمیتوانند به عنوان وکیل یا نماینده مودی در جلسات هیأتها حاضر شوند. در مورد نمایندگان بندهای 2 و 3 هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، وکالت یا ارائه مشاوره توسط این اعضا بلامانع است. در پروندههایی که این افراد به عنوان وکیل یا نماینده مودی فعالیت نمایند یا خدمات مشاوره ارائه کنند، نمیتوانند به عنوان نمایندگان بندهای یاد شده ناظر بر همان پرونده تعیین شوند.
بند 11- موارد خودداری از رسیدگی توسط اعضای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی
اعضاء هیأت حل اختلاف مالیاتی در موارد زیر باید از رسیدگی خودداری نمایند. همچنین مودی یا نماینده اداره امور مالیاتی نیز میتواند رد عضو یا اعضای هیأت را درخواست نماید:
الف: قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم از هر طبقه بین اعضای هیأت و مودی
ب: عضو هیأت، قیم یا مخدوم مودی باشند و یا مودی مباشر یا متکفل امور عضو هیأت یا همسر او باشد
ج: عضو هیأت یا همسر یا فرزند او، وارث مودی باشد
د: عضو هیأت پیشتر در موضوع اعتراض مودی به عنوان عضو، کارشناس، گواه یا مأمور مالیاتی اظهار نظر کرده باشد
هـ: بین عضو هیأت و مودی و یا همسر یا فرزند آنها دعوای حقوقی یا کیفری مطرح باشد و یا پیشتر مطرح بوده و از تاریخ صدور حکم دو سال نگذشته باشد
و: وجود رابطه شراکت بین عضو هیأت و مودی و چنانچه مودی شخص حقوقی باشد؛ سهامدار، نماینده، عضو هیأت مدیره، مدیر عامل یا بازرس قانونی بودن اعضای هیأت مانع از رسیدگی است
ز: عضو هیأت یا همسر یا فرزند او دارای نفع شخصی در موضوع مطروحه یا مورد رسیدگی باشند
در موارد یاد شده، عضو هیأت با صدور قرار خودداری از رسیدگی، با ذکر جهت قانونی آن، درخواست میکند که عضو دیگری را که از موارد خودداری رسیدگی به دور باشد برای رسیدگی معرفی نماید. چنانچه به هر دلیل قانونی امکان تعیین اعضای هیأت میسر نباشد، پرونده برای رسیدگی به نزدیکترین هیأت حل اختلاف مالیاتی شهر یا محل که با محل مزبور در محدوده یک استان باشد، ارجاع میشود.
فصل سوم: برگ دعوت هیأت (تعیین، تغییر و ابلاغ وقت رسیدگی، ارسال پرونده)
بند 12- تنظیم برگ دعوت در سه نسخه
برگ دعوت تعیین وقت شده هیأت حل اختلاف مالیاتی در سه نسخه تنظیم میشود، که نسخه دوم پس از ابلاغ به مودی جهت اعلام تعیین زمان تشکیل هیأت به امور مالیاتی مربوط ارسال میگردد.
بند 13- تعیین وقت هیأت
دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی مکلف است ظرف مدت 5 روز پس از دریافت اعتراض مودی نسبت به تعیین وقت و ابلاغ برگ دعوت مربوط که متضمن تعیین زمان، مکان و ساعت تشکیل هیأت است، اقدام نماید.
بند 14- ابلاغ وقت رسیدگی به مودی با رعایت حداقل فاصله زمانی
وقت رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی در مورد هر پرونده، جهت حضور مودی یا نماینده وی و نیز اعزام نماینده اداره امور مالیاتی توسط دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف مالیاتی به آنها ابلاغ میگردد.
(فاصله تاریخ ابلاغ و روز تشکیل جلسه هیأت نباید کمتر از 10 روز باشد مگر به درخواست مودی و موافقت امور هیأت حل اختلاف مالیاتی، بدیهی است روز ابلاغ و روز اقدام جزء مدت محسوب نمیشود.)
