تاریخ سند: 1399/12/18
شماره سند: 1805-1804
وضعیت سند: معتبر
امضا کننده: رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری (محمد کاظم بهرامی)
موضوع شکایت و خواسته
- ابطال یک عبارت از جزء (ب) بند 4 بخشنامه شماره 13530-1384/07/27 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
- ابطال بند 2 نامه شماره /232/19357ص-1396/11/10 مدیرکل دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور
گردش کار شکایت
شاکی، آقای بهمن زبردست، به موجب دادخواستهای جداگانه، ابطال عبارت مندرج در جزء (ب) بند 4 بخشنامه شماره 13530-1384/07/27 و بند 2 نامه شماره /232/19357ص-1396/11/10 را خواستار شده است.
الف) شرح دادخواست برای ابطال عبارت جزء (ب) بند 4 بخشنامه شماره 13530-1384/07/27
در جزء (ب) بند 4 بخشنامه مذکور آمده است:
«چون در ماده 57 موعدی برای تسلیم اظهارنامه مخصوص این ماده تعیین نشده، مؤدی در هر مرحله از مراحل تشخیص و حل اختلاف و وصول و اجرا میتواند با تسلیم اظهارنامه مذکور تقاضای اعطای تسهیلات موضوع این ماده را بنماید و واحدهای مالیاتی مادام که خلاف اظهارات مؤدی ثابت نشده، ملزم به قبول مندرجات اظهارنامه تسلیمی میباشند.»
استدلال شاکی:
- ماده 57 قانون مالیاتهای مستقیم در فصل اول از باب سوم قانون، موعد تسلیم اظهارنامه را تعیین نکرده نیست، بلکه ماده 80 قانون مالیاتهای مستقیم موعد را مشخص کرده است:
«مؤدیان موضوع این فصل مکلفاند اظهارنامه مالیاتی خود را روی نمونهای که از طرف سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و در دسترس آنها قرار میگیرد، تنظیم و در مورد حق واگذاری محل و نیز مؤدیان موضوع ماده 74 این قانون تا سی روز پس از انجام معامله و در سایر موارد تا آخر تیرماه سال بعد به انضمام مدارک مربوط به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک تسلیم و مالیات متعلّق را طبق مقررات پرداخت نمایند.»
- با توجه به شمول عبارت «سایر موارد» به مؤدیان موضوع ماده 57، حکم بخشنامه که اعلام کرده موعدی برای تسلیم اظهارنامه تعیین نشده است، نادرست و خلاف قانون است.
درخواست شاکی: ابطال عبارت مندرج در جزء (ب) بند 4 بخشنامه به دلیل مغایرت با ماده 80 قانون مالیاتهای مستقیم و خارج از حدود اختیارات بخشنامهای.
ب) شرح دادخواست برای ابطال بند 2 نامه شماره /232/19357ص-1396/11/10 مدیرکل دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی
در بند 2 نامه آمده است:
«طبق جزء (ب) بند 4 این بخشنامه چون در ماده 57 موعدی برای تسلیم اظهارنامه مخصوص این ماده تعیین نشده، مؤدی در هر مرحله از مراحل تشخیص و حل اختلاف و وصول و اجرا میتواند با تسلیم اظهارنامه مذکور تقاضای اعطای تسهیلات موضوع این ماده را نماید و واحدهای مالیاتی مادام که خلاف اظهارات مؤدی ثابت نشده، ملزم به قبول مندرجات اظهارنامه تسلیمی میباشند. لذا به نظر این دفتر برای تسلیم اظهارنامه مخصوص ماده 57 قانون مالیاتهای مستقیم در قانون مذکور موعدی تعیین نشده است.»
استدلال شاکی:
- موعد تسلیم اظهارنامه مؤدیان موضوع ماده 57 طبق ماده 80 قانون مالیاتهای مستقیم تعیین شده است.
- حکم نامه که اعلام کرده موعدی تعیین نشده است، نادرست و خارج از حدود اختیارات قانونی است.
درخواست شاکی: ابطال بند 2 نامه شماره /232/19357ص-1396/11/10
متن مقررههای مورد شکایت
1. جزء (ب) بند 4 بخشنامه شماره 13530-1384/07/27
4- راجع به ماده 57:
ب) چون در ماده 57 موعدی برای تسلیم اظهارنامه مخصوص این ماده تعیین نشده، مؤدی در هر مرحله از مراحل تشخیص و حل اختلاف و وصول و اجرا میتواند با تسلیم اظهارنامه مذکور تقاضای اعطای تسهیلات موضوع این ماده را بنماید و واحدهای مالیاتی مادام که خلاف اظهارات مؤدی ثابت نشده، ملزم به قبول مندرجات اظهارنامه تسلیمی میباشند. ضمناً در مواردی که مؤدی نیاز به اخذ گواهی انجام معامله داشته باشد، نبایستی صدور آن را موکول به اخذ تأییدیه از اداره امور مالیاتی محل سکونت او بنمایند.
2. بند 2 نامه شماره /232/19357ص-1396/11/10 مدیرکل دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی
2- طبق جزء (ب) بند 4 این بخشنامه چون در ماده 57 موعدی برای تسلیم اظهارنامه مخصوص این ماده تعیین نشده، مؤدی در هر مرحله از مراحل تشخیص و حل اختلاف و وصول و اجرا میتواند با تسلیم اظهارنامه مذکور تقاضای اعطای تسهیلات موضوع این ماده را نماید و واحدهای مالیاتی مادام که خلاف اظهارات مؤدی ثابت نشده، ملزم به قبول مندرجات اظهارنامه تسلیمی میباشند. لذا به نظر این دفتر برای تسلیم اظهارنامه مخصوص ماده 57 موعدی تعیین نشده است.
دفاع سازمان امور مالیاتی
مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور در لوایح شماره /212/28507د-1398/06/16 و /212/9706ص-1399/06/12 توضیح داده است:
- تعیین موعد تسلیم اظهارنامه:
طبق ماده 80 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 و اصلاحات بعدی:
«مؤدیان موضوع این فصل مکلفاند اظهارنامه مالیاتی خود را روی نمونهای که از طرف سازمان امور مالیاتی تهیه و در دسترس آنها قرار میگیرد، تنظیم و در مورد حق واگذاری محل و مؤدیان موضوع ماده 74 تا سی روز پس از انجام معامله و در سایر موارد تا آخر تیرماه سال بعد به انضمام مدارک مربوط به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک تسلیم و مالیات متعلق را طبق مقررات پرداخت نمایند.»
- موارد تسلیم اظهارنامه موضوع ماده 57:
- اظهارنامه ماده 57 صرفاً برای اعلام اینکه شخص حقیقی هیچ درآمد دیگری ندارد و برای بهرهمندی از معافیت مالیاتی ماده 84 تسلیم میشود.
- این اظهارنامه تکلیف قانونی مؤدی برای تشخیص و پرداخت سایر مالیاتها را ساقط نمیکند.
- مهلت قانونی برای تسلیم اظهارنامه ماده 57 تعریف نشده و هیچ جرمی برای عدم تسلیم آن تعیین نشده است.
- نتیجه:
- مقررات جزء (ب) بند 4 بخشنامه 13530 و بند 2 نامه شماره /232/19357ص-1396/11/10 صرفاً تبیینکننده نظر قانونگذار بوده و مغایرتی با قانون ندارد.
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ صدور رأی: 1399/11/18
نتیجه رأی
- ماده 80 قانون مالیاتهای مستقیم شامل تمامی مؤدیان فصل اول از باب سوم قانون از جمله ماده 57 است.
- عبارت اعلام شده در بخشنامه و نامه که موعدی برای تسلیم اظهارنامه ماده 57 تعیین نشده است، مغایر ماده 80 و خارج از حدود اختیارات است.
تصمیم نهایی:
- ابطال عبارت جزء (ب) بند 4 بخشنامه شماره 13530-1384/07/27
- ابطال بند 2 نامه شماره /232/19357ص-1396/11/10
- مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری: محمدکاظم بهرامی