هدر سایت مالیاتی

دسته: قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (‌در امور مدنی)

📜⚖️🏛️ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی | مرجع رسیدگی به دعاوی حقوقی در دادگاه‌های عمومی و انقلاب

  • ماده ۶۰ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۶۰ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۶۰دادخواست و کلیه برگ‌های پیوست آن باید در دو نسخه و در صورت تعدد خوانده، به تعداد آنها به‌علاوه یک نسخه تقدیم دادگاه شود.


    آیا تعیین شعبه رسیدگی‌کننده بر عهده مدیر دفتر است؟

    خیر. تعیین شعبه (ارجاع پرونده) توسط رئیس دادگاه یا معاون او انجام می‌شود (ماده ۵۸). وظیفه مدیر دفتر طبق ماده ۶۰، صرفاً ارسال فوری پرونده به شعبه تعیین‌شده است.

    چرا قانون بر قید “فوراً” در ماده ۶۰ تأکید کرده است؟

    تأکید بر قید “فوراً” برای جلوگیری از اطاله دادرسی است. ارسال سریع پرونده به شعبه، مقدمه لازم برای صدور دستور ابلاغ به خوانده و تعیین وقت رسیدگی است و هرگونه تعلل، شروع فرآیند قضایی را به تأخیر می‌اندازد.

    پس از ارسال پرونده به شعبه (ماده ۶۰)، اولین اقدام شعبه رسیدگی‌کننده چیست؟

    اولین اقدام شعبه، معمولاً صدور دستور تعیین وقت رسیدگی و دستور ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن به خوانده است

    آیا عدم ارسال فوری پرونده توسط مدیر دفتر، مسئولیت قانونی دارد؟

    بله. هرگونه کوتاهی و تأخیر غیرموجه در انجام وظایف قانونی که منجر به تضییع حقوق خواهان شود، می‌تواند مسئولیت اداری برای مدیر دفتر در پی داشته باشد.


    چگونه می‌توان از طریق پیگیری، اطمینان حاصل کرد که ماده ۶۰ در خصوص دادخواست رعایت شده است؟

    1. دریافت شماره ارجاع:

      خواهان یا وکیل باید پس از ارجاع رئیس دادگاه، شماره ثبت و شماره ردیف شعبه‌ای که پرونده به آن ارجاع شده است را در سامانه یا دفتر دادگاه استعلام کنند.

    2. پیگیری ارسال فیزیکی/الکترونیکی:

      بلافاصله پس از ارجاع، باید پیگیری شود که مدیر دفتر، پرونده را فوراً به دفتر شعبه ارسال کرده است و پرونده در آن شعبه ثبت خورده باشد.

    3. پیگیری دستور قاضی:

      پس از رسیدن پرونده به شعبه، باید منتظر دستور قاضی در خصوص ابلاغ و تعیین وقت بود تا دادرسی وارد مرحله عملیاتی شود.

  • ماده ۵۹ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۹ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۹ – اگر دادخواست توسط ولی، قَیِم، وکیل و یا نماینده قانونی خواهان تقدیم شود، رونوشت سندی که مُثبِت سِمَت دادخواست‌دهنده است، به‌پیوست دادخواست تسلیم دادگاه می‌گردد.


    در صورت رد شدن دادخواست، سرنوشت اسناد و مدارک آن چیست؟

    کلیه اوراق و ضمائم دادخواست در دفتر دادگاه بایگانی و نگهداری می‌شود و معمولاً به خواهان مسترد نمی‌گردد. این اوراق سوابق رسمی دعوای اقامه شده محسوب می‌شوند.

    تنها سندی که قابل استرداد است، کدام است؟

    تنها سند استثنایی که قابل استرداد است، اصل وکالت‌نامه وکیل است. این وکالت‌نامه به وکیل یا موکل مسترد می‌شود تا بتواند در پرونده‌های دیگر از آن استفاده کند. البته رونوشت آن باید در پرونده بایگانی باقی بماند.

    آیا خواهان می‌تواند کل دادخواست و مدارک خود را پس بگیرد؟

    خیر. ماده ۵۹ استرداد کل اوراق (به جز وکالت‌نامه) را مجاز ندانسته است. این اسناد سابقه پرونده رد شده محسوب شده و باید در بایگانی بمانند.

    آیا دادخواستی که رد شده است، در سابقه قضایی خواهان باقی می‌ماند؟

    بله. دادخواست رد شده نیز به عنوان یک سابقه (اقامه دعوا) در دفتر دادگاه ثبت شده و در بایگانی نگهداری می‌شود، هرچند که در ماهیت دعوا حکمی صادر نشده است.

    چگونه می‌توان وکالت‌نامه را پس از صدور قرار رد دادخواست (ماده ۵۹) مسترد کرد؟

    1. درخواست کتبی:

      وکیل باید یک درخواست کتبی خطاب به مدیر دفتر دادگاه تنظیم کند و درخواست استرداد اصل وکالت‌نامه را بنماید.

    2. ارائه رونوشت:

      وکیل باید یک نسخه کپی از وکالت‌نامه را تهیه کرده و آن را ضمیمه درخواست خود کند.

    3. دریافت تأییدیه:

      مدیر دفتر پس از تأیید و برابر اصل کردن رونوشت، اصل وکالت‌نامه را به وکیل مسترد و رسید آن را در پرونده درج می‌کند.

  • ماده ۵۸ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۸ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۸ – در صورتی که اسناد به زبان فارسی نباشد، علاوه بر رونوشت یا تصویر مصدق، ترجمه گواهی‌شده آن نیز باید پیوست دادخواست شود.
    صحت ترجمه و مطابقت رونوشت با اصل را مترجمین رسمی یا مأمورین کنسولی حسب مورد گواهی خواهند نمود.


    پس از تکمیل دادخواست، اولین اقدام مدیر دفتر چیست؟

    اولین اقدام، ثبت فوری دادخواست در دفتر ثبت کتبی یا سیستم‌های الکترونیک قضایی است که شامل تخصیص شماره پرونده و تاریخ ثبت می‌شود.

    دادخواست تکمیل‌شده به چه کسی ارجاع داده می‌شود؟

    دادخواست به رئیس دادگاه یا معاون ارجاع داده می‌شود. وظیفه رئیس دادگاه، تعیین شعبه رسیدگی‌کننده به پرونده است.

    آیا مدیر دفتر می‌تواند مستقیماً دادخواست را به شعبه ارجاع دهد؟

    خیر. طبق صراحت ماده ۵۸، مدیر دفتر باید آن را به رئیس یا معاون ارجاع دهد و ارجاع به شعبه، بر عهده رئیس یا معاون وی است تا اصل بی‌طرفی و عدالت در توزیع پرونده رعایت شود.

    پس از ارجاع پرونده به شعبه توسط رئیس دادگاه، مرحله بعدی دادرسی چیست؟

    پس از ارجاع به شعبه، پرونده به جریان می‌افتد و دادگاه دستور تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ نسخه‌ای از دادخواست و ضمائم آن به خوانده را صادر می‌کند (موضوع مواد آتی).


    چگونه می‌توان از طریق پیگیری، اطمینان حاصل کرد که ماده ۵۸ در خصوص دادخواست رعایت شده است؟

    1. دریافت شماره ثبت:

      پس از ثبت دادخواست (یا رفع نقص)، خواهان یا وکیل باید شماره ثبت، تاریخ و شماره ردیف پرونده را دریافت کنند.

    2. پیگیری ارجاع به شعبه:

      با استفاده از شماره پرونده، باید از طریق سیستم قضایی (سامانه ثنا) یا دفتر دادگاه، پیگیری شود که پرونده توسط رئیس دادگاه به کدام شعبه ارجاع داده شده است.

    3. کنترل دستورات شعبه:

      پس از ارجاع به شعبه، باید بلافاصله دستورات قاضی شعبه (مانند دستور تعیین وقت و ابلاغ) بررسی شود تا مراحل بعدی بدون وقفه طی گردد.

  • ماده ۵۷ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۷ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    مبحث چهارم – پیوست‌های دادخواست

    ماده ۵۷خواهان باید رونوشت یا تصویر اسناد خود را پیوست دادخواست نماید. رونوشت یا تصویر باید خوانا و مطابقت آن با اصل گواهی شده باشد. مقصود از گواهی آن است که دفتر دادگاهی که دادخواست به آنجا داده می‌شود یا دفتر یکی از دادگاه‌های دیگر یا یکی از ادارات ثبت اسناد یا دفتر اسناد رسمی و در جایی که هیچ‌یک از آنها نباشد بخشدار محل یا یکی از ادارات دولتی مطابقت آن را با اصل گواهی کرده باشد. در صورتی که رونوشت یا تصویر سند در خارج از کشور تهیه شده باشد، باید مطابقت آن با اصل در دفتر یکی از سفارت‌خانه‌ها یا کنسولگری‌های ایران گواهی شده باشد.

    هرگاه اسنادی از قبیل دفاتر بازرگانی یا اساسنامه شرکت و امثال آن مفصل باشد، قسمت‌هایی که مدرک ادعا است، خارج‌نویس شده و پیوست دادخواست می‌گردد. علاوه بر اشخاص و مقامات فوق، وکلای اصحاب دعوا نیز می‌توانند مطابقت رونوشت‌های تقدیمی خود را با اصل تصدیق کرده و پس از الصاق تمبر مقرر در قانون به مرجع صالح تقدیم نمایند


    اگر خواهان، دادخواست را ناقص تقدیم کند، تاریخ اقامه دعوا چه زمانی محسوب می‌شود؟

    اگر خواهان نقص را در مهلت مقرر (۱۰ روزه) رفع کند، تاریخ اقامه دعوا همان تاریخ اولیه ثبت دادخواست در دفتر دادگاه (ماده ۴۹) خواهد بود.

    چرا حفظ تاریخ اولیه تقدیم دادخواست اهمیت دارد؟

    این امر به ویژه زمانی اهمیت پیدا می‌کند که مهلت قانونی (مثل مرور زمان یا مهلت اعتراض) در حال انقضا بوده است. اگر خواهان با رفع نقص، تاریخ اولیه را حفظ کند، حق او از بین نمی‌رود.

    اگر خواهان، نقص دادخواست را بعد از مهلت مقرر رفع کند، وضعیت تاریخ اقامه دعوا چگونه است؟

    در این حالت، دادخواست در مهلت قانونی رفع نقص نشده و مدیر دفتر باید آن را رد کند (ماده ۵۴). در صورت رد دادخواست و اقامه مجدد آن، تاریخ اقامه دعوا تاریخ ثبت دادخواست جدید خواهد بود.

    در صورت صدور قرار رد دادخواست (ماده ۵۴)، آیا تاریخ اولیه قابل استناد است؟

    خیر. اگر قرار رد دادخواست صادر شود، آثار حقوقی دادخواست اولیه منتفی می‌گردد و خواهان باید دعوا را مجدداً با دادخواست جدید اقامه کند که تاریخ اقامه دعوا، همان تاریخ ثبت دادخواست جدید است.


    چگونه می‌توان با رعایت ماده ۵۷، از حق حفظ تاریخ اولیه تقدیم دادخواست استفاده کرد؟

    1. اقدام سریع برای رفع نقص:

      به محض دریافت اخطار رفع نقص (شکلی یا مالی)، بلافاصله و با اولویت بالا، نسبت به تکمیل مدارک، پرداخت هزینه یا ابطال تمبر اقدام کنید.

    2. ثبت مدارک رفع نقص در مهلت:

      مطمئن شوید که تمامی مدارک رفع نقص، حتماً قبل از انقضای مهلت ۱۰ روزه در دفاتر خدمات قضایی ثبت شده‌اند.

    3. پیگیری جریان یافتن پرونده:

      پس از رفع نقص، پرونده باید از دفتر به رئیس دادگاه ارجاع و به جریان بیفتد. خواهان یا وکیل باید پیگیر صدور دستور ادامه رسیدگی باشند.

  • ماده ۵۶ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۶ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۶ – هرگاه در دادخواست، خواهان یا محل اقامت او معلوم نباشد، ظرف دو روز از تاریخ رسید دادخواست، به موجب قراری که مدیر دفتر دادگاه و در غیبت مشارالیه جانشین او صادر می‌کند، دادخواست رد می‌شود.


    تفاوت ماده ۵۶ با ماده ۵۳ (نقص مالی) چیست؟

    ماده ۵۳ منحصراً مربوط به نقص مالی (کسر هزینه دادرسی یا عدم ابطال تمبر) است، در حالی که ماده ۵۶ مربوط به نقص شکلی/غیرمالی است (مانند نقص در مشخصات خواهان/خوانده، عدم امضا، یا ناخوانا بودن ضمائم). در هر دو مورد، مهلت رفع نقص ۱۰ روز است.

    آیا مهلت رفع نقص شکلی (ماده ۵۶) و نقص مالی (ماده ۵۳) متفاوت است؟

    خیر. مهلت قانونی برای رفع هر دو نوع نقص (شکلی و مالی) ده روز از تاریخ ابلاغ اخطار رفع نقص به خواهان یا وکیل او است.

    اگر خواهان در رفع نقص شکلی دادخواست کوتاهی کند، عواقب آن چیست؟

    در صورت عدم رفع نقص شکلی در مهلت ۱۰ روزه، مطابق ماده ۵۴ قانون، مدیر دفتر دادگاه قرار رد دادخواست را صادر خواهد کرد.

    چرا قانون مهلت ۱۰ روزه را برای رفع نقص در نظر گرفته است؟

    هدف، ایجاد نظم در دادرسی و جلوگیری از اطاله آن است. دادگاه نمی‌تواند با یک دادخواست ناقص، رسیدگی را آغاز کند، لذا به خواهان فرصت معینی برای تکمیل مدارک داده می‌شود.


    چگونه می‌توان پس از دریافت اخطار رفع نقص شکلی (ماده ۵۶) اقدام کرد؟

    1. شناسایی دقیق نقص:

      اخطاریه رفع نقص را با دقت مطالعه کنید تا مشخص شود نقص دقیقاً مربوط به کدام یک از مندرجات (مثلاً بندهای ماده ۵۱) است.

    2. تکمیل مدارک و اطلاعات:

      نقص را با تکمیل مشخصات، ارائه کپی‌های خوانا، یا ضمیمه کردن نسخه‌های اضافی برطرف کنید.

    3. ثبت مدارک رفع نقص:

      مدارک تکمیلی را ظرف ۱۰ روز در دفتر دادگاه (دفاتر خدمات الکترونیک قضایی) ثبت کنید و رسید رسمی دریافت نمایید تا تاریخ رفع نقص مستندسازی شود.


  • ماده ۵۵ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۵ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۵ – در هر مورد که هزینه انتشار آگهی ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ اخطاریه دفتر تأدیه نشود، دادخواست به‌وسیله دفتر رد خواهد شد. این قرار ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ قابل شکایت در دادگاه می‌باشد، جز در مواردی که خواهان، دادخواست اعسار از هزینه دادرسی تقدیم کرده باشد که در این صورت مدت یک ماه یادشده، از تاریخ ابلاغ دادنامه رد اعسار به نامبرده محسوب خواهد شد.


    مهلت اعتراض خواهان به قرار رد دادخواست چقدر است؟

    خواهان باید ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ قرار رد دادخواست، اعتراض خود را به صورت کتبی به دادگاه ارائه دهد.

