نوع:
شماره: 210/99/39
تاریخ صدور: 1399/04/14
مرجع تصویب: معاون حقوقی و فنی مالیاتی
متن اصلی
به پیوست دادنامه شماره 169 الی 172 مورخ 1399/02/16 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری متضمن رأی آن هیأت به شرح ذیل (مبنی بر ابطال بخشنامه شماره 146/97/200/ص مورخ 1397/10/24) جهت اجرا ابلاغ می‌شود.
متن رأی
«بر اساس ماده 59 قانون مالیات‌های مستقیم:
«نقل و انتقال قطعی املاک به مأخذ ارزش معاملاتی و به نرخ پنج درصد و همچنین انتقال حق واگذاری محل به مأخذ وجوه دریافتی مالک یا صاحب حق و به نرخ دو درصد در تاریخ انتقال از طرف مالکان عین یا صاحبان حق مشمول مالیات می‌باشد.»
و طبق تبصره 2 همین ماده:
«حق واگذاری محل از نظر این قانون عبارت است از حق کسب یا پیشه یا حق تصرف محل یا حقوق ناشی از موقعیت تجاری محل.»
با توجه به اینکه بر اساس حکم مقرر در تبصره فوق، حق واگذاری محل صرفاً شامل کاربری‌های تجاری می‌باشد، بخشنامه مورد شکایت که بر اساس آن سایر اراضی دارای کاربری‌های مختلف نیز با تأیید مراجع ذی‌صلاح قانونی فارغ از سوابق مربوط به وجود یا عدم وجود مستحدثات در محل، در صورت احراز وجود مازاد ارزش نسبت به قیمت روز عرصه با کاربری مسکونی، مشمول مالیات حق واگذاری محل اعلام شده‌اند، مغایر با تبصره 2 ماده 59 قانون مالیات‌های مستقیم است.
لذا مستند به بند (1) ماده (12) و ماده (88) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.»
سوالات کلیدی درباره ابطال مالیات حق واگذاری محل املاک غیرتجاری
زیرا این بخشنامه اراضی غیرتجاری (مانند مسکونی و اداری) را در صورت داشتن مازاد ارزش عرصه، مشمول مالیات ۲ درصد حق واگذاری محل می‌دانست که مغایر با تبصره ۲ ماده ۵۹ ق.م.م بود.
طبق تبصره ۲ ماده ۵۹، حق واگذاری محل عبارت است از حق کسب یا پیشه، حق تصرف محل یا حقوق ناشی از موقعیت تجاری محل.
سازمان مالیاتی در زمان نقل و انتقال این املاک، دیگر مجاز به مطالبه مالیات ۲ درصد سرقفلی (حق واگذاری) تحت عنوان مازاد ارزش روز نیست و صرفاً باید مالیات نقل و انتقال عادی را اخذ کند.
چگونه با استناد به رای دیوان، مالیات اضافی حق واگذاری ملک را حذف کنیم؟
فرآیند تنظیم لایحه دفاعی در مواجهه با فرم‌های محاسباتی ناصحیح حوزه املاک:
- بررسی سند و کاربری ملک
سند مالکیت یا گواهی شهرداری را چک کنید تا مطمئن شوید کاربری ملک مسکونی، اداری یا کشاورزی (غیرتجاری) قید شده است.
- کنترل فرم محاسبه مالیات نقل و انتقال
اگر اداره امور مالیاتی علاوه بر ۵ درصد ماده ۵۹، مأخذ دیگری تحت عنوان حق واگذاری محل (۲ درصد) محاسبه کرده، آن را یادداشت کنید.
- تنظیم لایحه با استناد به بخشنامه ۳۹
لایحه‌ای صریح نوشته و در آن قید کنید که طبق بخشنامه شماره ۲۱۰/۹۹/۳۹ و دادنامه ۱۶۹ الی ۱۷۲ دیوان، مطالبه مالیات حق واگذاری از املاک غیرتجاری باطل است.
- ارائه به مراجع حل اختلاف ملکی
لایحه را به ممیز کل یا هیأت حل اختلاف مالیاتی ارایه داده و درخواست اصلاح فیش قطعی نقل و انتقال املاک را ثبت کنید.
