آیین‌نامه اجرایی ماده (‌۷۷‌)‌ اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم- مصوب ۱۳۹۴

تبیین آیین‌نامه اجرایی تبصره ۵ ماده ۷۷ اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم؛ بررسی نحوه تعیین درآمد مشمول مالیات ساخت و فروش، تفکیک شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفر، معافیت پروانه‌های پیش از ۱۳۹۵، شرایط مشارکت در ساخت و نحوه وصول ۱۰ درصد علی‌الحساب مودیان.

آیین‌نامه اجرایی ماده (‌۷۷‌)‌ اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم- مصوب ۱۳۹…..

  • قسمت: مقدمه ، ماده 1 ، ماده 2 ، ماده 3 ، تبصره ماده 3 ، ماده 4 ، ماده 5 ، ماده 6 ، تبصره 1 ماده 6 ، تبصره 2 ماده 6 ، ماده 7 ، تبصره 1 ماده 7 ، تبصره 2 ماده 7 ، تبصره 3 ماده 7 ، ماده 8 ، تبصره ماده 8 ، ماده 9 ، ماده 10 ، ماده 11 ، تبصره 1 ماده 11 ، تبصره 2 ماده 11 ، ماده 12 ، ماده 13 ، ماده 14
  • شماره: 31470/ت52966هـ
  • مرجع صدور: هیئت وزیران
  • تاریخ صدور: 1396/03/20
  • وضعیت: معتبر (دائمی)

آیین‌نامه اجرایی ماده 77 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم

هیات وزیران در جلسه 1396/03/17 به پیشنهاد شماره 200/23650/238232 مورخ 1394/12/15 وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد تبصره (5) ماده (77) اصلاحی قانون مالیات‌­های مستقیم­ -مصوب 1394- آیین‌نامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد:

ماده 1-

در این آیین ­نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌­روند:

الف- قانون: قانون مالیات­‌های مستقیم – مصوب 1366- و اصلاحات بعدی آن.

ب- ساخت و فروش: احداث هرگونه اعیان در عرصه و یا ایجاد اعیان جدید بر روی بنای قبلی و فروش آن ،اعم از ساخته شده و ناتمام.

پ-­ اقامتگاه قانونی : نسبت به اشخاص حقوقی به ترتیب مقرر در قانون تجارت و درمورد اشخاص حقیقی تابع قانون مدنی است.

ماده 2-

درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی ناشی از ساخت و فروش هر نوع ساختمان (عرصه و اعیانی) حسب مورد مشمول مقررات مالیات بر درآمد موضوع فصول چهارم و پنجم باب سوم قانون خواهدبود.

ماده 3-

نقل و انتقال ساختمان ­های در حال ساخت و ناتمام ،علاوه بر مالیات نقل و انتقال موضوع ماده (59) قانون، با توجه به میزان پیشرفت عملیات ساختمان و درآمد حاصله در آن مقطع، مشمول مالیات صدر ماده (77) و مالیات علی ­الحساب موضوع تبصره (1) ماده مذکوراست. این موضوع مانع از وصول مالیات موضوع ماده (77) قانون و تبصره (1) آن در زمان نقل و انتقال قطعی ساختمان­های مذکور پس از پایان کار آن با رعایت مقررات مربوط نخواهد بود.

تبصره –

در مورد نقل و انتقال ساختمان­‌های نیمه‌تمام، مبلغ فروش هر مرحله به عنوان بهای تمام‌شده خریدار مرحله بعدی محسوب و از درآمد ناشی از ساخت و فروش املاک مذکور کسر می‌­شود.

ماده 4-

اشخاص حقیقی و حقوقی که به ساخت و فروش ساختمان مبادرت دارند، مکلف به انجام تکالیف مقرر در قانون هستند.

ماده 5-

اشخاصی که توسط وزارت راه و شهرسازی برای آنها مجوز انبوه­‌سازی (ساخت و ساز مسکن) صادر شده یا می­‌شود به عنوان بنگاه تولیدی موضوع ماده (138) مکرر قانون تلقی و مقررات ماده مزبور در خصوص آنها جاری است.