    مرجع رسیدگی به اعتراض خواهان به قرار رد دادخواست کیست؟

    مرجع رسیدگی به این اعتراض، رئیس همان دادگاهی است که مدیر دفتر آن، قرار رد دادخواست را صادر کرده است. رئیس دادگاه وظیفه دارد به این اعتراض خارج از نوبت رسیدگی کند.

    آیا رأی رئیس دادگاه در خصوص اعتراض خواهان، قابل تجدیدنظرخواهی است؟

    خیر. طبق صراحت ماده ۵۵، رأی رئیس دادگاه در این خصوص قطعی و لازم‌الاجرا است و امکان تجدیدنظرخواهی یا فرجام‌خواهی از آن وجود ندارد.

    اگر رئیس دادگاه، اعتراض خواهان را وارد تشخیص دهد، چه اتفاقی می‌افتد؟

    در این صورت، رئیس دادگاه قرار رد دادخواست را لغو می‌کند و دستور می‌دهد که پرونده جهت انجام اقدامات بعدی (ابلاغ به خوانده) به جریان افتد.


    چگونه می‌توان از حق اعتراض به قرار رد دادخواست (ماده ۵۵) استفاده کرد؟

    1. تنظیم لایحه اعتراض:

      خواهان (یا وکیل) باید ظرف ۱۰ روز، یک لایحه کتبی خطاب به رئیس دادگاه تنظیم کند و در آن دلایل و مستندات خود را مبنی بر صحت دادخواست و عدم وجود نقص، ارائه دهد.

    2. تقدیم به دفتر دادگاه:

      لایحه اعتراض باید به دفتر همان دادگاهی که قرار رد را صادر کرده است، تحویل و ثبت شود تا به رئیس دادگاه ارجاع گردد.

    3. پیگیری تا صدور رأی قطعی:

      پس از صدور رأی رئیس دادگاه، نتیجه (تأیید یا لغو قرار رد) به خواهان ابلاغ می‌شود و خواهان باید بر اساس رأی قطعی اقدام کند (یا ادامه دادرسی یا اقامه مجدد دعوا).

  • ماده ۵۴ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۴ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۴ – در موارد یادشده در ماده قبل، مدیر دفتر دادگاه ظرف دو روز نقایص دادخواست را به طور کتبی و مفصل به خواهان اطلاع داده و از تاریخ ابلاغ به مدت ده روز به او مهلت می‌دهد تا نقایص را رفع نماید.

    چنانچه در مهلت مقرر اقدام به رفع نقص ننماید، دادخواست به موجب قراری که مدیر دفتر و در غیبت مشارالیه، جانشین او صادر می‌کند، رد می‌گردد.

    این قرار به خواهان ابلاغ می‌شود و نامبرده می‌تواند ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ به همان دادگاه شکایت نماید.

    رأی دادگاه در این خصوص قطعی است.

    آیا قرار رد دادخواست توسط قاضی صادر می‌شود؟

    خیر. مهم‌ترین نکته در ماده ۵۴ این است که قرار رد دادخواست به دلیل عدم رفع نقص در مهلت مقرر، توسط مدیر دفتر دادگاه (یا دفاتر خدمات الکترونیک قضایی) صادر می‌شود، نه قاضی (رئیس دادگاه).

    اگر دادخواست رد شود، آیا خواهان می‌تواند مجدداً همان دعوا را اقامه کند؟

    بله. قرار رد دادخواست یک تصمیم شکلی است و به ماهیت دعوا رسیدگی نمی‌کند. خواهان می‌تواند پس از رفع نقص و تکمیل مدارک، مجدداً همان دعوا را اقامه کند.

    مهلت قانونی برای رفع نقص دادخواست چقدر است؟

    مهلت قانونی برای رفع نقص (اعم از نقص شکلی ماده ۵۱، نقص نسخ ماده ۵۲ و نقص مالی ماده ۵۳) معمولاً ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ اخطاریه رفع نقص است.

    آیا قرار رد دادخواست قطعی است و می‌توان به آن اعتراض کرد؟

    خیر. اگرچه در متن قانون به صراحت ذکر نشده، اما بر اساس رویه و اصول کلی، قرار رد دادخواست صادر شده توسط مدیر دفتر، قابل شکایت به رئیس دادگاه است تا از تضییع حق خواهان جلوگیری شود.


    چگونه می‌توان از رد شدن دادخواست (ماده ۵۴) جلوگیری کرد؟

    1. بررسی دقیق اخطاریه:

      به محض دریافت اخطار رفع نقص، موارد مورد اشکال (مثلاً نقص آدرس، کمبود نسخه، کسر تمبر) را با دقت شناسایی کنید.

    2. اقدام فوری در مهلت ۱۰ روزه:

      از تاریخ ابلاغ اخطار، تنها ۱۰ روز فرصت دارید. بنابراین، باید بلافاصله نسبت به رفع نقص (تکمیل وجه، ابطال تمبر، ارائه نسخه اضافی) اقدام کنید.

    3. ثبت مدارک رفع نقص:

      مدارک رفع نقص باید به همان مرجعی که دادخواست را ثبت کرده‌اید (دفاتر خدمات الکترونیک قضایی) تحویل داده شود تا تاریخ رفع نقص ثبت شود و از رد شدن دادخواست جلوگیری گردد.

  • ماده ۵۳ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۳ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    مبحث سوم – موارد توقیف دادخواست
    ماده ۵۳ – در موارد زیر دادخواست توسط دفتر دادگاه پذیرفته می‌شود، لکن برای به جریان افتادن آن باید به شرح مواد آتی تکمیل شود:
    ۱ – درصورتی که به دادخواست و پیوست‌های آن برابر قانون تمبر الصاق نشده یا هزینه یادشده تأدیه نشده باشد.
    ۲ – وقتی که بندهای (۲، ۳، ۴، ۵ و ۶) ماده (۵۱) این قانون رعایت نشده باشد.


    اگر دادخواست بدون ابطال تمبر مالیاتی وکیل به دادگاه تقدیم شود، آیا دادگاه می‌تواند مستقیماً رأی به رد آن صادر کند؟

    خیر. طبق ماده ۵۳، دفتر دادگاه (مدیر دفتر) قبل از هر اقدامی موظف است اخطار رفع نقص ۱۰ روزه صادر کند. تنها پس از انقضای این مهلت و عدم رفع نقص، قرار رد دادخواست صادر خواهد شد (موضوع ماده ۵۴).

    مهلت رفع نقص هزینه دادرسی چقدر است و از چه زمانی آغاز می‌شود؟

    مهلت رفع نقص مالی ۱۰ روز است و این مهلت از تاریخ ابلاغ اخطاریه رفع نقص به خواهان یا وکیل او آغاز می‌شود.

    اگر خواهان توانایی مالی برای پرداخت هزینه دادرسی را نداشته باشد، چه باید بکند؟

    خواهان می‌تواند در زمان تقدیم دادخواست، همزمان دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را نیز تقدیم کند. در این صورت، رسیدگی به دعوای اصلی تا تعیین تکلیف اعسار، متوقف می‌شود.

    آیا مدیر دفتر می‌تواند بدون صدور اخطار رفع نقص، دادخواست را نپذیرد؟

    خیر. اگر نقص صرفاً مالی (کسر هزینه یا ابطال تمبر) باشد، مدیر دفتر ملزم به صدور اخطار رفع نقص است و نمی‌تواند مستقیماً از پذیرش دادخواست خودداری کند.


    چگونه می‌توان از لحاظ مالی، دادخواستی مطابق با ماده ۵۳ تنظیم کرد؟

    1. محاسبه دقیق هزینه‌ها:

      قبل از ثبت، با توجه به بهای خواسته (ماده ۵۱) و تعرفه سالیانه، هزینه دادرسی و تمبر لازم را محاسبه کنید.

    2. پرداخت در دفاتر خدمات:

      پرداخت هزینه دادرسی و ابطال تمبر وکالت (به صورت سیستمی یا الکترونیک) باید به صورت کامل در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام شود.

    3. اقدام فوری پس از اخطار:

      اگر به هر دلیلی اخطار رفع نقص مالی دریافت کردید، بلافاصله (و نه در روز دهم)، نسبت به تکمیل وجه یا ابطال تمبر اقدام کنید تا از رد شدن دادخواست (ماده ۵۴) جلوگیری شود.

  • ماده ۵۲ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۲ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۲ – درصورتی که هریک از اصحاب دعوا، عنوان قیم، متولی، وصی، مدیریت شرکت و امثال آن را داشته باشد، در دادخواست باید تصریح شود.


    فرمول دقیق محاسبه تعداد نسخ دادخواست چقدر است؟

    تعداد نسخ = تعداد خواندگان + ۱. (یک نسخه اضافه برای بایگانی در دفتر دادگاه است و نسخه‌های دیگر برای ابلاغ به خواندگان).

    اگر خوانده دو نفر باشند، چند نسخه دادخواست باید تقدیم شود؟

    در این حالت، باید ۳ نسخه دادخواست کامل (به همراه ضمائم) تقدیم شود: یک نسخه برای خوانده اول، یک نسخه برای خوانده دوم و یک نسخه برای دفتر دادگاه.

    اگر خواهان در هنگام ثبت دادخواست، تعداد نسخ کافی را ارائه نکند، چه اتفاقی می‌افتد؟

    دفتر دادگاه، مطابق مواد بعدی (ماده ۵۴)، اخطار رفع نقص صادر می‌کند و اگر خواهان در مهلت مقرر (معمولاً ۱۰ روز) نسبت به تکمیل نسخ اقدام نکند، قرار رد دادخواست صادر می‌شود.

    آیا منظور از “ضمائم” در این ماده، تنها مدارک اصلی است یا کپی‌ها هم شامل می‌شود؟

    منظور از “ضمائم”، نسخه‌های کپی برابر اصل‌شده از کلیه مدارکی است که خواهان به عنوان مستندات خود ارائه می‌دهد. تمام خواندگان باید به تمامی مدارکی که خواهان استناد کرده، دسترسی داشته باشند.


    چگونه می‌توان از لحاظ شکلی، یک دادخواست مطابق با ماده ۵۲ تنظیم کرد؟

    1. شمارش دقیق خواندگان:

      تعداد دقیق افرادی که به عنوان خوانده در دادخواست ذکر شده‌اند را بشمارید. (اگر شرکت یا سازمان دولتی باشد، آن نهاد به عنوان یک خوانده محسوب می‌شود).

    2. تهیه نسخه‌های کامل:

      دادخواست اصلی را تنظیم کرده و سپس کپی‌های کامل و واضحی از آن (به همراه کپی برابر اصل شده تمام ضمائم) به تعداد خواندگان + ۱ تهیه کنید.

    3. ثبت و کنترل نهایی:

      هنگام ثبت در دفاتر خدمات قضایی، مطمئن شوید که کارشناس مربوطه، تعداد نسخ ارائه‌شده را تأیید کند تا اخطار رفع نقص ناشی از کمبود نسخه صادر نشود.

  • ماده ۵۱ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    ماده ۵۱ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)

    مبحث دوم – شرایط دادخواست

    ماده ۵۱ – دادخواست باید به زبان فارسی و روی برگ‌های چاپی مخصوص نوشته شده و حاوی نکات زیر باشد:

    ۱ – نام، نام خانوادگی، نام پدر، سن، اقامتگاه و حتی‌الامکان شغل خواهان.
    ‌تبصره – درصورتی که دادخواست توسط وکیل تقدیم شود، مشخصات وکیل نیز باید درج گردد.

    ۲ – نام، نام خانوادگی، اقامتگاه و شغل خوانده.

    ۳ – تعیین خواسته و بهای آن مگر آن‌که تعیین بها ممکن نبوده و یا خواسته، مالی نباشد.

    ۴ – تعهدات و جهاتی که به موجب آن خواهان خود را مستحق مطالبه می‌داند، به‌طوری که مقصود واضح و روشن باشد.

    ۵ – آنچه که خواهان از دادگاه درخواست دارد.

    ۶ – ذکر ادله و وسایلی که خواهان برای اثبات ادعای خود دارد، از اسناد و نوشتجات و اطلاع مطلعین و غیره. ادله مثبته به‌ترتیب و واضح نوشته می‌شود و اگر دلیل، گواهی گواه باشد، خواهان باید اسامی، مشخصات و محل اقامت آنان را به‌طور صحیح معین کند.

    ۷ – امضای دادخواست‌دهنده و درصورت عجز از امضاء، اثر انگشت او.

    ‌تبصره ۱ – اقامتگاه باید با تمام خصوصیات از قبیل شهر، روستا، دهستان و خیابان به‌نحوی نوشته شود که ابلاغ به سهولت ممکن باشد.

    ‌تبصره ۲ – چنانچه خواهان یا خوانده شخص حقوقی باشد، در دادخواست نام و اقامتگاه شخص حقوقی نوشته خواهد شد.


    اگر خواهان نشانی خوانده را نداند، آیا دادخواست او به دلیل نقص ماده ۵۱ رد می‌شود؟

    بله. یکی از مندرجات الزامی، تعیین دقیق نشانی خوانده است. در صورت عدم اطلاع، خواهان باید نشانی آخرین محل سکونت، کار یا محل ابلاغ او را اعلام کند. در غیر این صورت، دادخواست مشمول رفع نقص می‌شود.

    آیا لزوم تعیین «بهای خواسته» برای تمام دعاوی مدنی الزامی است؟

    بله. تعیین بهای خواسته (به صورت ریالی) الزامی است، زیرا ملاک تعیین صلاحیت محلی دادگاه‌ها و همچنین ملاک محاسبه هزینه دادرسی و حق‌الوکاله وکیل است. در مواردی که تعیین قیمت ممکن نیست، باید عبارت “غیرمالی” یا “غیرقابل تقویم” ذکر شود.

    تفاوت «خواسته» با «شرح خواسته» چیست؟

    خواسته عنوان کلی مطالبه است (مثلاً: مطالبه وجه چک). شرح خواسته دلیل و توضیح کامل خواسته است که چگونگی وقوع عمل و مبانی قانونی ادعا را بیان می‌کند و باید روشن و مختصر باشد.

    اگر دادخواست توسط خواهان امضاء نشود، چه اتفاقی می‌افتد؟

    عدم امضای خواهان (یا وکیل وی) نیز نقص شکلی محسوب شده و دفتر دادگاه اخطار رفع نقص صادر می‌کند. در صورت عدم رفع نقص در مهلت قانونی، دادخواست به موجب ماده ۵۴ رد خواهد شد.


    چگونه می‌توان از لحاظ شکلی و محتوایی، یک دادخواست مطابق با ماده ۵۱ تنظیم کرد؟

    1. جمع‌آوری مشخصات کامل:

      قبل از هر چیز، مشخصات هویتی و نشانی دقیق خواهان، خوانده و در صورت لزوم وکیل خود را طبق بندهای ۱ و ۲ ماده ۵۱ جمع‌آوری کنید.

    2. تعیین خواسته و بهای آن:

      دقیقاً مشخص کنید که چه چیزی را مطالبه می‌کنید و ارزش مالی آن چقدر است. اگر مالی نیست، حتماً عنوان کنید.

    3. تهیه ضمائم و شرح کامل:

      تمامی دلایل و مستندات (از جمله قرارداد، چک، اسناد مالکیت و…) را به صورت خوانا ضمیمه کنید و شرح کاملی از چگونگی وقوع دعوا ارائه دهید.