ماده ۳۰ ـ
الف ـ به منظور تأمین منابع مورد نیاز جهت توسعه، نگهداری و بهرهبرداری امور حمل و نقل جادهای، به سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای اجازه داده میشود از جابهجایی کالا و مسافر در جادههای کشور به استثنای جادههای روستایی و عشایری بر اساس تن ـ کیلومتر و نفر ـ کیلومتر، با پیشنهاد مجمع عمومی سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای و تصویب شورای اقتصاد عوارض وصول نماید.
ب ـ میزان وصول عوارض هر تن ـ کیلومتر حمل و نقل کالا در داخل کشور از شرکتهای حمل و نقل بینالمللی که مبادرت به حمل و نقل کالای عبوری و ترانزیت خارجی میکنند، با پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و تصویب شورای اقتصاد تعیین میشود.
پ ـ صددرصد (۱۰۰%) خسارات وارده بر ابنیه فنی و تأسیسات از واردکننده خسارت توسط سازمان مذکور وصول میشود.
ت ـ به منظور کمک به تدارک ناوگان حمل و نقل جادهای بین شهری و احداث پایانههای مسافری و باری و مجتمعهای خدمات رفاهی بین راهی توسط بخشهای خصوصی و تعاونی با اولویت تعـاونیهای ایثارگران، وجوه اداره شده از محل منابع داخلی شرکتهای وابسته به وزارت راه و شهرسازی پرداخت میشود.
ث ـ اجازه داده میشود با تأیید و تشخیص سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای، کامیونهای مورد نیاز که استانداردهای روز را دارا بوده و عمر کمتر از سه سال داشته باشند، مشروط به وجود خدمات پس از فروش موضوع قانون حمایت از حقوق مصرفکنندگان خودرو مصوب ۱۳۸۶/۳/۲۳ وارد شوند. دولت مجاز است در این رابطه تخفیفات و تسهیلات گمرکی را اعمال کند. استفاده از این تخفیفات منوط به خروج یک کامیون فرسوده با عمر بیش از بیست و پنج سال به ازای هر کامیون وارداتی است. آییننامه نحوه اجرای این بند توسط وزارتخانههای راه و شهرسازی و امور اقتصادی و دارایی و سازمان برنامه و بودجه کشور تهیه شده و حداکثر ظرف مدت شش ماه پس از ابلاغ این قانون به تصویب هیأت وزیران میرسد.
ج ـ به منظور بهرهبرداری بهینه از ظرفیتها و موقعیتهای جغرافیایی کشور:
۱ـ وزارت راه و شهرسازی با هماهنگی و مشارکت مرکز آمار ایران موظف است نسبت به ایجاد بانک جامع حمل و نقل کشور و استقرار سامانه اطلاعات جامع حوادث و سوانح حمل و نقل که دربرگیرنده اطلاعات دریافتی از پلیس، بخش بهداشت و درمان کشور، سازمانهای راهداری و حمل و نقل جادهای، هواپیمایی کشوری و بنادر و دریانوردی، شرکت راه آهن و سایر سازمانهای ذیربط است، با هدف تجمیع، شفافسازی و ارائه دادهها و اطلاعات صحیح و قابل استفاده در تحلیل و تدوین اهداف و برنامههای ملی ایمنی اقدام نماید. گزارش آماری حمل و نقل کشور همه ساله توسط مرکز آمار ایران تدوین و منتشر میشود.
۲ـ طرح جامع حمل و نقل کشور با هدف پاسخگویی به تقاضاهای بالفعل و بالقوه و دستیابی به جایگاه مناسب در حوزههای ایمنی، انرژی، اقتصاد، حمل و نقل و محیط زیست تا مدت شش ماه پس از لازمالاجراء شدن این قانون به تصویب هیأت وزیران میرسد. از زمان تصویب طرح جامع، شروع کلیه طرحهای جدید توسعه و ساخت زیربناهای حمل و نقل، فقط بر اساس این طرح و در قالب بودجه سنواتی قابل اجرا است.
۳ـ دولت موظف است ساز و کارهای قانونی لازم را به منظور کاهش سالانه ده درصد (۱۰%) از میزان تلفات جانی ناشی از تصادفات رانندگی در جادههای کشور فراهم کند.
چ ـ به منظور تسهیل تجارت و رقابتپذیر کردن فعالیتهای حمل و نقل با توجه به مزیتهای نسبی در زنجیره عرضه و خدمات ترابری منطقهای و بینالمللی، دولت مجاز است:
۱ـ از ایجاد پارکهای پشتیبانی (لجستیک)، احداث پایانهها، شهرکهای حمل و نقل ترکیبی مسافری و باری و گسترش بنادر خشک توسط بخش خصوصی و تعاونی حمایت کند.
۲ـ نسبت به تهیه طرح مکانیابی پایانههای بارگُنج (کانتینری) و حمل و نقل ترکیبی در شبکه اصلی و عبوری (ترانزیتی) کشور اعم از شمالی ـ جنوبی، شرقی ـ غربی و نیز شبکه آسیایی از طریق بخش خصوصی و تعاونی اقدام کند.
۳ـ ساز و کارهای لازم را برای تحقق افزایش سالانه ده درصد (۱۰%) حجم عبور (ترانزیت) خارجی کالا، فراهم کند.
تبصره ۱ ـ کلیه دریافتیهای موضوع بندهای (الف)، (ب) و (پ) این ماده پس از وصول، به حساب سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای نزد خزانهداری کل کشور واریز میشود تا بر اساس بودجه سالانه آن سازمان به مصرف برسد.
تبصره ۲ ـ در موارد موضوع بند (ت) این ماده و همچنین در مورد ایجاد جایگاههای عرضه سوخت، وزارت جهاد کشاورزی نسبت به واگذاری حق بهرهبرداری اراضی منابع ملی خارج از حریم شهرها به صورت قیمتهای ترجیحی یا رایگان بر اساس سیاستهای مصوب شورای اقتصاد با معرفی وزارت راه و شهرسازی اقدام کند.