ماده 6-

ساختمان­‌هایی که پروانه ساختمانی آنها پس از لازم­‌الاجرا شدن قانون صادر می­‌شود، مشمول مقررات موضوع ماده (ماده 77 قانون مالیات های مستقیم) قانون و تبصره‌های آن هستند.

تبصره 1-

اولین نقل و انتقال قطعی املاک متعلق به اشخاص حقیقی که بیش از سه سال از تاریخ صدور پایان کار ساختمان آنها گذشته باشد، صرفا مشمول پرداخت مالیات موضوع ماده (59) قانون خواهد بود.

تبصره 2-

ساختمان­‌هایی که پروانه ساختمانی آنها تا پایان سال 1394 صادر شده است، در زمان انتقال صرفا مشمول مقررات ماده (59) قانون هستند.

­ماده 7-

درآمد مشمول مالیات عملکرد اشخاص مشمول ماده (77) قانون بابت ساخت و فروش هرنوع ساختمان (عرصه و اعیانی) با رعایت مقررات فصل چهارم و پنجم باب سوم قانون تعیین و مالیات متعلق مطالبه و وصول می­ شود.

تبصره 1-

در صورتی که مودی در اظهارنامه مالیاتی عملکرد قبل از نقل و انتقال ملک، درآمدی نسبت به ساخت و فروش و یا پیش فروش ملک ابراز نموده باشد و یا در زمان رسیدگی اداره امور مالیاتی بر اساس اسناد و مدارک مثبته مشخص شود که درآمد حاصل از ساخت و فروش ملک در سال مورد رسیدگی محقق شده است، مالیات برابر مقررات قانونی مربوطه مطالبه و وصول خواهدشد.

تبصره 2-

زیان حاصل بابت ساخت و فروش ساختمان درمورد اشخاص حقیقی که در اجرای مقررات تبصره (2) ماده (77) قانون مشمول مالیات نشده ­باشند، قابل استهلاک از درآمد مشمول مالیات سنوات بعد آنها نخواهدبود. این حکم درمورد آن قسمت از فعالیت اشخاص در شهرهای با جمعیت کمتر از یکصدهزار نفر برای سال مورد رسیدگی و سنوات بعد آن نیز جاری است.

تبصره 3-

درآمد ناشی از حق واگذاری محل نیز مشمول مالیات ساخت و فروش است. در این صورت حق واگذاری محل مشمول مالیات موضوع ماده (59) قانون نخواهد بود. در صورت عدم شمول مالیات ساخت و فروش در مورد اشخاص حقیقی، انتقال حق واگذاری محل، مشمول مالیات موضوع ماده (59) قانون خواهدبود.

ماده 8-

اداره امور مالیاتی مکلف است پس از در یافت و ثبت استعلام نقل و انتقال ملک از دفتر اسناد رسمی،نسبت به محاسبه و وصول مالیات علی‌­الحساب ساخت و فروش و مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده (59) قانون و سایر مالیات­های مندرج در ماده (187) قانون به استثنای مالیات قطعی‌نشده ساخت و فروش موضوع این آیین‌­نامه، نسبت به صدور گواهی موضوع ماده (187) قانون با رعایت مقررات مربوط اقدام نماید. همچنین اطلاعات واحد یا واحدهای مورد انتقال را با ذکر مبلغ مالیات علی‌­الحساب ساخت و فروش وصول شده موضوع تبصره (1) ماده (77) قانون به اداره امور مالیاتی اقامتگاه قانونی مودی ارسال نماید. مفاد ماده مذکور در خصوص ساختمان­های در حال ساخت و ناتمام نیز جاری است.

تبصره-

در مواردی که درآمد مشمول مالیات و مالیات ساخت و فروش مودی قبلا در اجرای ماده (7) این آیین‌­نامه مورد رسیدگی واقع شده باشد حسب مورد به ترتیب زیر عمل می­‌شود:

1-­ در مواردی که مالیات ساخت و فروش از مودی مطالبه و مودی نسبت به پرداخت آن اقدام نموده باشد، در زمان نقل و انتقال ملک مورد نظر، وصول مالیات علی­‌الحساب ده درصد (10%) تا میزان مالیات پرداخت شده موضوعیت نخواهد داشت.

2-­ در مواردی که مالیات ساخت و فروش پرداخت­‌شده قبلی بابت کل فعالیت ساخت و فروش بوده و با توجه به مقررات، مودی بابت کل فعالیت مذکور مشمول مالیات نشده باشد، در زمان نقل و انتقال وصول مالیات علی‌الحساب ده درصد (10%) موضوعیت نخواهد داشت.

ماده 9-

نقل و انتقال املاکی که به صورتی غیر از عقد بیع نیز انجام شود به استثنای نقل و انتقال بلاعوض که طبق مقررات مربوط، مشمول مالیات است، مشمول مقررات این آیین­‌نامه است.

ماده 10-

مالیات علی‌­الحساب پرداختی ساخت و فروش املاک پس از قطعی­‌شدن مالیات، به حساب پرداختی مودی منظور و مابه التفاوت با رعایت مقررات، حسب مورد مطالبه و یا استرداد می‌­شود.

ماده 11-

درآمد مشمول مالیات هر شریک بر مبنای سهم تعیین شده در مشارکت در ساخت و فروش، در صورت رعایت مواد (47) و (48) قانون ثبت اسناد و املاک بر مبنای سهم تعیین شده در شرکت نامه است.

در مواردی که شرکت‌نامه بر اساس مواد (47) و (48) قانون ثبت اسناد و املاک، تنظیم نشده است، در صورتی که بر اساس اسناد و مدارک، قرارداد ارائه شده و واقعیت امر، انعقاد قرارداد مشارکت برای مأمورین مالیاتی ذی ربط احراز شود، سهم تعیین‌شده در قرارداد، ملاک تعیین مالیات متعلقه است. در مواردی که حسابرسی مالیاتی مغایر با حکم فوق صورت گرفته باشد، حسب مورد، رسیدگی به درخواست مؤدی در راستای ماده (238) قانون مالیات‌های مستقیم و اعتراض در مراجع دادرسی مالیاتی با رعایت ترتیبات مذکور صورت خواهد گرفت.

تبصره 1-

در مورد اسناد مشاعی هریک از اشخاص به نسبت سهم خود مالک شناخته می‌شوند.

تبصره 2-

تنظیم سند به نام هر شریک به نسبت مذ کور در شرکت‌­نامه، نقل و انتقال تلقی نمی‌شود.

ماده 12-

تبصره-

ماده 13-

در مورد اعیان احداث‌شده در املاک موقوفه، ارزش زمین در محاسبه درآمد مشمول مالیات ناشی از ساخت و فروش املاک منظور نخواهدشد.

ماده 14-

شهرهای با جمعیت یکصد هزار نفر و بالاتر در زمان صدور پروانه ساخت، براساس آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن مرکز آمار ایران، مشمول مالیات ساخت و فروش موضوع این آیین­‌نامه هستند.

سوالات متداول درباره آیین‌نامه مالیات ساخت و فروش املاک (ماده ۷۷)


چه ساختمان‌هایی مشمول مالیات ساخت و فروش املاک موضوع ماده ۷۷ می‌شوند؟

ساختمان‌هایی که پروانه ساختمانی آن‌ها از ابتدای سال ۱۳۹۵ به بعد صادر شده باشد، مشمول مقررات مالیات بر درآمد ناشی از ساخت و فروش (عرصه و اعیانی) هستند و پروانه‌های صادرشده تا پایان سال ۱۳۹۴ صرفاً مشمول مالیات نقل و انتقال ماده ۵۹ خواهند بود.

