قانون مالیات مستقیم

ماده ۴۷ قانون مالیات‌های مستقیم، دایره معافیت‌های مالیات بر عایدی سرمایه را ترسیم کرده است. طبق این ماده، اشخاص غیرتجاری بالای ۱۸ سال برای یک واحد مسکونی (با شرط ۲ سال تملک) و یک خودرو (با شرط ۱ سال تملک) از مالیات معاف هستند. وحید اکبری در این مطلب تأکید می‌کند که تسهیلات ویژه‌ای برای سرپرست خانوار، انتقال‌های قهری (ارث)، اراضی کشاورزی با سابقه ۳ سال تملک و حتی انتقال‌های بلاعوض (هدیه) در نظر گرفته شده است، مشروط بر اینکه در سامانه مؤدیان ثبت شوند.

ماده ۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم، نقشه راه تعیین قیمت خرید و قیمت فروش را برای محاسبه سود (عایدی) مشخص می‌کند. این ماده برای دارایی‌هایی که قبل از سامانه مؤدیان خریداری شده‌اند، «ارزش روز زمان استقرار سامانه» را ملاک قرار می‌دهد. وحید اکبری در این مطلب تشریح می‌کند که چطور سود طلا بر اساس «وزن گرمی» و سود ارز بر اساس «ارزش یورویی» محاسبه می‌شود تا تورم ریالی باعث مالیات مضاعف نشود. همچنین احکام سخت‌گیرانه‌ای برای بیش‌اظهاری یا کم‌اظهاری در قیمت معامله در این ماده وضع شده است.

ماده ۴۹ قانون مالیات‌های مستقیم، ساختار نرخ‌گذاری مالیات بر عایدی سرمایه را بر اساس ماده ۱۳۱ (نرخ پلکانی ۱۵ تا ۲۵ درصد) بنا کرده است. وحید اکبری در این مطلب به دو نکته حیاتی اشاره می‌کند: اول، کسر عایدی ناشی از تورم از سود ناخالص که به نفع مودی است؛ و دوم، جریمه ۱۰ درصدی برای دارایی‌هایی که زیر یک سال خرید و فروش می‌شوند. همچنین این ماده امتیازات ویژه‌ای برای املاک غیرمسکونی، دارایی‌های موروثی و امکان کسر زیان‌های سال‌های قبل از سود امسال پیش‌بینی کرده است.

ماده ۵۰ قانون مالیات‌های مستقیم، نحوه وصول مالیات بر عایدی سرمایه را به لحظه «ثبت سند» یا «تعویض پلاک» گره زده است. وحید اکبری در این مطلب توضیح می‌دهد که سه سال پس از اجرای قانون، سازمان مالیاتی موظف است امکان استعلام آنلاین را برای دفاتر اسناد رسمی و پلیس فراهم کند. بر این اساس، مودیان مکلفند مالیات را به‌صورت علی‌الحساب در لحظه انتقال پرداخت کنند؛ در غیر این صورت، اجازه انتقال دارایی به آن‌ها داده نخواهد شد. همچنین امکان استفاده از حساب‌های امانی برای امنیت ثمن معامله پیش‌بینی شده است.