ماده ۴۰ – در صورت فوت وکیل یا استعفا یا عزل یا ممنوع شدن یا تعلیق از وکالت یا بازداشت وی، چنانچه اخذ توضیحی لازم نباشد، دادرسی به تأخیر نمیافتد و در صورت نیاز به توضیح، دادگاه مراتب را در صورتمجلس قید میکند و با ذکر موارد توضیح به موکل اطلاع میدهد که شخصاً یا توسط وکیل جدید در موعد مقرر برای ادای توضیح حاضر شود.
خیر. دادگاه موظف است به موکل و طرف مقابل اطلاع دهد و به موکل مهلت بدهد تا وکیل جدید معرفی کند یا شخصاً در دادگاه حاضر شود. این تأخیر برای رعایت حق دفاع موکل ضروری است.
استعفا باید کتباً به دادگاه اعلام شود. هرچند استعفا یک عمل حقوقی یکجانبه است، اما آثار آن بر دادرسی فوری نیست و دادگاه باید مهلت بدهد تا موکل تعیین تکلیف کند، مگر اینکه استعفا در آخرین مرحله از دادرسی باشد.
دادگاه باید عزل یا استعفا را در صورتجلسه قید کرده و به موکل یا وکیل جدید (در صورت معرفی) اطلاع دهد و معمولاً وقت جلسه را به تأخیر میاندازد تا فرصت دفاع از موکل سلب نشود.
خیر. عزل یا استعفای وکیل، اعمالی را که وکیل تا زمان قطع رابطه وکالت انجام داده است (مثل دفاعیات، تقدیم دادخواست، یا اقرار)، باطل نمیکند و آن اعمال همچنان معتبر هستند.
چگونه یک موکل میتواند با رعایت ماده ۴۰، عزل وکیل خود را به صورت قانونی به دادگاه اعلام کند؟
- تنظیم نامه عزل کتبی:
موکل باید نامهای رسمی خطاب به شعبه رسیدگیکننده تنظیم و در آن صراحتاً قید کند که از فلان تاریخ، فلان وکیل را عزل کرده است.
- ثبت نامه عزل در دفتر دادگاه:
موکل باید نامه عزل را به همراه مدارک شناسایی، به دفتر دادگاه یا دفتر خدمات الکترونیک قضایی تحویل داده و دستور ثبت آن در پرونده را بگیرد.
- پیگیری تعیین وقت جدید:
پس از ثبت عزل، موکل باید منتظر بماند تا دادگاه بر اساس ماده ۴۰ به وی اخطار دهد و فرصت تعیین وکیل جدید یا حضور در دادگاه را فراهم کند. موکل باید در این مهلت تعیین تکلیف کند.
