رای شورا
نوع: رای شورا
شماره: 201-38
تاریخ صدور: 1397/12/13
مرجع تصویب: شورای عالی مالیاتی
متن اصلی
نامه شماره 60784/230/د مورخ 1397/11/9 معاون محترم مالیاتهای مستقیم درخصوص تسری یا عدم تسری جریمه موضوع ماده 190 قانون مالیات های مستقیم (جریمه دیر کرد) نسبت به مالیات نقل و انتقال املاک و حق واگذاری موضوع مواد 59، 63 و 74 قانون مالیات های مستقیم اشخاص حقوقی در اجرای بند 3 ماده 255 حسب دستور رییس کل محترم وقت سازمان امور مالیاتی کشور در جلسه شورای عالی مالیاتی مطرح گردید.
شرح ابهام
با توجه به نامه مذکور ابهام مطرح شده به شرح زیر می باشد:
1. آیا جریمه موضوع ماده 190 قانون مالیات های مستقیم قابل تسری به نقل و انتقال املاک و حق واگذاری موضوع مواد 59، 63 و 74 قانون مزبور توسط اشخاص حقوقی هست یا خیر؟
2. در صورتی که پاسخ بند 1 فوق بلی است، با توجه به سلب تکلیف ارائه اظهار نامه موضوع ماده 80 قانون مالیات های مستقیم در اجرای تبصره ماده 110 قانون مالیات های مستقیم از اشخاص حقوقی، موعد پرداخت مالیات و مبدا احتساب جریمه دیر کرد نقل و انتقال ملک و حق واگذاری موضوع مواد 59، 63 و 74 قانون مذکور از اشخاص حقوقی چه زمانی خواهد بود؟
شورای عالی مالیاتی در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 و اصلاحات بعدی آن پس از بررسی های لازم و شور و تبادل نظر در خصوص موضوعات مطروحه به شرح زیر اعلام نظر می نماید:
نظر اکثریت
از آنجاییکه مالیات نقل و انتقال املاک و حق واگذاری محل در مورد اشخاص حقوقی جزیی از عملکرد ایت اشخاص در سال مالی آنها می باشد و این اشخاص در اجرای مقررات ماده 110 قانون مالیات های مستقیم ملکف به تسلیم اظهار نامه و تراز نامه و حساب سود و زیان هر سال مالی تا چهار ماه پس از پایان سال مالی می باشند و در اجرای تبصره ماده مذکور نسبت به درآمدهایی که طبق مقررات قانون مالیات های مستقیم نحوه دیگری برای تشخیص آن مقرر شده است (از جمله نقل و انتقال املاک و حق واگذاری) مکلف به تسلیم اظهار نامه جداگانه نمی باشند.
بنابراین جریمه ماده 190 قانون مذکور مشمول مالیات نقل و انتقال املاک و حق واگذاری محل این اشخاص می باشد. ضمنا مبدا محاسبه جریمه نیز مطابق حکم قسمت اخیر ماده 190 خواهد بود.
محمد تقی پاکدامن- محمد رضا شایان پور- سید احمدذبیح نیا- سعید آسترکی- عباس خیرخواه-حسین بنی صفار- رضا امیدی- علی اصغر تراب احمدی- یعقوب مزرعه لی- سید کاظم ختمی- امراله عابدی- رضا سلطانی
نظر اقلیت
با توجه به عبارت ماخذ ارزش معاملاتی و وجوه دریافتی مذکور در متن ماده 59 مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/3 و اصلاحیه های بعدی و وجه تمایز آن با درآمد مشمول مالیات عملکرد و همچنین سابق عبارات ماده (190) همان قانون و کیفیت انشاء آن، مفهوم حکم مقنن از تعلق جریمه یاد شده در این ماده صرفا نسبت به مالیات عملکرد بوده و قابل تسری به مالیات نقل و انتقال قطعی املاک و انتقال حق و اگذاری محل توسط اشخاص (اعم از حقیقی و حقوقی) نمی باشد.
علی نصرتی-سید ناصر ابراهیمی- تاریویردی رائی- عباس ورزیده- غلامحسن کشاورز- محمد حسن زارع- حسین نیرو بخش –حمید تهذیبی- سید امیر حسین صالحی- محمد رضا سالارفرد
سوالات متداول درباره جریمه دیرکرد مالیات املاک و حق واگذاری اشخاص حقوقی
ابهام بر سر این بود که آیا جریمه دیرکرد پرداخت (ماده ۱۹۰) به مالیات نقل و انتقال املاک و حق واگذاری موضوع مواد ۵۹، ۶۳ و ۷۴ که توسط اشخاص حقوقی انجام می‌شود تسری دارد یا خیر؛ و در صورت تسری، مبدا محاسبه این جریمه چه زمانی است.
اکثریت شورا رأی دادند که چون معاملات املاک بخشی از عملکرد سال مالی شرکت‌هاست، جریمه ماده ۱۹۰ مشمول مالیات نقل و انتقال املاک و حق واگذاری محل اشخاص حقوقی می‌باشد و تفکیکی بین آنها وجود ندارد.
بر اساس تبصره ماده ۱۱۰، شرکت‌ها مکلف به تسلیم اظهارنامه جداگانه املاک (ماده ۸۰) نیستند؛ در نتیجه مبدا محاسباتی جریمه دیرکرد، تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه عملکرد شرکت (یعنی ۴ ماه پس از پایان سال مالی) خواهد بود.
اقلیت معتقد بودند مالیات ماده ۵۹ بر مأخذ «ارزش معاملاتی و وجوه دریافتی» است که با درآمد مشمول مالیات عملکرد تفاوت ساختاری دارد؛ لذا جریمه ماده ۱۹۰ صرفاً ناظر بر مالیات عملکرد است و نباید به املاک تسری یابد (که البته این نظر رد شد).
نحوه محاسبه و پیشگیری از جریمه ماده ۱۹۰ در معاملات ملکی شرکت‌ها
راهنمای گام‌به‌گام برای مدیران مالی جهت ثبت، پرداخت و مهار جرایم دیرکرد نقل و انتقال املاک بر اساس رای وحدت رویه شورا.
- تفکیک مالیات مقطوع املاک در زمان انتقال قطعی
در زمان تنظیم سند نقل و انتقال یا واگذاری سرقفلی در دفاتر اسناد رسمی، مالیات موضوع مواد ۵۹، ۶۳ یا ۷۴ را بر اساس مأخذ ارزش معاملاتی به طور دقیق محاسبه کنید.
- ادغام نتایج معامله در اظهارنامه عملکرد سالانه
با توجه به سلب تکلیف ارائه اظهارنامه ماده ۸۰ به موجب تبصره ماده ۱۱۰، سود یا زیان حاصل از معامله ملک را در صورت‌های مالی و اظهارنامه عملکرد سال مالی شرکت درج نمایید.
- رعایت ضرب‌الاجل ۴ ماهه برای پرداخت و تسویه
برای جلوگیری از تعلق جریمه دیرکرد، مالیات متعلقه را حداکثر تا پایان مهلت قانونی تسلیم اظهارنامه عملکرد (۴ ماه پس از پایان سال مالی) تسویه کنید.
- فرمول‌بندی جریمه در صورت تاخیر در پرداخت
در صورت عدم پرداخت در مهلت مقرر، جریمه دیرکرد را به ازای هر ماه تاخیر از تاریخ انقضای مهلت اظهارنامه عملکرد، بر اساس فرمول ماده ۱۹۰ محاسبه و در لوایح دفاعی خود پایش کنید:
{جریمه دیرکرد} = {مالیات پرداخت‌نشده املاک} * {تعداد ماه‌های تاخیر} * {نرخ جریمه قانونی}
