فصل پنجم
حق حاکمیت ملت و قوای ناشی از آن
اصل پنجاه و ششم:
حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست و هم او، انسان را بر سرنوشت اجتماعی خویش حاکم ساخته است. هیچ‌کس نمی‌تواند این حق الهی را از انسان سلب کند یا در خدمت منافع فرد یا گروهی خاص قرار دهد و ملت این حق خداداد را از طریقی که در اصول بعد می‌آید، اعمال می‌کند.
این اصل حق حاکمیت مطلق خدا بر جهان و اعطای حق تعیین سرنوشت اجتماعی به انسان را تبیین کرده و سلب این حق خداداد از ملت را غیرقانونی می‌داند.
خیر، طبق نص صریح اصل ۵۶ قانون اساسی، هیچ فرد، گروه یا نهادی نمی‌تواند حق تعیین سرنوشت را از ملت سلب کند یا آن را در خدمت منافع شخصی قرار دهد.
ملت این حق را از طریق شیوه‌ها و ارکان مصرح در اصول بعدی قانون اساسی (مانند انتخابات مجلس، ریاست جمهوری و همه‌پرسی) اعمال می‌نماید.
این اصل بنیان حقوق شهروندی و حاکمیت مردم است؛ در نتیجه هرگونه بخشنامه یا آیین‌نامه‌ای که حق سرنوشت و اختیارات قانونی مردم را محدود کند، قابل ابطال است.
شهروندان و ذی‌نفعان می‌توانند با استناد به اصل ۵۶ و سایر اصول اساسی، دادخواست ابطال مصوبات غیرقانونی را در دیوان عدالت اداری مطرح کنند.
نحوه بررسی و فرآیند حقوقی استناد به حق حاکمیت ملت و ابطال مصوبات متعارض بر اساس اصل ۵۶
- ارزیابی و تطبیق مصوبات اداری با حق حاکمیت و سرنوشت ملت
بررسی دقیق بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های دولتی جهت اطمینان از عدم تضییع حقوق اساسی و خداداد شهروندان.
- شناسایی موارد انحراف یا سلب حقوق عامه توسط دستگاه‌های اجرایی
استخراج مقرراتی که حق سرنوشت یا اختیارات قانونی مردم را به نفع منافع خاص یا محدودسازی غیرقانونی هدایت کرده‌اند.
- تنظیم دادخواست و پیگیری ابطال مقررات ناقض حاکمیت ملت در دیوان عدالت اداری
ثبت رسمی دادخواست حقوقی با استناد به اصل ۵۶ قانون اساسی جهت بی‌اثر کردن مصوبات غیرقانونی در دیوان عدالت اداری.