شرط معافیت اشخاص حقیقی از مالیات ساخت و فروش پس از صدور پایان‌کار چیست؟

اولین نقل و انتقال قطعی املاک متعلق به اشخاص حقیقی، در صورتی که بیش از سه سال از تاریخ صدور گواهی پایان‌کار ساختمان گذشته باشد، از مالیات ساخت و فروش معاف بوده و صرفاً مشمول مالیات نقل و انتقال موضوع ماده ۵۹ قانون است.

نرخ مالیات علی‌الحساب ساخت و فروش املاک در زمان تنظیم سند چقدر است؟

طبق تبصره ۱ ماده ۷۷، در زمان نقل و انتقال قطعی یا پیش‌فروش املاک مشمول، دفاتر اسناد رسمی مکلفند مالیات علی‌الحساب ساخت و فروش را به نرخ ده درصد (۱۰%) مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده ۵۹ وصول و گواهی ماده ۱۸۷ صادر کنند.

وضعیت مالیاتی ساخت و ساز در شهرهای با جمعیت کمتر از ۱۰۰ هزار نفر چگونه است؟

ملاک شمول این مالیات، جمعیت ۱۰۰ هزار نفر و بالاتر شهرها در زمان صدور پروانه ساخت بر اساس آخرین سرشماری مرکز آمار است. ضمناً زیان حاصل از ساخت و فروش اشخاص حقیقی در شهرهای زیر ۱۰۰ هزار نفر، قابل استهلاک از درآمد سنوات بعد نیست.

در قراردادهای مشارکت در ساخت، درآمد مشمول مالیات شرکا چگونه تعیین می‌شود؟

درآمد مشمول مالیات هر شریک بر مبنای سهم تعیین‌شده در شرکت‌نامه رسمی (موضوع مواد ۴۷ و ۴۸ قانون ثبت) محاسبه می‌شود. در صورت عدم وجود شرکت‌نامه رسمی، در صورت احراز واقعیت قرارداد توسط مأموران مالیاتی، سهم مندرج در قرارداد ملاک خواهد بود.

آیا بافت‌های فرسوده تخفیفی در محاسبات ضرایب مالیاتی ساخت و فروش دارند؟

بله، در صورت تعیین ضرایب مالیاتی برای درآمد مشمول مالیات ساخت و فروش توسط کمیسیون ماده ۱۵۴، ضرایب ساخت و فروش در بافت‌های فرسوده با رعایت قوانین مربوطه، به میزان شصت درصد (۶۰%) ضرایب استاندارد اعمال می‌شود.

چگونه درآمد مشمول مالیات ساخت و فروش ملک را محاسبه و اظهار کنیم؟


زمان مورد نیاز: 45 دقیقه

مراحل قانونی تفکیک هزینه‌ها، تعیین ارزش عرصه و اعمال ضریب بافت فرسوده برای کاهش قانونی مالیات مسکن.

  1. بررسی تاریخ پروانه ساخت و جمعیت شهر

    کنترل کنید که پروانه ساخت بعد از ۱۳۹۵ صادر شده باشد و جمعیت شهر در زمان صدور، بالای ۱۰۰ هزار نفر باشد

  2. محاسبه ارزش روز یا ارزش خرید عرصه ملک

    ارزش روز عرصه در زمان فروش (موضوع ماده ۶۴) یا ارزش خرید اولیه آن (هر کدام که بیشتر باشد) را در بهای تمام‌شده منظور کنید.

  3. کسر علی‌الحساب‌های پرداختی در زمان نقل و انتقال

    فیش‌های مالیات علی‌الحساب ۱۰ درصدی که در دفترخانه پرداخت کرده‌اید را جمع‌آوری کرده تا از مالیات عملکرد نهایی کسر شود.

  4. تطبیق سهم شراکت و ثبت اعتراض در صورت مغایرت

    اگر مأمور مالیاتی سهم شراکت شما را مغایر با واقعیت قرارداد حسابرسی کرد، سریعاً درخواست رسیدگی مجدد در راستای ماده ۲۳۸ ثبت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *