ماده 16 مکرر قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان
ماده ۱۶ مکرر- حداکثر بیست ماه پس از تاریخ لازمالاجرا شدن این ماده، به منظور تکمیل پایگاه اطلاعات موضوع ماده (۱۶۹ مکرر) قانون مالیاتهای مستقیم و استقرار بستر اجرائی آن، اقدامات زیر صورت میگیرد:
الف- در خصوص نقل و انتقال اوراق بهادار و تقسیم سود:
۱- شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، بهابازار (بورس)ها، ناشران اوراق بهادار، کارگزاران و سایر نهادهای مالی موضوع قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران، حسب مورد مطابق اعلام سازمان بورس و اوراق بهادار مکلفند همزمان با تقسیم سود یا فروش اوراق بهادار یا کالای مورد معامله در بهابازار (بورس)ها و بازارهای خارج از بهابازار(بورس)، صورتحساب الکترونیکی مربوط را صادر کنند. ناشران اوراق بهادار ثبت شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار مکلفند توزیع و پرداخت سود و سایر منافع مربوط به این اوراق را صرفاً به صورت سامانهای و از طریق شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه یا با تأیید آن انجام دهند. سازمان بورس و اوراق بهادار موظف است بر حسن اجرای تکالیف فوق نظارت کند.
۲- سازمان ثبت اسناد و املاک کشور موظف است با همکاری سازمان همزمان با نقل و انتقال سهام، سهمالشرکه، حق تقدم سهام و سایر اوراق بهادار به استثنای موارد مذکور در جزء (۱) این بند صورتحسابهای الکترونیکی مربوط به معاملات مذکور را با درج ارزش ریالی مورد معامله صادر کند.
۳- اشخاص حقوقی توزیعکننده سود، بجز ناشران اوراق بهادار موضوع جزء (۱) این بند مکلفند همزمان با تقسیم سود، صورتحسابهای الکترونیکی مربوط را صادر کنند.
۴- سایر اشخاص مجاز به خرید و فروش اوراق بهادار مکلفند همزمان با انجام معامله، صورتحساب الکترونیکی مربوط را صادر کنند.
ب- وجوه واریزی و تراکنشهای ارزی:
کلیه اشخاص موضوع بند «الف» ماده (۱۱) این قانون، موظفند حسب مورد صورتحسابهای الکترونیکی مربوط به وجوه واریزی از قبیل سود سپرده، سود اوراق مشارکت و تسهیلات را همزمان با واریز صادر نمایند. همچنین اشخاص مذکور موظفند حسب مورد همزمان با انجام تراکنش ارزی، صورتحساب الکترونیکی مربوط را صادر و تراکنش مذکور را به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ارسال نمایند.
پ- پرداختهای حقوق، دستمزد و ارث:
کلیه اشخاص تجاری که نسبت به پرداختهایی تحت عناوینی از قبیل حقوق، دستمزد، حق شاغل، حق شغل، حقوق بازنشستگی، وظیفه و مستمری، کارانه، یارانه، انواع پرداختها توسط مؤسسات بیمهگر، خسارت فوت، محکومٌبه، دیه، رد مال، استرداد وثیقه، وجوه پرداختی بابت ارث و سایر عناوین مشابه اقدام مینمایند، مکلفند در موارد فوق برای کلیه وجوه پرداختی یا معادل ریالی پرداختهای غیرنقدی مبتنی بر اظهار خود، صورتحساب الکترونیکی صادر نمایند. در صورت انجام تکالیف موضوع این بند توسط اشخاص فوق برای صدور صورتحساب الکترونیکی، اشخاص مذکور برای ثبت مجدد اطلاعات یا تسلیم فهرست اطلاعات مطابق ماده (۸۶) قانون مالیاتهای مستقیم تکلیف اضافی ندارند.
ت- تعهدات بر ذمه و مطالبات غیرتجاری:
۱- کلیه اشخاص موضوع بند «الف» ماده (۱۱) این قانون موظفند در مواردی که پرداخت وجه موجب ایجاد تعهد بر ذمه دریافتکننده وجه میشود و دریافتکننده وجه را متعهد به استرداد میکند نظیر قرض و ودیعه، صورتحساب الکترونیکی مربوطه را صادر نمایند.
۲- کلیه اشخاص غیرتجاری مکلفند در مهلت اعلامشده از سوی سازمان، صورتحسابهای الکترونیکی مطالبات قبل از استقرار بستر اجرائی از قبیل قرض، ودیعه، وثیقه و رهن را مطابق فرایند تعیینشده در آییننامه اجرائی این ماده، صادر کنند. پس از پایان مهلت اعلامشده از سوی سازمان، مهلت مجددی صرفاً برای یک بار و به مدت یک ماه پس از درخواست شخص برای وی در نظر گرفته میشود. حکم این بند در خصوص اشخاص غیرتجاری با مجموع مطالبات کمتر از سی میلیارد (۳۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال، جاری نمیباشد و این مورد در حکم مطالبات قبل از استقرار بستر اجرائی محسوب میشود و مشمول مالیات نمیباشد، مگر اینکه خلاف آن اثبات شود.
ث- تکالیف دفاتر اسناد رسمی، طلا، ارز و رمزدارایی:
۱- دفاتر اسناد رسمی، در خصوص هرگونه انتقال املاک، انتقال حق واگذاری محل، واگذاری منافع، معامله اموال دارای سند رسمی، صدور سند مالکیت و نیز ثبت هرگونه مطالبه از قبیل قرض، ودیعه و رهن؛
۲- فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، در خصوص هرگونه تعویض شماره انتظامی (پلاک) وسایل نقلیهای که مطابق قوانین مربوط ملزم به شمارهگذاری هستند.
۳- اشخاص تجاری مجاز به خرید و فروش طلا، نقره، پلاتین، مسکوکات یا جواهرآلات، حسب مورد در خصوص معاملات مذکور؛ اشخاص موضوع این جزء مجاز به استفاده از معافیت موضوع ماده (۱۴ مکرر) این قانون نمیباشند.
۴- اشخاص تجاری مجاز به خرید و فروش «انواع ارز، رمزپول یا رمزدارایی» موضوع ماده (۳) قانون مالیاتهای مستقیم، حسب مورد در خصوص معاملات مذکور؛ اشخاص موضوع این جزء مجاز به استفاده از معافیت موضوع ماده (۱۴ مکرر) این قانون نمیباشند. صدور صورتحساب الکترونیکی برای معاملات انواع رمز پول و رمز دارایی فاقد اطلاعات هویتی انتقالگیرنده یا انتقالدهنده نیز الزامی است.
ج- وکالت بلاعزل و معاوضه داراییها:
ج- دفاتر اسناد رسمی موظفند در هنگام تنظیم وکالت بلاعزل در مورد انتقال «داراییهای موضوع بند (۱) ماده (۴۶) قانون مالیاتهای مستقیم، وسایل نقلیهای که مطابق قوانین مربوط، باید شمارهگذاری شود و هرگونه اموال دارای سند رسمی»، صورتحساب الکترونیکی مربوط را صادر نمایند.
چ- اشخاص تجاری مجاز به خرید و فروش داراییهای موضوع بندهای (۳)، (۴) و (۵) ماده (۴۶) قانون مالیاتهای مستقیم، موظفند معاوضه داراییهای مذکور با سایر مصادیق داراییهای همان بند را در قالب یک فروش و یک خرید، ثبت و در هر مرحله صورتحساب الکترونیکی مجزایی صادر نمایند.
ح- فهرست داراییهای خاص و شناسهدار:
وزارتخانههای صنعت، معدن و تجارت و راه و شهرسازی موظفند با همکاری سازمان، ظرف حداکثر یک سال پس از لازمالاجرا شدن این ماده، فهرستی از داراییهایی نظیر وسایل نقلیه هوایی و دریایی، وسایل نقلیهای که مشمول مقررات شمارهگذاری نمیشوند و سایر داراییهای دارای شماره یا شناسه منحصر به فرد تهیه نمایند. سازمان موظف است مطابق آییننامه اجرائی این ماده، حسب مورد تمهیدات لازم جهت صدور صورتحسابهای الکترونیکی داراییهای مذکور از قبیل انتقال مالکیت عین و واگذاری منافع آنها را فراهم نماید.
خ- اموال غیرمنقول فاقد سند رسمی:
کلیه اشخاص تجاری و غیرتجاری مکلفند صورتحسابهای الکترونیکی هرگونه انتقال عین یا حق واگذاری محل و سایر حقوق مربوط به اموال غیرمنقول فاقد سند رسمی را از طریق مراجعه به سامانه ثبت الکترونیک اسناد با رعایت مفاد قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول مصوب ۱۴۰۱/۹/۶ صادر نمایند.
