نوع:
بخشنامه
شماره:
201/6247/11304
تاریخ صدور:
1382/11/15
مرجع تصویب:
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
به منظور اجرای صحیح حکم تبصره 2 ماده 2 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم و اتخاذ رویه واحد در این خصوص نکات زیر را متذکر می‌گردد:
1- منظور از موسسات دولتی، موسسات دولتی موضوع ماده 3 قانون محاسبات عمومی است.
جمع کردن اطلاعات مرتبط بند 2
2- تمامی دستگاه‌هایی که بودجه آنها وفق قوانین بودجه کل کشور سالانه کلاً وسیله دولت تامین می‌شود (مهم‌ترین آنها مجلس شورای اسلامی و دستگاه‌های وابسته به آن مانند دیوان محاسبات عمومی کشور)، جزء دستگاه های بند 2 ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم می‌باشند، با این توضیح که صرف کمک‌های بودجه‌ای دولت به برخی نهادها سبب شمول این بند نسبت به آن ها نخواهد بود.
جمع کردن اطلاعات مرتبط بند 3
3- مسئولان اداره امور هریک از فعالیت‌های اقتصادی اشخاص حقوقی مذکور در ماده 2 قانون مزبور، در صورت تحصیل درآمد ناشی از فعالیت‌های اقتصادی ملزم به رعایت تکالیف قانونی مربوط به اشخاص حقوقی می‌باشد.
جمع کردن اطلاعات مرتبط بند 4
4- بدیهی است که دولت بدون اذن قانون مجاز به امر تجارت و تولید و نظایر آنها و به عبارت دیگر اشتغال به فعالیت‌های اقتصادی به مفهوم ورود در بازار داد و ستد نیست و اگر سیاست دولت از باب اعمال مالیه عمومی مطلوب گاهی مبتنی بر این امر باشد، در این قبیل موارد هم معمولاً قصد انتفاع نبوده و دستگاه ذی ربط نیز ملزم به واریز در آمد حاصله به حساب مربوط نزد خزانه کشور خواهد بود. النهایه توجه داشته باشند، فعالیت‌های اقتصادی که اشخاص حقوقی موضوع ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم حسب وظایف محوله یا مسئولیت های سازمانی و یا مفاد اساسنامه مصوب مجلس شورای اسلامی انجام می‌دهند، مشمول مالیات تلقی نمی‌گردد و به خصوص در این راستا باید توجه داشت که حقوق و عوارض قانونی وصولی شهرداری‌ها و درآمدهای ناشی از فعالیت‌هایی که عیناً مشمول مقررات مالی حقوق و عوارض قانونی باشد، نباید جزء اقلام درآمد ناشی از فعالیت اقتصادی منظور شود.
جمع کردن اطلاعات مرتبط بند 5
5- نقل و انتقال قطعی املاک و حق واگذاری محل موضوع ماده 59 قانون مالیات‌های مستقیم توسط نهادهای موضوع ماده 2 و مال‌الاجاره دریافتی آنها از این بابت به منزله فعالیت اقتصادی موضوع این تبصره مشمول مالیات نیًباشد. لکن آن قسمت از درآمد ناشی از فروش ساختمان‌های نوساز از این قاعده مستثنی بوده و طبق مقررات ماده 77 قانون مزبور مشمول پرداخت مالیات خواهد بود.
جمع کردن اطلاعات مرتبط بند 6
6- درآمد واحدهای رفاهی نهادهای مذکور (مانند ادارات رفاه و تعاون و باشگاه ها و رستوان های آنها که جهت رفع نیاز کارکنان ایجاد می شوند) به عنوان درآمد ناشی از فعالیت‌های اقتصادی، مشمول مالیات تلقی نمی‌شود.
جمع کردن اطلاعات مرتبط بند 7
7- سایر درآمدهای حاصله خارج از حدود مذکور برابر مقررات قانون مالیات‌های مستقیم مشمول مالیات خواهد بود که در این موارد نیز بایستی با امعان نظر به کلیه جوانب امر درآمد مشمول مالیات را حسب مورد طبق ماده 106 و یا احکام قانون مالیات‌های مستقیم و عندالاقتضاء اعمال معافیت‌های مقرر (در صورت شمول) تعیین و مالیات را به نرخ 25% موضوع ماده 105 محاسبه و وصول نمایند، توضیح آن که، گر چه در تبصره 2 ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم، درآمد در هر مورد به طور جداگانه مشمول نرخ ماده 105 شناخته شده، لیکن به لحاظ واحد بودن نرخ مالیاتی (به میزان 25%)، در صورت انعکاس تمامی رویدادهای مالی در دفاتر و اظهارنامه و صورت‌های مالی، پرداخت مالیات موضوعه برای یک سال مالیاتی به طور یک جا و هم چنین مطالبه مالیات در موارد تشخیص علی الراس بدین ترتیب فاقد اشکال قانونی خواهد بود.
تأکید می‌نماید که اهمیت رسیدگی به پرونده‌های مالیاتی نهادهای مورد بحث نهایت دقت و ممارست را طلب می‌نماید، لذا مسئولین ذیربط بایستی با آگاهی و احاطه کامل نسبت به طرز کار و مقررات حاکم بر فعالیت آنها اقدام و در جهت نیل به واقعیت و تعیین درآمد مشمول مالیات واقعی، هر یک از راهکارها و ابزارهای قانونی لازم از جمله مفاد تبصره 2 ماده 97 قانون مالیات‌های مستقیم را در رسیدگی‌های خود حسب متقاضیات پرونده به کار بندند.
سوالات کلیدی درباره معافیت مالیاتی نهادها و موسسات دولتی
خیر، فعالیت‌های اقتصادی که طبق وظایف محوله، مسئولیت‌های سازمانی یا اساسنامه مصوب مجلس انجام می‌شود مشمول مالیات نیست. همچنین حقوق و عوارض قانونی وصولی شهرداری‌ها جزو درآمد اقتصادی منظور نمی‌شود.
نقل و انتقال قطعی املاک، حق واگذاری محل و مال‌الاجاره دریافتی آنها مشمول مالیات نیست؛ اما درآمد حاصل از فروش ساختمان‌های نوساز (ماده ۷۷) مستثنی بوده و مشمول پرداخت مالیات است.
درآمد واحدهای رفاهی نهادهای مذکور (مانند ادارات رفاه، تعاون، باشگاه‌ها و رستوران‌ها) که جهت رفع نیاز کارکنان ایجاد می‌شوند، مشمول مالیات تلقی نمی‌شود.
نحوه تفکیک درآمدهای مشمول و معاف اشخاص حقوقی ماده ۲
راهنمای گام‌به‌گام حسابرسان و مودیان برای تشخیص درآمدهای معاف و مشمول ارگان‌های دولتی بر اساس بخشنامه ۱۱۳۰۴.
- بررسی اساسنامه و وظایف سازمانی
ابتدا درآمد حاصله را با وظایف محوله قانونی یا مفاد اساسنامه مصوب مجلس تطبیق دهید؛ اگر در این راستا باشد معاف است.
- جداسازی درآمدهای مستثنی شده (املاک نوساز و درآمدهای خارج از حد)
درآمدهای حاصل از فروش ساختمان‌های نوساز (ماده ۷۷) و درآمدهای خارج از وظایف مصوب را تفکیک کنید.
- محاسبه مالیات بر اساس نرخ ماده ۱۰۵
برای درآمدهای خارج از حدود معافیت، درآمد مشمول مالیات را بر اساس ماده ۱۰۶ تعیین کرده و مالیات را با نرخ ۲۵٪ محاسبه و به صورت یک‌جا اعمال نمایید.