بند 15- اطلاع تاریخ تشکیل جلسه به اعضاء هیأت
دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی موظف است، پس از تعیین وقت، تاریخ تعیینشده را حداکثر تا یک هفته قبل از تشکیل جلسه جهت حضور اعضاء کتبا به اطلاع آنان برساند.
تبصره: هرگاه مودی طی درخواست کتبی و جداگانه برابر فرم مربوط، تقاضای رسیدگی خارج از نوبت بنماید، با موافقت مسئول امور هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، رسیدگی خارج از نوبت توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی صورت خواهد پذیرفت.
بند 16- ابلاغ وقت رسیدگی به وراث در صورت فوت مودی
در صورت فوت مودی، کلیه حقوق و تکالیف مربوط به چگونگی رسیدگی به اعتراض مودی به وراث او منتقل میشود. در این صورت اوقات رسیدگی هیأت باید به همه وراث ابلاغ شود. عدم حضور وراث، وکیل یا نماینده قانونی آنها مانع از رسیدگی هیأت نمیباشد.
تبصره: در موارد فوت یا عزل و استعفای وکیل یا ممنوعیت از وکالت وکیل، رسیدگی به اعتراض مودی به تأخیر نخواهد افتاد.
بند 17- تجدید وقت جلسات هیأت
هر گاه به هر علتی هیأت حل اختلاف مالیاتی در وقت مقرر تشکیل نگردد لازم است ظرف مدت یک هفته، وقت جلسه بعدی به مودی و واحد مالیاتی ابلاغ شود.
بند 18- تغییر زمان جلسه رسیدگی
تعویق زمان جلسه رسیدگی هیأت بنا به درخواست کتبی مودی برابر فرم مربوط و با تسلیم مدارک و دلایل موجه، پس از بررسی مسئول دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی فقط برای یک بار مجاز خواهد بود.
(در موارد استثناء تمدید مهلت رسیدگی منوط به موافقت مدیرکل مربوطه خواهد بود.)
تبصره: حکم این ماده شامل مواردی که عدم تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی به دلیل عدم رعایت تبصره 1 ماده 244 ق.م.م باشد، نخواهد بود.
بند 19- مهلت ارسال پرونده به هیأت حل اختلاف
اداره امور مالیاتی ذیربط مکلف است ظرف مدت 72 ساعت قبل از تشکیل جلسه، پرونده را متضمن معرفی نماینده اداره جهت شرکت در هیأت به انضمام ادله قانونی در پاسخ به اعتراض مودی کتبا در قبال اخذ رسید به دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی تسلیم نماید.
بند 20- نقص در پرونده
قبل از تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی، بررسی لازم توسط دبیرخانه صورت گرفته و چنانچه موارد نقص در پرونده مشاهده شود، پرونده مذکور بدون طرح در هیأت حل اختلاف مالیاتی به قسمت مربوط ارسال تا نسبت به رفع نقص و اعاده آن اقدام لازم صورت پذیرد.
بند ۲۱ ـ تشکیل جلسه خارج از وقت اداری
جلسات هیأت، با توجه به حجم کار و در صورت ضرورت و با کسب موافقت دفتر نظارت بر هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، میتواند خارج از وقت اداری تشکیل شود.
فصل چهارم: قرار (رسیدگی، تجدید دعوت، تأمین و …)
بند ۲۲ ـ صدور قرار رسیدگی و مهلت اجرای آن
هرگاه به دلیل نقص در رسیدگی یا لزوم بررسی اسناد و مدارک نزد اشخاص ثالث یا کثرت اسناد و مدارک ارائهشده، هیأت حل اختلاف مالیاتی قرار کارشناسی صادر نماید، مجری یا مجریان قرار مکلفند حداکثر ظرف مدت یک ماه نسبت به رسیدگی و اجرای کامل موارد مورد درخواست هیأت اقدام نموده و گزارش را جهت اتخاذ تصمیم نهایی ارائه کنند.
تبصره: چنانچه اجرای قرار در مهلت تعیینشده امکانپذیر نباشد، موضوع توسط مجری قرار به دبیرخانه هیأتها اعلام و این مدت حداکثر به مدت دو ماه توسط هیأت قابل تمدید خواهد بود.
بند ۲۳ ـ لزوم پاراف ظهر گزارش مجریان قرار توسط هیأت صادرکننده
دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف مالیاتی مکلف است پس از وصول گزارش مأموران مجری قرار، گزارش را برای کسب نظر به هیأت صادرکننده قرار ارسال نماید.
چنانچه هیأت، گزارش را کافی تشخیص دهد، پس از پاراف ذیل آن مراتب به دبیرخانه ارسال و مطابق بند ۱۴ دستورالعمل جاری اقدام خواهد شد.
در غیر این صورت، هیأت با اعلام کتبی نواقص در ذیل گزارش، آن را جهت رفع نقص به کارشناس مجری قرار اعاده مینماید که در اینگونه موارد به مدت مندرج در بند ۲۲ دستورالعمل جاری به میزان ۱۵ روز افزوده خواهد شد.
بند ۲۴ ـ شرایط درخواست کارشناس رسمی دادگستری توسط مؤدی
در صورتی که مؤدی مالیاتی به نحوه ارزیابی داراییها توسط واحد مالیاتی معترض باشد، میتواند برابر فرم مربوطه، اعتراض و درخواست استفاده از خدمات کارشناس رسمی دادگستری را با قبول هزینه کارشناسی به دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف مالیاتی اعلام نماید.
تبصره: دبیرخانه هیأتها موظف است ضمن ثبت درخواست مؤدی، تعیین کارشناس رسمی و اخذ گزارش کارشناسی، حداکثر ظرف ۶۰ روز پرونده را جهت صدور رأی به هیأت حل اختلاف مالیاتی احاله نماید.
بند ۲۵ ـ تسلیم رونوشت گزارش رسیدگی و اجرای قرار به مؤدی
در صورت درخواست کتبی مؤدی یا وکیل یا نماینده قانونی وی، اداره امور مالیاتی یا هیأت حل اختلاف مالیاتی حسب مورد مکلف است رونوشت جزئیات گزارش رسیدگی (مبنای صدور برگ تشخیص) و همچنین گزارش اجرای قرار را به وی اعلام نموده و هرگونه توضیح مورد نیاز را ارائه نماید.
تبصره: چنانچه رسیدگی هیأت منجر به صدور قرار (اعم از رسیدگی یا رفع نقص) شود، ابلاغ نسخهای از قرار صادره جهت اطلاع مؤدی الزامی است.
بند ۲۶ ـ شرایط صدور قرار تأمین مالیاتی پیش از قطعیت
در مواردی که مالیات مؤدی هنوز قطعی نشده یا مراحل اجرایی آن طی نشده است و بیم تفریط مال یا اموال از سوی مؤدی به قصد فرار از پرداخت مالیات میرود، اداره امور مالیاتی باید با ارائه دلایل کافی، درخواست صدور قرار تأمین مالیات را از هیأت حل اختلاف مالیاتی بنماید.
در صورت تشخیص ضرورت از سوی هیأت، قرار مقتضی همراه با تعیین مبلغ تأمین صادر خواهد شد.
بند ۲۷ ـ مسئولیت متقاضی قرار تأمین مالیات
در صورتی که قرار تأمین اجرا گردد و مؤدی طبق رأی قطعی هیأت یا سایر مراجع ذیصلاح مستحق پرداخت مالیات نباشد و برابر قرار تأمین صادره متحمل خسارت شود، اداره امور مالیاتی متقاضی قرار تأمین مطابق قوانین و مقررات مربوط مسئول و پاسخگو خواهد بود.
متخلف نیز مورد تعقیب انتظامی مالیاتی قرار خواهد گرفت.
⚖️ فصل پنجم: رأی هیأت (کیفیت، مشخصات، شرایط صدور، اصلاح)
بند ۲۸- کیفیت آراء صادره
رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی بایستی متضمن اظهارنظر موجه و مدلل نسبت به اعتراض مودی بوده، و در صورت اتخاذ تصمیم به تعدیل درآمد مشمول مالیات، جهات و دلایل آن توسط هیأت در متن رأی قید شود.
بند ۲۹- مشخصات آراء صادره
رأی صادره از هیأتهای حل اختلاف مالیاتی باید حاوی نکات ذیل باشد:
الف- شماره رأی با ذکر تاریخ و شماره پرونده
ب- مشخصات مودی مالیاتی و نشانی وی
ج- منبع مالیاتی مورد اعتراض
د- سال مورد اعتراض (سال مورد رسیدگی)
هـ- خلاصه اظهارات مودی و مأمور مالیاتی
و- کد ملی و کد پستی مودی
ز- ذکر اصول و مواد قانونی مورد استناد در رأی
ح- مأخذ درآمد مشمول مالیات یا مأخذ محاسبه مالیات مورد مطالبه و مورد رأی به عدد و حروف
ط- مشخصات و سمت اعضای هیأت رسیدگیکننده به همراه امضای آنها
ی- قید نظر اقلیت در متن رأی
بند ۳۰- خودداری از صدور آراء عام و کلی
هیأتهای حل اختلاف مالیاتی موظفند به اختلافات مالیاتی طبق قانون مالیاتهای مستقیم و سایر قوانین و مقررات موضوعه رسیدگی نموده و رأی مقتضی صادر نمایند و در مورد جزئیات اعتراض به طور مشخص تعیین تکلیف نموده و از صدور آراء به صورت عام و کلی خودداری نمایند.
بند ۳۱- شرایط صدور رأی یا قرار رسیدگی
هیأت حل اختلاف مالیاتی پس از ختم رسیدگی و با توجه به محتویات پرونده و ادله موجود در همان جلسه مبادرت به صدور رأی مینماید، مگر اینکه انشاء رأی متوقف به تمهید مقدماتی باشد که در این صورت با صدور قرار، پرونده جهت مهیا شدن برای صدور رأی به مجریان قرار تحویل میگردد.
بند ۳۲- نحوه اصلاح اشتباه در مأخذ مالیات رأی صادره
هرگاه در تنظیم و نوشتن رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی، اشتباهی در محاسبه مأخذ مشمول مالیات یا درآمد مشمول مالیات مورد رأی صورت گیرد، قبل از صدور برگ اجرایی، هیأت رأساً به درخواست مودی یا اداره امور مالیاتی مربوط به موضوع رسیدگی و رأی را تصحیح مینماید. رأی اصلاحی به مودی ابلاغ خواهد شد. تسلیم رأی اصلی بدون رأی اصلاح شده ممنوع میباشد.
آن بخش از حکم موضوع رأی که مورد اشتباه نبوده در صورت قطعیت اجرا خواهد شد.
بند ۳۳- مهلت ارسال رأی صادره به اداره امور مالیاتی
دبیرخانه هیأت مکلف است رأی صادره را حداکثر ظرف مدت ۴۸ ساعت از تاریخ صدور به مودی ابلاغ و نسخهای از رأی ابلاغ شده را به اداره امور مالیاتی ذیربط ارسال نماید.
تبصره ۱: آراء صادره در چهار برگ و با امضاء کلیه اعضا مناط اعتبار میباشد.
تبصره ۲: اداره امور مالیاتی و دبیرخانه هیأت نمیتوانند پیش از امضاء رأی یا قرار توسط اعضای هیأت، آن را به مودی و یا سایر اشخاص تسلیم یا ابلاغ کنند. در صورت تخلف، مرتکب برای تعقیب انتظامی به دادستانی انتظامی مالیاتی معرفی خواهد شد.
بند ۳۴- لزوم صدور رأی در موارد استرداد اعتراض
هیأت حل اختلاف مالیاتی در صورت تقاضای استرداد اعتراض یا قبول مالیات مطالبه شده از سوی مودی در جلسه هیأت، میبایست رأی مقتضی مبنی بر تأیید درآمد مشمول مالیات را صادر نماید.
بند ۳۵- شرایط موکول نمودن صدور رأی به اثبات ادعایی دیگر توسط مودی
هرگاه رسیدگی به اعتراض مودی در گرو رسیدگی به پرونده مالیاتی دیگری باشد، هیأت میتواند با صدور قرار رسیدگی و تجدید وقت، رسیدگی به اعتراض را به بعد از اعلام نظر کارشناسی موکول نماید.
و چنانچه رسیدگی به اعتراض مودی منوط به اثبات ادعایی باشد که رسیدگی به آن در صلاحیت مرجع دیگری است، رسیدگی به اختلاف تا اتخاذ تصمیم از مرجع صلاحیتدار متوقف میشود.
در این مورد، مودی مکلف است ظرف یک ماه در مرجع صالح اقامه دعوی نموده و رسید آن را به دبیرخانه هیأت تسلیم نماید، در غیر این صورت خواسته مودی به موجب قرار توسط هیأت رسیدگی میشود و رأی مقتضی صادر میگردد.
فصل ششم: در مقررات مختلفه هیأت
بند ۳۶- صدور اوراق مالیاتی جداگانه
صدور اوراق مالیاتی به نام افراد متعدد در یک برگ صحیح نمیباشد. در اینگونه موارد باید برای هر مودی برگ جداگانه صادر و به نشانی اعلام شده از طرف مودی ابلاغ گردد.
بند ۳۷- شرط رسمیت جلسات هیأت
جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی با حضور هر سه عضو هیأت رسمی است؛ لذا در صورت عدم حضور هر یک از نمایندگان، مراتب میبایست ذیل صورتجلسه قید شده و پرونده جهت تعیین وقت مجدد عودت شود.
رأی هیأتها با اکثریت آراء قطعی و لازمالاجرا است، لیکن نظر اقلیت باید در متن رأی قید گردد.
تبصره: تشکیل جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نسبت به عملکرد سنوات قبل از اصلاحیه ۱۳۸۰/۱۱/۲۷ ق.م.م از نظر نحوه تعیین اعضا و تشریفات اداری مربوط به رسمیت جلسات مطابق قانون پس از اصلاحیه خواهد بود. بدیهی است حذف مقررات ماده ۲۴۷ و تبصرههای آن در خصوص هیأتهای حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر، سالب حقوق مودیان مالیاتی اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی نسبت به پروندههای مربوط به عملکرد قبل از تاریخ اجرای اصلاحیه مذکور نمیباشد.
بند ۳۸- شرط انتخاب اعضای هیأت
اعضای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی و مجریان قرار کارشناسی نباید سابقه هیچگونه اظهارنظری در مقام یکی از مأموران مالیاتی در خصوص پرونده مودی داشته باشند.
بند ۳۹- تکلیف ادارات مالیاتی که هیأت مستقل ندارند
امور مربوط به هیأتها در ادارات امور مالیاتی که هیأت حل اختلاف مالیاتی مستقل ندارند از نظر تعیین وقت و سایر موارد ارجاعی به هیأت، بر عهده رئیس امور مالیاتی ذیربط میباشد.
بند ۴۰- طرح دو پرونده مرتبط به هم در یک هیأت
چنانچه دو پرونده مرتبط به هم، مربوط به یک مودی در دو هیأت ذیصلاح مطرح باشد، بنا به تقاضای مودی و عدم وجود منع قانونی، رسیدگی لازم در یک هیأت صورت میگیرد.
بند ۴۱- مرجع رسیدگی به اقدامات اجرایی
مرجع رسیدگی به پروندههای مالیاتی که به اداره وصول و اجرا ارجاع گردیده و مودی نسبت به اقدامات اجرایی و یا به اجرا گذاردن مالیات قبل از قطعیت شکایت دارد، هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ ق.م.م میباشد.
