قانون مالیات مستقیم

ماده ۷۵ قانون مالیات‌های مستقیم، مستأجرین املاک اوقافی را از نظر مالیات نقل و انتقال، در حکم مالک عرصه (نسبت به حقوق واگذاری) قرار می‌دهد. وحید اکبری در این مطلب توضیح می‌دهد که حتی اگر شما مالک زمین نباشید و فقط حق اجاره عرصه را داشته باشید، در زمان انتقال، مشمول مالیات این فصل خواهید بود. طبق تبصره ۱، تاریخ تنظیم اجاره‌نامه با اوقاف به عنوان «تاریخ تملک» شما در نظر گرفته می‌شود که در محاسبات عایدی سرمایه بسیار حیاتی است. همچنین، این معامله مانع از کسر هزینه‌های اجاره پرداختی به اوقاف از درآمد مشمول مالیات (موضوع تبصره ۷ ماده ۵۳) نخواهد بود.

ماده ۷۸ قانون مالیات‌های مستقیم به عنوان یک قانون احتیاطی عمل می‌کند. وحید اکبری در این مطلب توضیح می‌دهد که هرگاه مالک یک ملک، حقوقی را (مانند حق انتفاع، ارتفاق یا صلح حقوق) به دیگری واگذار کند و این واگذاری در مواد قبلی (۵۳ تا ۷۷) تعیین تکلیف نشده باشد، مشمول مالیات خواهد بود. مبنای محاسبه این مالیات، وجوه دریافتی مالک است که با نرخ‌های مقرر در ماده ۵۹ (ارزش معاملاتی) محاسبه می‌شود. در واقع این ماده اجازه نمی‌دهد واگذاری حقوق تحت عناوین مختلف، از تور مالیاتی فرار کند.

ماده ۸۰ قانون مالیات‌های مستقیم، تکالیف زمانی مودیان املاک را مشخص کرده است. وحید اکبری در این مطلب تشریح می‌کند که برای حق واگذاری محل (سرقفلی) و املاک دستدارمی، مودی تنها ۳۰ روز پس از معامله فرصت دارد اظهارنامه بدهد. اما در سایر موارد (مثل مالیات بر درآمد اجاره)، مهلت تا پایان تیرماه سال بعد است. همچنین طبق تبصره‌های این ماده، در معاملات رسمی، اعلام به دارایی قبل از معامله الزامی است و در معاملات غیررسمی، خریدار موظف است ظرف ۳۰ روز موضوع را به اداره مالیات اطلاع دهد.