تبصره۱۶ ـ تسهیلات تکلیفی
الف ـ تسهیلات قرض الحسنه برای تشکیل خانواده
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است از محل صددرصد (۱۰۰%) مانده سپردههای قرض الحسنه و پنجاه درصد (۵۰%) سپردههای قرض الحسنه جاری شبکه بانکی، تسهیلات موضوع این بند را با اولویت نخست از طریق بانکهای عامل تأمین کند. بانکها مکلفند مبتنی بر اعتبارسنجی متقاضیان، با أخذ سفته از متقاضی و یا یک ضامن معتبر به پرداخت تسهیلات اقدام نمایند.
مسؤولیت حسن اجرای حکم این بند به عهده بانک مرکزی و بانکهای عامل و کلیه مدیران و کارکنان ذیربط میباشد. عدم اجرا یا تأخیر در پرداخت تسهیلات تخلف محسوب شده و قابل پیگیری در مراجع ذیصلاح میباشد.
۱ ـ تسهیلات قرض الحسنه ازدواج
- برای هریک از زوجهایی که تاریخ ازدواج آنها بعد از ۱۳۹۷/۱/۱ بوده است، یک میلیارد و دویست میلیون (۱.۲۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال و با دوره بازپرداخت ده ساله است.
- برای زوجهای زیر بیست و پنج سال و زوجههای زیر بیست و سه سال، یک میلیارد و پانصد میلیون (۱.۵۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال میباشد.
- تمامی بانکها موظفند به صورت ماهانه، تعداد تسهیلات قرض الحسنه ازدواج پرداختی و تعداد افراد در نوبت دریافت این تسهیلات را به صورت عمومی اعلام کنند.
۲ ـ تسهیلات قرض الحسنه فرزندآوری
- برای فرزند اول: دویست میلیون (۲۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال
- برای فرزند دوم: چهارصد میلیون (۴۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال
- برای فرزند سوم: ششصد میلیون (۶۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال
- برای فرزند چهارم: هشتصد میلیون (۸۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال
- برای فرزند پنجم و به بعد: یک میلیارد (۱.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال
در مورد تولد فرزندان دوقلو و بیشتر به ازای هر فرزند یک وام تعلق میگیرد و ترتیب تولد لحاظ میگردد. بانک مرکزی موظف است با همکاری سازمان ثبت احوال کشور سامانهای برای ثبت نام و مدیریت فرآیندهای پرداخت تسهیلات قرض الحسنه فرزندآوری ایجاد نماید.
۳ ـ تسهیلات قرض الحسنه ودیعه یا خرید یا ساخت مسکن
- بازپرداخت حداکثر بیست ساله برای خانوادههای فاقد مسکن که در سال ۱۳۹۹ به بعد صاحب فرزند سوم یا بیشتر شده یا میشوند، به میزان دو میلیارد (۲.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال اقدام نماید.
۴ ـ مبلغ سی هزار میلیارد (۳۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال از منابع این بند برای تأمین جهیزیه کالای ایرانی با معرفی ستاد اجرائی فرمان امام(ره) اختصاص مییابد.
۵ ـ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است آییننامه اجرای بند (الف) را حداکثر تا اول اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۱ به بانکهای عامل ابلاغ کند. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است گزارش عملکرد این تبصره را هر سه ماه یک بار به کمیسیونهای برنامه و بودجه و محاسبات، فرهنگی و اجتماعی مجلس شورای اسلامی و دیوان محاسبات کشور ارائه دهد.
ب ـ تسهیلات قرضالحسنه برای اشتغالزایی
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است برای حمایت از اشتغال از طریق بانکهای عامل مبلغ یک میلیون و بیست هزار میلیارد (۱.۰۲۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تسهیلات قرضالحسنه را به اجزاء این بند اختصاص دهد. مسؤولیت حسن اجرای حکم این بند به عهده بانک مرکزی و بانکهای عامل و کلیه مدیران و کارکنان ذیربط میباشد. عدم اجرا یا تأخیر در پرداخت تسهیلات تخلف محسوب شده و قابل پیگیری در مراجع ذیصلاح میباشد.
اشتغال ایجاد شده توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پایش میشود و میبایست در سامانه ناظر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ثبت شود. مراجع مزبور موظفند گزارش عملکرد خود را به صورت سه ماه یکبار در شورای عالی اشتغال ارائه داده و به صورت مکتوب به کمیسیونهای برنامه و بودجه و محاسبات و اجتماعی مجلس شورای اسلامی ارائه نمایند.
۱ ـ مبلغ دویست و پنجاه هزار میلیارد (۲۵۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال به کمیته امداد امام خمینی(ره) و صد هزار میلیارد (۱۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال به سازمان بهزیستی کشور اختصاص مییابد. به منظور تسهیل دسترسی به اعتبار و پوشش خطر (ریسک) تسهیلات خرد پرداختی با هدف اشتغالزایی، به دستگاههای موضوع این جزء اجازه داده میشود نسبت به ایجاد صندوق تضمین اقدام نمایند.
همچنین در راستای اشتغال دانشبنیان و صنایع خلاق در سراسر کشور و تمامی استانها با اولویت مناطق محروم، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است از طریق بانکهای عامل مبلغ پنجاه هزار میلیارد (۵۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال از محل منابع سپردههای پسانداز و جاری قرضالحسنه نظام بانکی را با معرفی صندوق نوآوری و شکوفایی به شرکتهای دانشبنیان و خلاق اختصاص دهد. شرایط و سقف تسهیلات پرداختی در این بند توسط صندوق و وزارت امور اقتصادی و دارایی تعیین میشود.
۲ ـ مبلغ ششصد و بیست هزار میلیارد (۶۲۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال از منابع این بند بین استانها و شهرستانها براساس شاخصهای جمعیت، نرخ بیکاری و بر مبنای جدول پیوست تخصیص مییابد. مسؤول ایجاد اشتغال هر استان، استاندار میباشد.
در هر استان، متناسب با توانمندی نهادهای ذیربط (ستاد اجرائی فرمان حضرت امام(ره) (بنیاد برکت)، بنیاد مستضعفان، سازمان بسیج سازندگی، بسیج مستضعفین سپاه، ارتش، آستان قدس رضوی و سایر سازمانها) سهمیهای براساس مصوبه شورای برنامهریزی و توسعه استان تخصیص داده میشود.
تخصیص اعتبارات در هر استان با اولویت مناطق محروم و حاشیهنشین، فعالیتهای خلاق و دانشبنیان و تعاونیها میباشد.
ج ـ تسهیلات قرض الحسنه حمایتی
۱ ـ مبلغ بیست و پنج هزار میلیارد (۲۵.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال از منابع جاری و سپرده قرض الحسنه شبکه بانکی در اختیار بنیاد شهید و امور ایثارگران به منظور اعطای تسهیلات قرض الحسنه به خانواده شهدا قرار میگیرد.
۲ ـ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است با تعیین سهم بانکهای عامل، مبلغ دویست هزار میلیارد (۲۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال از منابع پسانداز و جاری قرضالحسنه شبکه بانکی جهت پرداخت تسهیلات قرضالحسنه به صندوق بیماریهای خاص و صعبالعلاج برای کمک به بیماران صعبالعلاج، سرطانی، خاص و زوجهای نابارور اختصاص دهد، و مبلغ بیست هزار میلیارد (۲۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال جهت پرداخت به بیماران فقیر و معسر، بیماران بستری شده، حمایت از بیکاران، زندانیان جرائم غیرعمد و زنان سرپرست خانوار از جمله افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی کمیته امداد امام خمینی(ره)، سازمان بهزیستی کشور و جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران اختصاص یابد.
گزارش عملکرد این جزء هر سه ماه یکبار توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به کمیسیونهای برنامه و بودجه و محاسبات، اجتماعی و بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی ارائه میگردد.
۳ ـ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است از طریق بانکهای عامل مبلغ پنج هزار میلیارد (۵.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال از محل منابع سپردههای پسانداز و جاری قرضالحسنه نظام بانکی، جهت اجرای بند(ج) ماده(۳۸) قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور و جزء(۵) ماده(۱۱۳) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران برای توسعه اشتغال زندانیان حین حبس و پس از آزادی با معرفی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور در قالب تسهیلات قرض الحسنه با بازپرداخت هفت ساله به زندانیان آزاد شده جهت طرحهای اشتغال آنان اختصاص دهد.
۴ ـ مبلغ دوهزار میلیارد (۲.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تسهیلات قرضالحسنه برای دانشجویان بیبضاعت تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی کشور اختصاص مییابد.
۵ ـ دولت مکلف است در اجرای ماده(۷۷) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت(۲)، مبلغ پنج هزار میلیارد (۵.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال از منابع قرضالحسنه بانکها به ستاد مردمی رسیدگی به امور دیه اختصاص دهد تا به زندانیان نیازمند با اولویت زندانیان زن و زندانیان بدهکار مهریه پرداخت شود.
۶ ـ مبلغ بیست هزار میلیارد (۲۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال جهت اعطای تسهیلات قرضالحسنه ودیعه مسکن مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) به میزان هفتاد درصد (۷۰%) و سازمان بهزیستی کل کشور سی درصد (۳۰%) اختصاص مییابد.
د ـ احکام تنظیمی
۱ ـ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است با استفاده از سامانه اطلاعاتی خود و عنداللزوم اطلاعات دریافتی از بانکها و مؤسسات اعتباری غیر بانکی (موضوع جزء(۲) این بند) براساس تعاریف و مصادیق تعیین شده توسط شورای پول و اعتبار، مانده تسهیلات و تعهدات کلان و میزان پرداختی و مانده تسهیلات و تعهدات اشخاص مرتبط و میزان پرداختی هر یک از بانکها و مؤسسات اعتباری غیربانکی را به تفکیک هر یک از اشخاص با تعریف شورای پول و اعتبار (مرتبط یا ذینفع واحد)، نرخ سود، مدت بازپرداخت، دوره تنفس، وضعیت بازپرداخت (جاری، سررسید گذشته، معوق یا مشکوک الوصول)، نوع و میزان وثیقه دریافت شده، بر تارنمای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در دسترس عموم قرار داده و به صورت فصلی بهروزرسانی نماید.
۲ ـ بانکها و مؤسسات اعتباری غیربانکی موظفند اطلاعات مندرج در جزء (۱) این بند را به صورت فصلی در اختیار بانک مرکزی قرار دهند. در صورت استنکاف از ارسال تمام یا بخشی از اطلاعات در موعد مقرر، مؤسسه اعتباری حسب مورد به تشخیص بانک مرکزی، به یکی از جرائم مندرج در ماده (۴۴) قانون پولی و بانکی کشور یا اجزای (۳) یا (۴) بند (الف) ماده (۱۴) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و با رعایت ترتیبات مندرج در مواد مذکور محکوم میگردد. بانک مرکزی موظف است گزارش همکاری یا تخلف بانکها و مؤسسات اعتباری غیربانکی را به صورت فصلی به کمیسیون اصل نودم (۹۰) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و دیوان محاسبات کشور ارائه نماید.
۳ ـ اعطای اعتبار جدید به بانکها و مؤسسات اعتباری غیربانکی بدون دریافت وثیقه در قالب خط اعتباری یا اضافه برداشت، توسط بانک مرکزی ممنوع است. نوع و میزان وثایق قابل پذیرش موضوع این بند توسط شورای پول و اعتبار تعیین میشود.
۴ ـ بانک مرکزی مکلف است در صورت تسویه اصل و سود مطالبات بانکها بابت اقساط تسهیلات اعطایی به زلزلهزدگان و سیلزدگان مناطق محروم و روستاها و شهرهای زیر یکصد و پنجاه هزار نفر جمعیت نسبت به بخشودگی جرایم (وجه التزام) آنها اقدام نماید.
۵ ـ وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری بانک مرکزی موظف است در راستای توسعه دامنه وثائق بانکی و تسهیل دریافت تسهیلات خرد از شبکه بانکی، زیرساختهای لازم برای توثیق برخط اوراق بهادار نظیر سهام، اوراق مالی اسلامی، واحدهای سرمایهگذاری در صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله در بورس نزد شبکه بانکی را فراهم نماید.
۶ ـ بانک مرکزی مکلف است از طریق بانکهای عامل با معرفی بسیج سازندگی نسبت به اختصاص شصت هزار میلیارد (۶۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال از محل منابع سپردههای قرضالحسنه و جاری بانکها برای پرداخت به تعداد پنجاه هزار نفر جهت ایجاد نیروگاه خورشیدی پنج کیلوواتی در روستاها، حاشیه شهرها و مناطق محروم به ازای هر نفر یک میلیارد و دویست میلیون (۱.۲۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال با بازپرداخت هشتادماهه و نرخ چهار درصد (۴%) اقدام نماید. مسؤولیت نصب و راهاندازی این نیروگاهها به صورت رایگان به عهده سازمان بسیج مستضعفین میباشد و استفاده از تسهیلات این بند منوط به ارائه قرارداد خرید تضمینی برق از سوی شرکتهای وزارت نیرو است
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است گزارش عملکرد این جزء را به صورت سه ماه یکبار به کمیسیونهای انرژی و اجتماعی مجلس شورای اسلامی ارائه نماید.
۷ـ بند (ز) تبصره (۱۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۰ کل کشور با اصلاحاتی به شرح ذیل تنفیذ میگردد:
«ز ـ
۱ـ دولت و بانک مرکزی مکلفند در اجرای ماده (۶۲) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) تسهیلات لازم برای تحقق هدف قانون مبنی بر تأمین مسکن تعداد هفتاد هزار نفر مشمولان ماده (۳مکرر) قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران را تأمین کنند. یارانه سود تسهیلات از ردیف ۱۳۱۶۰۰ جدول (۷) این قانون تأمین میشود.
۲ـ ایثارگرانی که در سنوات گذشته از تسهیلات ارزان قیمت تا سقف دویست و پنجاه میلیون (۲۵۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال بهرهمند شده و تا پایان سال ۱۳۹۹ تسویه حساب نمودهاند، در صورتی که مسکن آنها نامناسب یا نامتعارف باشد، به شرط خرید یا ساخت مسکن جدید از تسهیلات مسکن ارزان قیمت ایثارگری این قانون بهرهمند میشوند. یارانه سود این تسهیلات از ردیف مربوط تأمین میشود.»
۸ ـ بند (ح) تبصره (۱۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۰ کل کشور با اصلاحاتی به شرح ذیل تنفیذ میگردد:
«ح ـ دولت و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلفند در اجرای بند (الف) ماده (۸۹) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و با رعایت ماده (۶۲) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) تسهیلات لازم برای تحقق هدف قانون مبنی بر تأمین مسکن پنجاه هزار نفر از رزمندگان دارای حداقل شش ماه سابقه حضور در جبهه و آزادگان با حداقل سه ماه اسارت را تأمین کنند و با معرفی سازمان رزمندگان وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح پرداخت نمایند. تعیین مبلغ تسهیلات برای هر نفر همانند جانبازان به پیشنهاد مشترک سازمان رزمندگان وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سازمان برنامه و بودجه کشور و تصویب هیأت وزیران میباشد.»
۹ ـ آییننامه اجرائی این تبصره به منظور تحقق اهداف آن با پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری بانک مرکزی تهیه میشود و حداکثر تا پایان اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۱ به تصویب هیأت وزیران میرسد.