بند ۴۲- مطالبه مالیات از غیر مودی
پس از صدور و ابلاغ برگ تشخیص مالیات چنانچه برابر ادعای مودّیان مالیاتی، مطالبه مالیات از غیر مودی صورت گرفته باشد، با تسلیم اعتراض مودی، در صورتی که امکان رسیدگی تشخیص و مطالبه مالیات از مودی واقعی با رعایت مواد ۱۵۶ و ۱۵۷ قانون مالیاتهای مستقیم وجود داشته باشد، موضوع توسط رئیس امور مالیاتی مربوطه در مهلت مقرر در ماده ۲۳۸ قانون مذکور مورد رسیدگی و حلوفصل قرار میگیرد؛
در غیر این صورت، با ارجاع پرونده از سوی رئیس امور مالیاتی مربوط، در اجرای تبصره ماده ۱۵۷ قانون مالیاتهای مستقیم، پرونده در هیأت حل اختلاف مالیاتی مورد رسیدگی قرار میگیرد.
بند ۴۳- مرجع تصویب دستورالعمل
این دستورالعمل در ۴۳ بند و ۱۳ تبصره توسط معاونت فنی و حقوقی سازمان تنظیم و پیشنهاد شده که در اجرای ماده ۵۴ آییننامه ماده ۲۱۹ قانون مالیاتهای مستقیم به تصویب رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور رسیده و برای کلیه واحدهای تابعه سازمان، هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، مأموران مالیاتی و مودیان لازمالاتباع است.
علیاکبر عرب مازار
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
[1] . به موجب دستورالعمل شماره 200/1400/514 مورخ 1400/04/26 عبارت «مسئول مربوط و مودی با رعایت مقررات» جایگزین عبارت «رییس اداره امور مالیاتی مربوط و مودی و ثبت آن» در ردیف های بند (الف) و (ب) بند 3 فصل یکم دستورالعمل دادرسی مالیاتی ابلاغی طی بخشنامه شماره 117300 مورخ 1387/11/13 شد.
[2] . به موجب دستورالعمل شماره 200/1400/514 مورخ 1400/04/26 عبارت «مسئول مربوط و مودی با رعایت مقررات» جایگزین عبارت «رییس اداره امور مالیاتی مربوط و مودی و ثبت آن» در ردیف های بند (الف) و (ب) بند 3 فصل یکم دستورالعمل دادرسی مالیاتی ابلاغی طی بخشنامه شماره 117300 مورخ 1387/11/13 شد.
[3] . به موجب دادنامه شماره 140231390000529144 مورخ 1402/03/02 صادره از هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری، شکایت از بندهای 8 و 9 این دستورالعمل رد شد. دادنامه مذکور طی بخشنامه شماره /212/6047ص مورخ 1402/04/12 مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی ارسال شد.
[4] . پاورقی شماره 3 ملاحظه شود.
[5] . به موجب بخشنامه 200/97/37 مورخ 1397/03/12 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، متن فوق به بند 9 این دستورالعمل اضافه شد.
[6] . به موجب دستورالعمل شماره 200/1403/512 مورخ 1403/12/25 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، بند 10 این دستورالعمل اصلاح شد.
متن قبل از اصلاح بند 10:
«بند 10- منع وکالت اعضاء هیأتهای حل اختلاف مالیاتی و کارمندان وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور:
کارمندان وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور در دوره خدمت یا آمادگی خدمت واعضای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نمی توانند به عنوان وکیل یا نماینده مودی در جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی حاضر شوند.»
[7] . به موجب دادنامه شماره 140109970905812501 مورخ 1401/10/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، عبارت فوق از تاریخ تصویب ابطال گردید. دادنامه مذکور طی بخشنامه شماره 210/22915/ص مورخ 1401/10/26 ارسال شده است