اصل یکصد و هفتادم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

تحلیل حقوقی اصل ۱۷۰ قانون اساسی؛ بررسی تکلیف قضات دادگاه‌ها در عدم اجرای آیین‌نامه‌های خلاف قانون و نحوه تقاضای ابطال بخشنامه‌های دولتی در دیوان عدالت اداری.

اصل یکصد و هفتادم :

قضات دادگاه‌ها مکلفند از اجرای تصویب‌نامه‌ها و آیین‌نامه‌های دولتی که مخالف با قوانین و مقررات اسلامی یا خارج از حدود اختیارات قوه مجریه است، خودداری کنند.
و هر کس می‌تواند ابطال اینگونه مقررات را از دیوان عدالت اداری تقاضا کند.

موضوع و هدف اصلی از وضع اصل ۱۷۰ قانون اساسی چیست؟

این اصل با هدف حفظ حاکمیت قانون و منع خودسری قوه مجریه، قضات را مکلف به عدم اجرای مصوبات غیرقانونی کرده و به همه مردم حق داده ابطال این‌گونه مقررات را از دیوان عدالت اداری بخواهند.

آیا قضات دادگاه‌ها می‌توانند از اجرای بخشنامه یا آیین‌نامه خلاف قانون خودداری کنند؟

بله، طبق نص صریح اصل ۱۷۰ قانون اساسی، قضات مکلف‌اند از اجرای تصویب‌نامه‌ها و آیین‌نامه‌هایی که مخالف قوانین، موازین اسلامی یا خارج از حدود اختیارات دولت است خودداری نمایند.

چه کسانی می‌توانند ابطال آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌های دولتی خلاف قانون را تقاضا کنند؟

بر اساس اصل ۱۷۰، «هر کس» (هر فرد حقیقی یا حقوقی) بدون نیاز به اثبات ذی‌نفع بودن مستقیم، می‌تواند ابطال مقررات خلاف قانون را از دیوان عدالت اداری تقاضا کند.

تفاوت عدم اجرای مصوبه‌ توسط قاضی با ابطال آن در دیوان عدالت اداری چیست؟

عدم اجرای قاضی فقط نسبت به همان پرونده مورد رسیدگی اثر دارد، اما ابطال مصوبه در هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، آن مقرره را برای همگان و در سراسر کشور از بین می‌برد.

نحوه تقاضای ابطال آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌های غیرقانونی طبق اصل ۱۷۰

  1. احراز مغایرت بخشنامه با قوانین یا خروج از اختیارات دولت

    آیین‌نامه یا بخشنامه مورد نظر را بررسی کرده و موارد مغایرت آن با قوانین بالادستی یا موازین شرعی را مستند کنید.

  2. تنظیم دادخواست رسمی خطاب به هیئت عمومی دیوان عدالت اداری

    دادخواست ابطال مصوبه را با استناد به اصل ۱۷۰ قانون اساسی و مواد قانونی مربوطه به صورت مستدل تدوین نمایید.

  3. ثبت دادخواست در سامانه الکترونیکی ساجد و دریافت کد پیگیری

    دادخواست و اسناد ضمیمه را از طریق سامانه ساجد یا دفاتر خدمات قضایی ثبت نموده و روند رسیدگی هیئت عمومی را دنبال کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *