ماده 41 – حق تمبر اسناد تجاری، حمل‌ونقل و اوراق مختلف
از کلیه اسناد تجاری قابل انتقال که در ایران صادر و یا معامله و مورد استفاده قرار داده میشود (به استثنای اوراق مذکور در مواد (۴۰ مکرر) و (۴۲) این قانون) و اسناد کاشف از حقوق مالکیت نسبت به مال‌التجاره از قبیل بارنامه دریایی و هوایی و همچنین اوراق بیمه مال‌التجاره سیصد و هفتاد و پنج هزار (375,000) ریال و بارنامه زمینی و صورت وضعیت مسافری هفتاد و پنج هزار (75,000) ریال حق تمبر دریافت خواهد شد. مؤسسه‌های حمل و نقل، مسئول تنظیم دقیق بارنامه هستند و باید هویت و نشانی صحیح صاحب کالا و سایر اطلاعات مربوط را در آن درج نمایند و نسخ کافی اوراق مذکور را حداقل تا پنج سال از تاریخ صدور نگاهداری کنند.
تبصره – حق تمبر اوراق و مدارک مختلف
از اوراق و مدارک زیر به شرح مقرر در این تبصره حق تمبر اخذ میشود:
1
از کارت معافیت هریک از مشمولان که به انحای مختلف از انجام دادن خدمت وظیفه معاف می‌شوند، بابت صدور کارت معافیت مذکور، مبلغ هفتصد و پنجاه هزار (750,000) ریال
2
از هرگونه گواهینامه رانندگی بین‌المللی مبلغ سه میلیون و هفتصد و پنجاه هزار (3,750,000) ریال
3
از هر پلاک ترانزیت انواع خودرو و همچنین از شماره‌گذاری هر وسیله نقلیه که به صورت موقت وارد کشور میشود مبلغ پانزده میلیون (15,000,000) ریال
4
از گواهینامه رانندگی انواع خودرو به ازای هر سال مدت اعتبار مبلغ هفتاد و پنج هزار (75,000) ریال
5
از کارنامه و گواهینامه دانش‌آموزان دوره ابتدایی، راهنمایی و متوسطه مبلغ هفتاد و پنج هزار (75,000) ریال
6
از دانشنامه و گواهی دانشنامه کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترا و بالاتر مبلغ هفتاد و پنج هزار (75,000) ریال
7
از گواهی ارزش تحصیلی دوره‌های ابتدایی، راهنمایی و متوسطه خارجی مبلغ یک میلیون و پانصد هزار (1,500,000) ریال
8
از گواهی ارزش تحصیلی دوره‌های فنی و حرفه‌ای و دانشگاهی خارجی مبلغ سه میلیون و هفتصد و پنجاه هزار (3,750,000) ریال
9
از پروانه مامایی یا مدرک تحصیلی دوره کاردانی و دندانپزشکی تجربی مبلغ یک میلیون و پانصد هزار (1,500,000) ریال
10
از پروانه مشاغل پزشکی، دندانپزشکی، پیراپزشکی، دامپزشکی و داروسازی مبلغ هفت میلیون و پانصد هزار (7,500,000) ریال
11
از جواز تأسیس، کارت شناسایی واحدهای تولیدی و معدنی، کارت بازرگانی، پروانه وکالت و کارشناسی و سایر پروانه‌های کسب و کار بابت صدور مبلغ هفت میلیون و پانصد هزار (7,500,000) ریال و بابت تجدید آنها مبلغ سه میلیون و هفتصد و پنجاه هزار (3,750,000) ریال
اطلاعات قانون
وضعیت: معتبر (دائمی- دارای تغییرات یا الحاقات)
مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی
تاریخ تصویب: 1366/12/03
تاریخ لازم الاجرا: 1368/01/01
تعیین حق تمبر اوراق و مدارک موضوع مواد (40)، (40 مکرر) و (41) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 با اصلاحات بعدی آن
تاریخ تصویب: 1404/09/19 | شماره مصوبه: — | مرجع صدور: هیأت وزیران
قسمت ماده 2 از قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی
تاریخ تصویب: 1404/04/08 | شماره مصوبه: — | مرجع صدور: مجلس شورای اسلامی
قسمت ماده 27 از قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران
تاریخ تصویب: 1403/03/01 | شماره مصوبه: — | مرجع صدور: مجلس شورای اسلامی
قسمت بند 6 از ماده واحده قانون اصلاح قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394/04/31
تاریخ تصویب: 1395/01/01 | شماره مصوبه: — | مرجع صدور: مجلس شورای اسلامی
قسمت ماده 14 از قانون اصلاح موادی از قانون مالیات های مستقیم مصوب 1380/11/27
تاریخ تصویب: 1381/01/01 | شماره مصوبه: — | مرجع صدور: مجلس شورای اسلامی
قسمت ماده 14 از قانون اصلاح موادی از قانون مالیات های مستقیم مصوب 1380/11/27
تاریخ تصویب: 1381/01/01 | شماره مصوبه: — | مرجع صدور: مجلس شورای اسلامی
قسمت ماده 46 از قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366
تاریخ تصویب: 1368/01/01 | شماره مصوبه: — | مرجع صدور: مجلس شورای اسلامی
قسمت ماده 41 از قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366
تاریخ تصویب: 1368/01/01 | شماره مصوبه: — | مرجع صدور: مجلس شورای اسلامی
ارسال تصویب‌نامه شماره 145384/ت64602هـ مورخ 1404/09/01 هیأت محترم وزیران با موضوع تعیین حق تمبر اوراق و مدارک موضوع مواد (40)، (40 مکرر) و (41) قانون …
تاریخ تصویب: 1404/09/11 | شماره مصوبه: 200/16238/ص | مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
تعیین حق تمبر اوراق و مدارک موضوع مواد (40)، (40 مکرر) و (41) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 با اصلاحات بعدی آن…
تاریخ تصویب: 1404/09/01 | شماره مصوبه: 145384/ت64602هـ | مرجع صدور: هیئت وزیران
آیین نامه اجرایی ماده ۲۱۹ قانون مالیات های مستقیم
تاریخ تصویب: 1398/09/13 | شماره مصوبه: 180718 | مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی
اصلاح برخی از بندهای دستورالعمل شماره 503/96/200 مورخ 17/2/1396 درخصوص تغییرات نحوه توزیع عوارض در قانون بودجه سال 1397…
تاریخ تصویب: 1397/02/04 | شماره مصوبه: 200/97/3 | مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
ارسال شیوه نامه وصول حق تمبر موضوع بند 4 تبصره ذیل ماده 46 قانون مالیات های مستقیم از گواهینامه رانندگی انواع خودرو…
تاریخ تصویب: 1397/02/04 | شماره مصوبه: 200/97/3 | مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
شیوه نامه وصول حق تمبر موضوع بند 4 تبصره ذیل ماده 46 قانون مالیات های مستقیم از گواهینامه رانندگی انواع خودرو…
تاریخ تصویب: 1393/05/25 | شماره مصوبه: 24433 | مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی
اجرای بند(47) قانون بودجه سال 1390
تاریخ تصویب: 1390/10/27 | شماره مصوبه: 14344 | مرجع صدور: معاون مالیات بر ارزش افزوده
آییننامه تعیین قیمت فروش، اجاره و نحوه و شرایط واگذاری ساختمانها و اراضی مازاد بر نیاز وزارت آموزش و پرورش به مؤسسان مدارس غیردولتی…
تاریخ تصویب: 1389/11/20 | شماره مصوبه: 263911/ت44604ک | مرجع صدور: هیئت وزیران
وصول حق تمبر از صدور جواز تأسیس، توسعه و پروانه بهره برداری
تاریخ تصویب: 1388/06/24 | شماره مصوبه: 230/57604/ص | مرجع صدور: معاون عملیاتی
وصول حق تمبر از صدور موافقت اصولی وپروانه تأسیس از آموزشگاه های علمی آزاد ومدارس غیر انتفاعی…
تاریخ تصویب: 1387/06/25 | شماره مصوبه: 232/1597/60741 | مرجع صدور: معاون عملیاتی
ارسال تصویر نامه در خصوص مجوزهای تاسیس
تاریخ تصویب: 1382/04/18 | شماره مصوبه: 211/1849/2455 | مرجع صدور: معاون فنی و حقوقی
نحوه وصول ما به التفاوت حق تمبر چک ها، بارنامه و سفته با توجه به اصلاح قانون مالیات های مستقیم 1380/11/27…
تاریخ تصویب: 1380/12/20 | شماره مصوبه: 76814 | مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی
وکالت در بورس
تاریخ تصویب: 1370/04/05 | شماره مصوبه: 30/4/4953 | مرجع صدور: شورای عالی مالیاتی
سوالات متداول درباره حق تمبر اسناد و مدارک (ماده ۴۱ ق م م)
طبق ماده ۴۱، حق تمبر بارنامه دریایی، هوایی و اوراق بیمه مال‌التجاره مبلغ ۳۷۵,۰۰۰ ریال و حق تمبر بارنامه زمینی و صورت وضعیت مسافری مبلغ ۷۵,۰۰۰ ریال است.
موسسات حمل و نقل مسئول تنظیم دقیق بارنامه، درج هویت و نشانی صحیح صاحب کالا هستند و باید نسخ کافی از این اوراق را حداقل تا ۵ سال از تاریخ صدور نگهداری کنند.
بر اساس بند ۱۱ تبصره ماده ۴۱، بابت صدور جواز تاسیس، کارت بازرگانی، پروانه وکالت، کارشناسی و پروانه کسب مبلغ ۷,۵۰۰,۰۰۰ ریال و بابت تجدید آنها مبلغ ۳,۷۵۰,۰۰۰ ریال حق تمبر اخذ میشود.
بابت صدور پروانه مشاغل پزشکی، دندانپزشکی، پیراپزشکی، دامپزشکی و داروسازی، مبلغ ریال (۷,۵۰۰,۰۰۰ ریال) حق تمبر دریافت خواهد شد.
چگونه حق تمبر پروانه‌ها و اسناد مشمول ماده ۴۱ را پرداخت کنیم؟
راهنمای گام‌به‌گام برای صاحبان مشاغل، وکلا، پزشکان و شرکت‌های حمل و نقل جهت ایفای تکالیف حق تمبر مدارک.
- تشخیص نوع سند یا پروانه شغلی
ابتدا مشخص کنید مدرک شما جزو اسناد حمل‌ونقل (بارنامه) است یا پروانه‌های خدماتی، تجاری و مدارک شخصی.
- تطبیق با مبالغ تعرفه تبصره ماده ۴۱
مبلغ دقیق حق تمبر مدرک خود را (صدور یا تجدید) از روی لیست ۱۰ گانه تبصره ماده ۴۱ استخراج کنید.
- درج اطلاعات صحیح (ویژه شرکت‌های حمل و نقل)
هویت و نشانی دقیق صاحب کالا را در بارنامه ثبت کرده و آرشیو آن را برای نگهداری ۵ ساله آماده کنید.
- واریز وجه حق تمبر به حساب سازمان
مبلغ حق تمبر مشخص شده را در زمان صدور یا تجدید مدرک، از طریق مراجع قانونی یا سامانه‌های امور مالیاتی پرداخت نمایید.
ماده ۴۱ قانون مالیاتهای مستقیم، دایره باریک «حق تمبر» را که قبلاً فقط برای چک و سفته دیدیم، خیلی وسیع‌تر می‌کند. این ماده به زبان ساده می‌گوید: «هر زمان که دولت برای شما یک مدرک رسمی، گواهینامه، پروانه کسب یا بارنامه صادر می‌کند، باید هزینه اعتباربخشی و ثبت آن را (که همان حق تمبر است) پرداخت کنید.»
همچنین در این ماده یک وظیفه مهم برای شرکت‌های حمل‌ونقل مشخص شده که باید اطلاعات بار را دقیق ثبت کنند و مدارک را تا ۵ سال نگه دارند.
