استاندارد شماره 8 حسابداری: موجودی کالا و مواد

مقدمـه در استاندارد شماره 8

1 .        موجودی‌ مواد و کالا، بخش‌ عمده‌ای‌ از داراییهای‌ بسیاری‌ از واحدهای‌ تجاری‌ را تشکیل‌ می‌دهد. بنابراین‌، ارزشیابی‌ و انعکاس‌ موجودی‌ مواد و کالا اثر با اهمیتی‌ در تعیین‌ و ارائـه‌ وضعیت‌ مالی‌ و عملکرد مالی‌ واحدهای‌ تجاری‌ دارد.

دامنه‌ کاربرد در استاندارد شماره 8

2 .        این‌ استاندارد، نحوه‌ ارزشیابی‌ و انعکاس‌ موجودی‌ مواد و کالا در صورتهای‌ مالی‌ را تشریح‌ می‌کند و موارد زیر را دربر نمی‌گیرد:

الف ‌ .    [حذف شد]

ب‌   .    ابزارهای‌ مالی‌ پیچیده‌.

ج‌    .    موجودی محصولات جنگلی‌ و معدنی‌ در مواردی‌ که‌ این‌ اقلام‌ در صنایع‌ مربوط‌ به‌ خالص‌ ارزش‌ فروش‌ اندازه‌گیری‌ می‌شود، و

د     .    تولیدات کشاورزی در زمان برداشت و داراییهای زیستی غیرمولد مربوط به فعالیت کشاوزی (رجوع شود به استاندارد حسابداری 26 فعالیتهای کشاورزی).

تعاریف‌ در استاندارد شماره 8

3 .        اصطلاحات‌ ذیل‌ در این‌ استاندارد با معانی‌ مشخص‌ زیر بکار رفته‌ است‌:

موجودی‌ مواد و کالا به‌ داراییهایی‌ اطلاق‌ می‌شود که‌:

الف‌.     برای‌ فروش‌ در روال‌ عادی‌ عملیات‌ واحد تجاری‌ نگهداری‌ می‌شود،

ب‌  .     به منظور ساخت‌ محصول‌ یا ارائـه‌ خدمات‌ در فرایند تولید قرار دارد،

ج‌   .     به منظور ساخت‌ محصول‌ یا ارائـه‌ خدمات‌، خریداری‌ شده‌ و نگهداری‌ می‌شود، و

د    .     ماهیت‌ مصرفی‌ دارد و به‌ طور غیرمستقیم‌ در جهت‌ فعالیت‌ واحد تجاری‌ مصرف‌ می‌شود.

خالص‌ ارزش‌ فروش عبارت‌ است‌ از بهای‌ فروش‌ (بعد از کسر تخفیفات‌ تجاری‌ ولی‌ قبل‌ از تخفیفات‌ مربوط‌ به‌ تسویه‌ حساب‌) پس‌ از کسر:

الف‌ .    مخارج‌ براوردی‌ تکمیل‌، و

ب‌  .     مخارج‌ براوردی‌ بازاریابی‌، فروش‌ و توزیع‌.

بهای‌ جایگزینی عبارت‌ است‌ از مخارجی‌ که‌ باید برای‌ خرید یا ساخت‌ یک‌ قلم‌ موجودی‌ کاملاً مشابه‌ تحمل‌ شود.

الف.  موجودیها، شامل کالاهای خریداری‌شده به قصد فروش از جمله، کالای خریداری‌شده توسط خرده‌فروش به قصد فروش یا زمین و سایر املاک نگهداری‌شده به قصد فروش است. همچنین، موجودیها دربردارنده کالاهای ساخته‌شده توسط واحد تجاری یا کالای در جریان ساخت توسط واحد تجاری و مواد و ملزومات آماده مصرف در فرایند تولید می‌باشد. مخارج تحمل‌شده برای ایفای قرارداد با مشتری در صورتی که منجر به ایجاد موجودیها (یا داراییهایی در دامنه کاربرد استانداردی دیگر) نشود، طبق استاندارد حسابداری 43 درآمد عملیاتی حاصل از قرارداد با مشتریان به حساب منظور می‌شود.

اندازه‌گیری‌ موجودی‌ مواد و کالا در استاندارد شماره 8

4 . موجودی‌ مواد و کالا باید برمبنای‌ ” اقل‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ و خالص‌ ارزش‌ فروش‌“ تک‌ تک‌ اقلام‌ یا گروههای‌ اقلام‌ مشابه‌، اندازه‌گیری‌ شود.
5 . موجودی‌ مواد و کالا، به‌ بهای‌ تمام‌شده‌ اندازه‌گیری‌ می‌شود. چنانچه‌ نتوان‌ به‌ طور معقول‌ انتظار داشت‌ که‌ برای‌ بازیافت‌ این‌ دارایی‌، درآمدهای‌ آتی‌ کافی‌ وجود داشته‌ باشد (مثلاً درنتیجه‌ خراب‌ شدن‌، نابابی‌ یا کاهش‌ در میزان‌ تقاضا)، مبالغ‌ غیر قابل‌ بازیافت‌ به‌عنوان‌ هزینه‌کاهش‌ ارزش‌ موجودی‌ مواد و کالا به‌ سود و زیان‌ منظور می‌شود. از اینرو، موجودی‌ مواد و کالا به‌ اقل‌ بهای‌ تمام‌ شده‌ و خالص‌ ارزش‌ فروش‌ انعکاس‌ می‌یابد.

بهای‌ تمام‌ شده‌ موجودی‌ مواد و کالا در استاندارد شماره 8

6 .        بهای‌ تمام‌ شده‌ موجودی‌ مواد و کالا باید دربرگیرنده‌ مخارج‌ خرید، مخارج‌ تبدیل‌ و سایر مخارجی‌ باشد که‌ واحد تجاری‌ در جریان‌ فعالیت‌ معمول‌ خود، برای‌ رساندن‌ کالا یا خدمات‌ به‌ مکان‌ و شرایط‌ فعلی‌ آن‌ متحمل‌ شده‌ است‌.