با ابلاغ مرحله یازدهم فراخوان ثبتنام در نظام مالیات بر ارزش افزوده، گروههای جدیدی از صاحبان مشاغل صنفی و غیرصنفی مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده شدند. بسیاری از فعالان اقتصادی، بهویژه کسبوکارهای خدماتی و دیجیتال، این سؤال را دارند که آیا مشمول ثبتنام ارزش افزوده هستند یا خیر؟
در این مقاله بهصورت کامل و ساده، گروههای مشمول مرحله یازدهم مالیات بر ارزش افزوده را بررسی میکنیم تا بتوانید وضعیت مالیاتی کسبوکار خود را بهدرستی تشخیص دهید.
گروه الف: ثبتنام اختیاری و داوطلبانه
نخستین گروه شامل صاحبان مشاغل صنفی و غیرصنفی است که بهصورت داوطلبانه و با موافقت سازمان امور مالیاتی کشور، اقدام به ثبتنام در نظام مالیات بر ارزش افزوده میکنند.
در این گروه:
- میزان فروش یا درآمد اهمیتی ندارد.
- ثبتنام به درخواست مودی انجام میشود.
- پس از ثبتنام، اجرای کامل مقررات ارزش افزوده الزامی خواهد بود.
این گروه معمولاً شامل کسبوکارهایی است که برای همکاری با شرکتها، سازمانها یا حضور حرفهای در بازار، تمایل به دریافت گواهی ارزش افزوده دارند.
گروه ب: واسطهگران، دلالان و حقالعملکاران
تمامی صاحبان مشاغلی که کالا یا خدمات دیگران را در قبال دریافت کمیسیون، پورسانت، کارمزد یا حقالعمل عرضه میکنند، بدون توجه به میزان درآمد یا فروش، مشمول مرحله یازدهم ارزش افزوده هستند.
مصادیق این گروه
- دلالان و واسطهها
- حقالعملکاران
- فعالان حوزه بههمرسانی خدمات
- پلتفرمهای واسطهای
- بازاریابان پورسانتی
نکته مهم این است که حتی در صورت پایین بودن درآمد، صرف فعالیت واسطهای باعث مشمولیت در نظام ارزش افزوده خواهد شد.
گروه ج: عرضهکنندگان کالا و خدمات از طریق شخص ثالث
در این گروه، صاحبان مشاغلی قرار میگیرند که کالا یا خدمات خود را از طریق اشخاص ثالث عرضه میکنند.
نمونه فعالیتهای مشمول
- فروش از طریق واسطهها
- عرضه کالا در مارکتپلیسها
- همکاری با پلتفرمهای آنلاین فروش
- فروش خدمات از طریق اپلیکیشنهای واسطهای
در این حالت نیز میزان فروش یا درآمد تاثیری در اصل مشمولیت ندارد و صرف نوع فعالیت، موجب الزام به ثبتنام ارزش افزوده میشود.
گروه د: مشاغل خاص با نصاب درآمدی مشخص
گروه «د» مهمترین و گستردهترین بخش مرحله یازدهم فراخوان ارزش افزوده را تشکیل میدهد.
بر اساس این فراخوان، صاحبان مشاغل زیر در صورتی مشمول ثبتنام ارزش افزوده خواهند بود که:
- مجموع فروش کالا و خدمات آنها در سال ۱۴۰۳
یا - فروش آنها از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا پایان شهریور ۱۴۰۴
بیش از مبلغ:
۱۴۴٫۰۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰ ریال
باشد.
این نصاب مطابق ماده ۱۴ مکرر قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان تعیین شده است.
مشاغل مشمول گروه د
۱. فعالان حوزه غذا و نوشیدنی
تمامی واحدهای تهیه و عرضه مواد غذایی آماده و نوشیدنیها شامل:
- فستفود
- رستوران
- کبابی
- جگرکی
- آبمیوه و بستنیفروشی
- فالودهفروشی
- شیرینیفروشی و شیرینیپزی
- چایخانه
- قهوهخانه
- کافه
۲. سالنهای زیبایی و آرایشی
تمامی ارائهدهندگان خدمات زیبایی و آرایشی زنانه و مردانه مشمول این فراخوان هستند.
۳. کلینیکها و خدمات زیبایی غیر درمانی
شامل:
- کلینیکهای زیبایی
- مراکز پیکرتراشی
- خدمات تزریق ژل و بوتاکس
- خدمات زیبایی غیر درمانی
۴. بلاگرها و اینفلوئنسرها
فعالان حوزه تولید محتوا و تبلیغات دیجیتال از جمله:
- بلاگرها
- اینفلوئنسرها
- تولیدکنندگان محتوای شبکههای اجتماعی
- فعالان تبلیغات آنلاین
۵. عکاسان و فیلمبرداران
تمامی فعالان حوزه عکاسی و فیلمبرداری در هر زمینهای مشمول این فراخوان هستند.
۶. طراحان مد، لباس و دکوراسیون
از جمله:
- طراحان لباس
- طراحان مد
- طراحان داخلی و خارجی ساختمان
- طراحان دکوراسیون
۷. بازیگران، کارگردانان و تهیهکنندگان
فعالان حوزه:
- سینما
- تلویزیون
- تئاتر
- تولیدات نمایشی
در صورت عبور از نصاب تعیینشده، مشمول ارزش افزوده خواهند بود.
۸. پیمانکاران حقیقی
کلیه اشخاص حقیقی ارائهدهنده خدمات پیمانکاری در هر نوع فعالیت اقتصادی، در صورت تحقق نصاب مقرر، مشمول ثبتنام ارزش افزوده میشوند.
زمان مشمولیت پس از عبور از نصاب
چنانچه مودیان گروه «د» از ابتدای مهر ۱۴۰۴ به بعد، از سقف ۱۴۴ میلیارد ریال عبور کنند، از ابتدای دومین دوره مالیاتی پس از عبور از نصاب، مشمول اجرای مقررات مالیات بر ارزش افزوده خواهند شد.
عدم ثبتنام در ارزش افزوده چه عواقبی دارد؟
عدم ثبتنام و اجرای مقررات مالیات بر ارزش افزوده میتواند منجر به:
- جریمههای مالیاتی
- محرومیت از اعتبار مالیاتی
- مشکلات در صدور صورتحساب
- جرائم مربوط به سامانه مودیان
- افزایش ریسک رسیدگی مالیاتی
شود.
به همین دلیل، بررسی وضعیت مشمولیت و اقدام به ثبتنام در موعد مقرر اهمیت بسیار زیادی دارد.
سوالات متداول مشمولین گروه 11 مالیات ارزش افزوده
برای تشخیص مشمولیت، ابتدا نوع فعالیت خود را بررسی کنید. اگر جزو واسطهگران (گروه ب) یا عرضهکنندگان کالا در مارکتپلیسها (گروه ج) هستید، بدون محدودیت درآمدی مشمولید. اما اگر در گروه د (رستورانها، سالنهای زیبایی، بلاگرها و پیمانکاران) قرار دارید، تنها در صورت عبور فروش از سقف ۱۴۴ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۳ یا نیمه اول ۱۴۰۴ مشمول خواهید بود.
مطابق ماده ۱۴ مکرر قانون پایانههای فروشگاهی، مبنای محاسبه سقف درآمدی ۱۴۴,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (۱۴.۴ میلیارد تومان) است. این نصاب بر اساس مجموع فروش کالا و خدمات مودی در کل سال ۱۴۰۳ یا مجموع فروش از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا پایان شهریور ۱۴۰۴ سنجیده میشود. عبور از این رقم در هرکدام از این دو بازه، موجب مشمولیت اجباری است.
اگر کسبوکار شما از ابتدای مهر ۱۴۰۴ به بعد از نصاب ۱۴۴ میلیارد ریال عبور کند، نیازی به اجرای آنی مقررات نیست. شما موظف هستید از ابتدای دومین دوره مالیاتی پس از عبور از نصاب، تکالیف قانونی خود از جمله ثبتنام در نظام ارزش افزوده، دریافت مالیات از مشتریان و صدور صورتحساب الکترونیکی را آغاز کنید.




