بخشنامه
شماره: 210/1400/36
تاریخ صدور: 1400/05/13
مرجع تصویب: معاون حقوقی و فنی مالیاتی
متن اصلی
با توجه به سوالات و ابهامات مطرح شده درخصوص وضعیت شمول مالیات انتقال حق واگذاری محل موضوع ماده 59 قانون مالیات‌های مستقیم، موکداً یادآور می‌گردد:
به موجب دادنامه شماره 169 الی 172 مورخ 1398/11/15 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری (موضوع بخشنامه شماره 210/99/39 مورخ 1399/04/14)، بخشنامه شماره 146/97/200/ص مورخ 1397/10/24 که درخصوص شمول مالیات حق واگذاری محل نسبت به نقل و انتقال اراضی با کاربری‌های مختلف صادر شده بود، ابطال شد.
همچنین مطابق دادنامه شماره 140009970905810353 مورخ 1400/03/04 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری (موضوع بخشنامه شماره 210/1400/29 مورخ 08/04/1400)، صورتجلسه شماره 18-201 مورخ 18/09/1399 شورای عالی مالیاتی درخصوص تعلق مالیات حق واگذاری محل به املاک دارای اعیانی با کاربری‌های مختلف (به جز مسکونی) با تأیید مراجع ذیصلاح قانونی و به شرط احراز وجود مازاد ارزش نسبت به بهای ملک مورد انتقال با کاربری مسکونی، با این استدلال که حق واگذاری محل ناظر بر املاک تجاری است و شامل کاربری‌های اداری، صنعتی و آموزشی نمی‌شود، از تاریخ تصویب ابطال گردید.
بنابراین با عنایت به دادنامه‌های مذکور و مفاد ماده (59) قانون یادشده و تبصره (2) آن، به طور کلی انتقال حق واگذاری محل صرفاً در مورد املاک دارای کاربری تجاری مورد تأیید مراجع ذیصلاح قانونی (اعم از عرصه و اعیان) موضوعیت دارد که در زمان انتقال از طرف صاحبان حق، مشمول مالیات حق واگذاری محل در چارچوب مقررات مربوط خواهد بود و درخصوص سایر کاربری‌ها (اداری، صنعتی، آموزشی و …) به جز کاربری تجاری، مالیات حق واگذاری محل موضوعیت ندارد.
سوالات متداول کاربران درباره موارد تعلق مالیات حق واگذاری محل (بخشنامه شماره ۲۱۰/۱۴۰۰/۳۶)
این بخشنامه از سوی معاون حقوقی و فنی مالیاتی صادر شده و به بیان ضوابط و موارد تعلق مالیات انتقال حق واگذاری محل (موضوع ماده ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم) بر اساس آرای جدید هیئت عمومی دیوان عدالت اداری اختصاص دارد.
مطابق آرای دیوان عدالت اداری و این بخشنامه، مالیات حق واگذاری محل فقط برای املاک با کاربری تجاری (اعم از عرصه و اعیان که توسط مراجع ذیصلاح قانونی تأیید شده‌اند) موضوعیت دارد.
خیر؛ انتقال حق واگذاری برای سایر کاربری‌ها (مانند اداری، صنعتی، آموزشی و غیره) به جز کاربری تجاری، مشمول مالیات حق واگذاری محل موضوع ماده ۵۹ نمی‌شود و بخشنامه‌ها یا رویه‌های قبلی مغایر با آن ابطال شده‌اند.
نحوه بررسی و تشخیص تعلق مالیات حق واگذاری محل در نقل و انتقالات ملکی
اگر به عنوان ممیز مالیاتی، کارشناس امور مالیاتی یا مشاور حقوقی در فرآیند رسیدگی به نقل و انتقالات املاک فعالیت می‌کنید، رویه اجرایی زیر را به کار ببندید:
- استعلام و بررسی دقیق نوع کاربری ملک (عرصه و اعیان)
کاربری قانونی ملک مورد انتقال را بر اساس پروانه ساختمانی، پایان کار یا اسناد صادره از سوی مراجع ذیصلاح قانونی بررسی کنید تا تجاری بودن یا نبودن آن محرز گردد.
- تفکیک املاک تجاری از سایر کاربری‌ها در مطالبه مالیات ماده ۵۹
املاک با کاربری تجاری: در صورت انتقال حق واگذاری محل توسط صاحبان حق، مالیات موضوع ماده ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم را در چارچوب مقررات محاسبه و مطالبه کنید.
املاک با کاربری‌های غیرتجاری (اداری، صنعتی، آموزشی و غیره): با استناد به دادنامه‌های دیوان عدالت اداری و این بخشنامه، از مطالبه مالیات حق واگذاری محل برای این دسته از کاربری‌ها جداً خودداری نمایید. - انطباق اقدامات با آرای دیوان عدالت اداری و بی‌اعتبارسازی رویه‌های مغایر
پرونده‌های جاری را با مفاد این بخشنامه تطبیق دهید و توجه داشته باشید که بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های پیشین که انتقال حق واگذاری را به کاربری‌های غیرتجاری تسری می‌دادند، فاقد اعتبار قانونی هستند.