بیایید این موارد را به چند بخش مشخص تقسیم کنیم تا ارقام جدول قانونی، کاملاً شفاف و امروزی درک شوند:
۱. حق تمبر اسناد تجاری و حمل‌ونقل (بارنامه‌ها)
هر کالا یا مسافری که جابه‌جا میشود، یک سند رسمی برای حرکت نیاز دارد که مشمول حق تمبر است:
- بارنامه دریایی، هوایی و بیمه‌نامه کالا: ۳۷,۵۰۰ تومان (۳۷۵,۰۰۰ ریال)
- بارنامه زمینی (کامیون و قطار) و صورت وضعیت مسافران (اتوبوس): ۷,۵۰۰ تومان (۷۵,۰۰۰ ریال)
۲. جدول مبالغ حق تمبر اوراق و مدارک (تبصره ماده ۴۱)
برای اینکه این ۱۱ بند را راحت‌تر به خاطر بسپارید، آنها را در یک جدول تمیز با معادل تومانی مرتب کرده‌ایم:
| موضوع مدرک / خدمت دولتی | مبلغ به ریال | مبلغ به تومان (ساده شده) |
|---|---|---|
| ۱. کارت معافیت سربازی (انواع معافیت‌ها) | ۷۵۰,۰۰۰ | ۷۵ هزار تومان |
| ۲. گواهینامه رانندگی بین‌المللی | ۳,۷۵۰,۰۰۰ | ۳۷۵ هزار تومان |
| ۳. پلاک ترانزیت یا شماره‌گذاری موقت (خودروهای وارداتی موقت) | ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان |
| ۴. گواهینامه رانندگی داخلی | ۷۵,۰۰۰ (به ازای هر سال) | ۷,۵۰۰ تومان (مثلاً ۱۰ ساله = ۷۵ هزار تومان) |
| ۵. کارنامه و گواهینامه تحصیلی مدرسه (ابتدایی تا دبیرستان) | ۷۵,۰۰۰ | ۷,۵۰۰ تومان |
| ۶. دانشنامه دانشگاهی (کاردانی تا دکترا) | ۷۵,۰۰۰ | ۷,۵۰۰ تومان |
| ۷. تاییدیه مدرک مدرسه خارجی (ارزش تحصیلی مدارک خارج از کشور) | ۱,۵۰۰,۰۰۰ | ۱۵۰ هزار تومان |
| ۸. تاییدیه مدرک دانشگاهی خارجی | ۳,۷۵۰,۰۰۰ | ۳۷۵ هزار تومان |
| ۹. پروانه مامایی و دندانپزشکی تجربی | ۱,۰۰۰,۵۰۰ | ۱۵۰ هزار تومان |
| ۱۰. پروانه مشاغل پزشکی، داروسازی و دامپزشکی | ۷,۵۰۰,۰۰۰ | ۷۵۰ هزار تومان |
| ۱۱. پروانه کسب، کارت بازرگانی، پروانه وکالت | صدور: ۷,۵۰۰,۰۰۰ تجدید: ۳,۷۵۰,۰۰۰ | صدور: ۷۵۰ هزار تومان تمدید: ۳۷۵ هزار تومان |
یک مثال کاربردی برای درک بهتر
فرض کنید آقای دکتری می‌خواهد یک داروخانه تاسیس کند و هم‌زمان برای کارهای بازرگانی خود، کارت بازرگانی بگیرد. او در این مسیر با چه حق تمبرهایی روبه‌رو میشود؟
- پروانه داروسازی: او برای دریافت پروانه مشاغل پزشکی خود باید ۷۵۰ هزار تومان حق تمبر بدهد.
- کارت بازرگانی (صدور اولیه): برای صدور این کارت نیز باید ۷۵۰ هزار تومان دیگر پرداخت کند.
- تمدید کارت بازرگانی (در سال‌های بعد): هر بار که مهلت کارت بازرگانی‌اش تمام شود و بخواهد آن را تمدید کند، مبلغ آن نصف شده و باید ۳۷۵ هزار تومان بابت حق تمبر تمدید بپردازد.
نکته اجرایی مهم: در دنیای امروز، شما نیازی ندارید برای این کارها به اداره مالیات بروید یا تمبر کاغذی بخرید؛ تمام این مبالغ به صورت خودکار روی فیش واریزی شما در زمان ثبت‌نام آنلاین (مثلاً در درگاه ملی مجوزها، سامانه پلیس +۱۰ یا سامانه‌های دانشگاهی) کشیده میشود و مستقیماً به حساب خزانه دولت واریز می‌گردد.