تبصره 1- مالیات اشخاص غیرتجاری و کارپوشه:
در خصوص اشخاص غیرتجاری، تاریخ تعلق مالیات، تاریخ صدور صورتحساب الکترونیکی است. همچنین در هر سال آخرین مهلت صدور صورتحسابهای الکترونیکی برای وجوه واریزی به حسابهای غیرتجاری حداکثر پایان اردیبهشت ماه سال بعد است. اشخاص مذکور مکلفند تا موعد فوق نسبت به ثبت اطلاعات خود و ایجاد تناظر موضوع بند «ج» ماده (۱۰) این قانون اقدام کنند. سازمان موظف است حداکثر تا پایان خردادماه مالیات متعلق اشخاص غیرتجاری را تعیین و از طریق کارپوشه غیرتجاری اعلام نماید. پرداخت مالیات قبل از موعد، موجب تعلق تخفیف مالیاتی معادل ۲/۵ درصد به ازای هر ماه میشود.
تبصره ۲- سازمان میتواند حداکثر تا پایان دوره سهماهه پرداخت مالیات، مهلت انجام تکالیف موضوع تبصره (۱) را تمدید کند.
تبصره ۵- حکم ماده (۴) این قانون در خصوص صحت اطلاعات ثبتشده در سامانه مؤدیان برای اشخاص غیرتجاری، جاری است، مگر خلاف آن اثبات شود. مندرجات صورتحسابهای الکترونیکی به منزله اقرار کتبی بوده و در دعاوی قضائی نیز قابل استناد است.
تبصره ۶- ثبت کاربرگ (فرم) انتقال وجه موضوع بند «ب» ماده (۱۹) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در حکم صدور صورتحساب الکترونیکی موضوع بند «ت» این ماده است.
تبصره ۸- وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است تا پایان دیماه هر سال «سقف مبلغ پرداخت با وجه نقد» مربوط به هر صورتحساب الکترونیکی را برای سال بعد تعیین و اعلام عمومی نماید.
تبصره ۱۱- منظور از استقرار بستر اجرائی در این قانون، تخصیص کارپوشه غیرتجاری به هر شخص غیرتجاری و ایجاد زیرساختهای لازم توسط سازمان است.
تبصره ۱۵- آییننامه اجرائی این ماده حداکثر ظرف یک سال از تاریخ لازمالاجرا شدن این ماده، تهیه میشود و به تصویب هیأت وزیران میرسد. سازمان موظف است هر شش ماه یکبار گزارش پیشرفت اجرای این ماده را به کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ارائه کند.
سوالات ماده 16مکرر قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان
خیر، اشخاص غیرتجاری نیازی به ثبتنام ندارند؛ اما فروشنده (طلافروش یا صرافی) مکلف است صورتحساب را به نام شما صادر کند و شما باید آن را در کارپوشه غیرتجاری خود تایید کنید تا قیمت خریدتان برای آینده ثبت شود.
مطابق ماده ۱۶ مکرر و پیوستهای آن، در صورت عدم وجود صورتحساب الکترونیکی، «قیمت خرید» شما صفر یا بر اساس ارزشهای حداقلی دولتی محاسبه میشود که منجر به مالیات بسیار سنگین در زمان فروش خواهد شد.
این کارپوشه بر اساس شماره ملی برای تمام اشخاص حقیقی ایرانی ایجاد میشود تا سوابق خرید و فروش داراییهای سرمایهای آنها بهطور خودکار در آن درج گردد.
راهنمای تایید صورتحساب دارایی در کارپوشه غیرتجاری
- ورود به درگاه ملی خدمات مالیاتی
به آدرس my.tax.gov.ir مراجعه کرده و با شماره ملی و رمز عبور خود وارد شوید.
- مراجعه به بخش کارپوشه
گزینه «کارپوشه غیرتجاری» را انتخاب کنید تا لیست خریدهایی که فروشندگان (مانند نمایشگاه خودرو یا طلافروشی) به نام شما ثبت کردهاند مشاهده کنید.
- بازبینی و تایید صورتحساب
اطلاعات دارایی (مقدار طلا، نوع خودرو و غیره) را با فاکتور فیزیکی تطبیق دهید و در صورت صحت، گزینه «تایید» را بزنید.
- بایگانی برای محاسبه عایدی
پس از تایید، این صورتحساب به عنوان سند قطعی «قیمت خرید» شما ذخیره میشود تا در زمان فروش، تورم از آن کسر شده و مالیات عادلانهای پرداخت کنید.
