نحوه محاسبه مالیات پیمانکاران

مقدمه و علت صدور دستورالعمل

با عنایت به اینکه نحوه تعیین مالیات پیمانکاری موضوع ماده ۷۶ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۴۵ و مادتین ۹۹ و ۱۱۱ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۶۶ و اصلاحیه‌های بعدی آن‌ها به ترتیب بر حسب اصلاحیه یا وضع قانون جدید تغییر یافته و در عین حال از حیث اعمال برخی مقررات مالیاتی موضوع معطوف به زمان تسلیم پیشنهاد قرارداد گردیده است؛

و از طرفی هنوز پرونده‌های متعدد مالیات بر درآمد پیمانکاری در حوزه‌های مختلف مالیاتی در دست رسیدگی می‌باشد که پیمان مربوط به آن‌ها در گذشته یعنی در زمان جاری بودن قانون وقت منعقد شده و اکنون درایفتی بابت اجرای پیمان در زمانی صورت می‌گیرد که قانون حاکم نسبت به زمان انعقاد پیمان تغییر یافته است، بالنتیجه ماموران تشخیص مالیات و سایر مسئولین و مراجع حل اختلاف مالیاتی با اشکال و ابهام مواجه بوده و یا در رسیدگی رویه‌های مختلفی به کار می‌بندند؛

علی‌هذا به منظور رفع اشکال و اتخاذ رویه واحد، نظر یکایک مسئولان مالیاتی را به مفاد دستورالعمل به شرح زیر که برحسب زمان تسلیم پیشنهاد و زمان دریافت وجه قرارداد تنظیم یافته و مورد تایید هیئت عمومی شورای عالی مالیاتی نیز قرار گرفته است، جلب نموده مقرر می‌دارد با توجه به وضعیت هر یک از پرونده‌های مالیاتی مربوط بر این اساس اقدام نمایند:

بند ۱: پیمان‌هایی با تاریخ تسلیم پیشنهاد از 1352/01/01 تا 1366/03/12 (پیش از تصویب قانون جاری)

۱-۱- از تاریخ 1366/12/03 لغایت 1367/12/29

• اولاً: پرداختی بابت پیمانکاری مشمول کسر ۵.۵ درصد توسط کارفرما طبق ماده ۷۶ اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۴۵ (با تعلق ۴٪ مالیات اضافی).
• ثانیاً: ضریب مالیاتی پیمانکاری کارهای ساختمانی (به استثنای عملیات حفاری چاه‌های عمیق) و تاسیسات فنی و صنعتی در تمام موارد و سایر عملیات موضوع ماده ۷۶ در موارد مذکور در ماده ۶۱ قانون یاد شده، هشت درصد (۸٪) دریافتی سالانه توسط پیمانکار.
• ثالثاً: نرخ مالیاتی حسب مورد نرخ موضوع بند (ت) ماده ۸۰ و یا ماده ۱۳۴ آن قانون بوده.
• رابعاً: درآمد مشمول مالیات این قبیل مودیان در صورت داشتن شخصیت حقوقی مشمول ۱۰٪ مالیات شرکت موضوع بند (ت) ماده ۸۰ مزبور نبوده است.

۱-۲- از تاریخ 1368/01/01 به بعد

• اولاً: پرداختی بابت پیمانکاری مشمول کسر ۵.۵ درصد توسط کارفرما طبق ماده ۷۶ اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۴۵ (با تعلق ۴٪ مالیات اضافی).
• ثانیاً: ضریب مالیاتی پیمانکاری کارهای ساختمانی (به استثنای عملیات حفاری چاه‌های عمیق) و تاسیسات فنی و صنعتی در تمام موارد و سایر عملیات موضوع ماده ۷۶ در موارد مذکور در ماده ۹۷ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۶۶، هشت درصد (۸٪) دریافتی سالانه توسط پیمانکار.
• ثالثاً: نرخ مالیاتی، نرخ موضوع ماده ۱۳۱ قانون اخیرالذکر بوده.
• رابعاً: درآمد مشمول مالیات این قبیل مودیان در صورت داشتن شخصیت حقوقی مشمول ۱۰ درصد مالیات شرکت موضوع بندهای «الف و د» ماده ۱۰۵ قانون جاری نمی‌باشد.

بند ۲: پیمان‌هایی با تاریخ تسلیم پیشنهاد از 1366/12/03 تا پایان سال 1367

۲-۱- از تاریخ 1366/12/03 لغایت 1367/12/29

• اولاً: پرداختی بابت پیمانکاری مشمول کسر مالیات علی‌الحساب به میزان ۵ درصد توسط کارفرما طبق ماده ۱۰۴ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۶۶ (بدون تعلق ۴٪ مالیات اضافی).
• ثانیاً: ضریب مالیاتی پیمانکاری کارهای ساختمانی (به استثنای عملیات حفاری چاه‌های عمیق) در تمام موارد و سایر عملیات مندرج در ماده ۱۱۱ قانون اخیرالذکر در صورت تشخیص علی‌الراس، ۱۰ درصد (۱۰٪) دریافتی سالانه توسط پیمانکار.
• ثالثاً: نرخ مالیاتی حسب مورد نرخ موضوع بند (ت) ماده ۸۰ و یا ماده ۱۳۴ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۴۵ و اصلاحیه‌های بعدی آن بوده.
• رابعاً: درآمد مشمول مالیات این قبیل مودیان در صورت داشتن شخصیت حقوقی مشمول ۱۰٪ مالیات شرکت نبوده است.

۲-۲- از تاریخ 1368/01/01 تا پایان سال 1370

• اولاً: پرداختی بابت پیمانکاری مشمول کسر مالیات علی‌الحساب به میزان ۵ درصد توسط کارفرما طبق ماده ۱۰۴ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۶۶ (بدون تعلق ۴٪ مالیات اضافی).
• ثانیاً: ضریب مالیاتی پیمانکاری کارهای ساختمانی (به استثنای عملیات حفاری چاه‌های عمیق در تمام موارد) و سایر عملیات مندرج در ماده ۱۱۱ قانون اخیرالذکر در صورت تشخیص علی‌الراس، ۱۰ درصد (۱۰٪) دریافتی سالانه توسط پیمانکار.
• ثالثاً: نرخ مالیاتی نرخ موضوع ماده ۱۳۱ قانون جاری بوده.
• رابعاً: درآمد مشمول مالیات این قبیل مودیان در صورت داشتن شخصیت حقوقی مشمول ۱۰٪ مالیات شرکت بوده است.

۲-۳- از تاریخ 1371/01/01 به بعد

• اولاً: پرداختی بابت پیمانکاری مشمول کسر مالیات علی‌الحساب به میزان ۵ درصد توسط کارفرما طبق ماده ۱۰۴ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۶۶ (بدون تعلق ۴٪ مالیات اضافی) می‌باشد.
• ثانیاً: درآمد مشمول مالیات پیمانکاران خواه از مشمولین ماده ۹۶ یا ۱۰۵ آن قانون باشند، باید از طریق رسیدگی به دفاتر و در موارد مذکور در ماده ۹۷ به طریق علی‌الراس با اعمال ضریب مقرر در جدول ضرایب موضوع ماده ۱۵۴ قانون یاد شده تعیین گردد.
• ثالثاً: نرخ مالیاتی نرخ موضوع ماده ۱۳۱.
• رابعاً: این قبیل مودیان در صورت داشتن شخصیت حقوقی مشمول ۱۰٪ مالیات شرکت موضوع بندهای (الف و د) آن قانون می‌باشند.

بند ۳: پیمان‌هایی با تاریخ تسلیم پیشنهاد از 1368/01/01 به بعد

۳-۱- از تاریخ 1368/01/01 تا پایان سال 1370

• اولاً: پرداختی بابت پیمانکاری مشمول کسر مالیات علی‌الحساب به میزان ۵ درصد توسط کارفرما طبق ماده ۱۰۴ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۶۶.
• ثانیاً: ضریب مالیاتی پیمانکاری کارهای ساختمانی (به استثنای عملیات حفاری چاه‌های عمیق) در تمام موارد و سایر عملیات مندرج در ماده ۱۱۱ قانون اخیرالذکر در صورت تشخیص علی‌الراس، ۱۰ درصد (۱۰٪) دریافتی سالانه توسط پیمانکار.
• ثالثاً: نرخ مالیاتی در خصوص اشخاص حقوقی که سال مالی آن‌ها در سال ۱۳۷۰ خاتمه می‌یابد بابت این سال مالی نرخ موضوع ماده ۱۳۱ اصلاحی و در مورد سال‌های قبل و نیز در خصوص سایر مودیان نرخ موضوع ماده ۱۳۱ پیش از اصلاح.
• رابعاً: مودی پیمانکار در صورت داشتن شخصیت حقوقی مشمول ۱۰٪ مالیات شرکت موضوع بندهای (الف و د) ماده ۱۰۵ قانون جاری بوده است.

۳-۲- از تاریخ 1371/01/01 به بعد

• اولاً: پرداختی بابت پیمانکاری مشمول کسر مالیات علی‌الحساب به میزان ۵ درصد توسط کارفرما طبق ماده ۱۰۴ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۶۶ می‌باشد.
• ثانیاً: درآمد مشمول مالیات پیمانکاران خواه از مشمولین ماده ۹۶ یا ماده ۱۰۵ آن قانون باشند، باید از طریق رسیدگی به دفاتر و در موارد مذکور در ماده ۹۷، به طریق علی‌الراس با اعمال ضریب مقرر در جدول ضرایب موضوع ماده ۱۵۴ قانون یاد شده تعیین گردد.
• ثالثاً: نرخ مالیاتی موضوع ماده ۱۳۱.
• رابعاً: پیمانکار در صورتی که دارای شخصیت حقوقی باشد مشمول ۱۰ درصد (۱۰٪) مالیات شرکت موضوع بندهای «الف» و «د» ماده ۱۰۵ خواهد بود.
• نکته تخصصی: ضمناً در خصوص پیمانکاری اشخاص خارجی باید برحسب سال مالیاتی مورد رسیدگی، مقررات موضوع تبصره ۴ سابق ماده ۱۱۱ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه ۱۳۶۶ (تبصره ماده ۱۱۱ اصلاحی) و متن ماده ۱۱۱ اصلاحی قانون مذکور را مدنظر داشته باشند.