دادنامه هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری – عدم ابطال بند (13) بخش اول و بند (6) و تذکر ذیل آن بخش دوم ضوابط اجرایی ارزش اجاری عملکرد سال 1398 املاک شهر تهران

تاریخ سند: 1403/11/30
شماره سند: 140331390002875758
کد سند: م/53/54//
وضعیت سند: معتبر
امضا کننده: محمدعلی برومندزاده، رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری

1- طرف شکایت

• طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور

2- موضوع شکایت و خواسته

• خواسته شاکی: ابطال بند (13) بخش اول و بند (6) و تذکر ذیل آن بخش دوم ضوابط اجرایی ارزش اجاری عملکرد سال 1398 املاک شهر تهران

3- متن مقرره مورد شکایت

بند 1-3 – ارزش اجاری املاک مسکونی با استفاده تجاری و اداری

• مبنای محاسبه ارزش اجاری املاکی که دارای کاربری مسکونی بوده ولی به صورت تجاری و اداری استفاده می‌شود، مطابق با نوع کاربرد ملک، معادل شصت درصد (%60) ارزش اجاری املاک مندرج در هر بلوک می‌باشد.

بند 6 – اثر عرض معابر بر ارزش اجاری

• ارزش‌های اجاری املاک مربوط به معابر با عرض 14 متر می‌باشد.
• به ازای هر متر مازاد یا کسری نسبت به مبنا:
  • املاک با کاربری تجاری و اداری: پنج درصد (%5)
  • سایر کاربری‌ها (مسکونی، کشاورزی و …): دو درصد (%2)
• تذکر: تعدیلات مذکور برای معابر با عرض بالاتر و کمتر از 14 متر:
  • املاک تجاری و اداری: نسبت به مازاد 30 متر و کمتر از 4 متر محاسبه نمی‌شود
  • املاک مسکونی، کشاورزی و سایر: نسبت به مازاد 20 متر محاسبه نمی‌شود

4- دلایل شاکی برای ابطال

• مفاد ضوابط مذکور خلاف موازین قانونی و خارج از اختیارات سازمان امور مالیاتی کشور است.
• طبق تبصره 11 ماده 53 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 و اصلاحات بعدی:
  • درآمد هر شخص ناشی از اجاره واحد یا واحدهای مسکونی در تهران تا مجموع 150 متر مربع و در سایر نقاط تا 200 متر مربع زیر بنا معاف از مالیات بر درآمد ناشی از اجاره است.
• اعمال محدودیت یا توسعه نیازمند نص صریح قانونی است.
• تصویب و الزام به اجرای مصوبه معترض عنه در سراسر کشور فراتر از قانون و به منزله وضع قانون جدید است.
• ماده 301 قانون مدنی: دریافت مالیات معترض عنه بدون مستند قانونی، إیفای ناروا تلقی می‌شود.
• نتیجه: مفاد بند (13) بخش اول و بند (6) و تذکر ذیل آن بخش دوم ضوابط ارزش اجاری، مغایر با قانون مالیاتهای مستقیم و خارج از حدود اختیارات سازمان است.

5- دفاعیات طرف شکایت

• طبق ماده 54 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1394/04/31:
  • درآمد اجاره بر اساس قرارداد اعم از رسمی یا عادی مبنای تشخیص مالیات است
  • در نبود قرارداد یا کمتر از 80% ارقام جدول املاک مشابه، میزان اجاره بها بر اساس جدول اجاره املاک مشابه تعیین می‌شود
• جدول املاک مشابه:
  • 159 بلوک شهر تهران
  • هر بلوک بر اساس نوع کاربری و کاربرد ملک، ارزش اجاری هر متر مربع مشخص شده است
• معیارها و پارامترها:
  • نوع کاربری ملک (مسکونی، تجاری، اداری)
  • نوع کاربرد مورد اجاره
  • متراژ مفید
  • طبقه محل وقوع املاک تجاری
  • قدمت ساختمان‌ها
  • عرض گذر محل وقوع ملک
• بند 3-1 بخش اول: ارزش اجاری املاکی که دارای کاربری مسکونی بوده ولی برای استفاده تجاری و اداری به اجاره داده می‌شوند، 60 درصد ارزش تجاری بلوک مربوطه است.
• بند 6 بخش دوم: اثر عرض معبر محل وقوع ملک بر میزان ارزش اجاری، با درصدهای مشخص محاسبه می‌شود
• تذکر: تعدیلات معابر با عرض خاص برای انواع املاک لحاظ شده است
• مطابقت با تبصره 11 ماده 53: ارزش اجاری املاک مسکونی پس از کسر معافیت‌ها تا مجموع 150 متر مربع در تهران و 200 متر مربع در سایر نقاط محاسبه می‌شود
• نظر فقهای شورای نگهبان: بندها و تبصره مورد شکایت، در صورت صدور از مرجع صالح و با رعایت موازین ذی‌ربط، خلاف موازین شرع نیست

6- رسیدگی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی

• پرونده کلاسه: هـ ت/0200366
• تاریخ جلسه: 1403/10/30
• نظر هیأت:
  • مصوبات مورد شکایت در راستای معیاری نمودن تعیین ارزش املاک و نحوه استفاده متناسب با کاربری تدوین شده‌اند
  • خارج از اختیار مرجع وضع مصوبه نیستند
  • مغایرتی با قوانین و مقررات ندارند
  • نظر شورای نگهبان: خلاف شرع نیست

7- نتیجه و استناد قانونی

• رأی هیأت تخصصی: رد شکایت
• استناد قانونی: مواد 84 و 87 قانون دیوان عدالت اداری
• شرایط اعتراض: ظرف 20 روز پس از صدور، توسط ریاست دیوان یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری

امضا: محمد علی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری