ماده 280 قانون مالیات های مستقیم
سازمان امور مالیاتی کشور موظف است معادل یک درصد (1%) از کل درآمدهای حاصل از این قانون را به حساب تمرکز وجوه وزارت کشور نزد خزانه‌داری کل کشور واریز کند. وزارت کشور موظف است وجوه مذکور را برای کمک به اجرای طرحهای شهری و روستایی با اولویت حمل و نقل عمومی و پرداخت تسهیلات میان شهرداری‌های زیر دویست و پنجاه هزار نفر جمعیت (هفتاد درصد (70%) شهرهای زیر پنجاه هزار نفر جمعیت و دهیاری‌های شهرستان‌های مربوطه و سی درصد (30%) شهرهای پنجاه تا دویست و پنجاه هزار نفر جمعیت و دهیاری‌های شهرستان‌های مربوط)، مطابق با دستورالعملی که به وسیله وزارت کشور و با همکاری شورای عالی استانها ظرف شش ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون، تهیه و توسط وزیر کشور ابلاغ می گردد، هزینه نماید.مالیات سازمان‌ها و مؤسسات وابسته به شهرداری‌ها که به موجب قانون برای انجام وظایف ذاتی شهرداری در امور عمومی، شهری و خدماتی تشکیل شده‌اند و صد درصد (100%) سرمایه آن متعلق به شهرداری است، با نرخ صفر محاسبه می‌شود.
تبصره-
کلیه بازپرداخت های مربوط به تسهیلات موضوع این ماده، در صندوقی تحت عنوان «صندوق توسعه شهری و روستایی» متمرکز می‌شود تا به طور اختصاصی توسط وزارت کشور و با همکاری شورای عالی استانها، صرف ارائه تسهیلات به طرحهای اولویت‌دار گردد. اساسنامه این صندوق ظرف شش ماه پس از ابلاغ این قانون به پیشنهاد وزارت کشور و وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید. هزینه های ایجاد و پشتیبانی صندوق توسعه شهری و روستایی از محل منابع این ماده تأمین می‌گردد.
اطلاعات قانون
وضعیت
- معتبر (دائمی- دارای تغییرات یا الحاقات)
مرجع تصویب
- مجلس شورای اسلامی
تاریخ تصویب
- 1394/04/31
تاریخ لازم‌الاجرا
- 1395/01/01
اصلاحات و الحاقات
- اصلاح به موجب قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها – قسمت ماده 7
- تاریخ: 1401/05/29
- توضیحات: به موجب ماده 7 قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها مصوب 1401/04/01، ماده (۲۸۰) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاح و یک تبصره به آن الحاق شده است.
سوابق
- ماده واحده قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم – قسمت بند 60
- تاریخ: 1395/01/01
- توضیحات: به موجب بند 60 ماده واحده قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم، مصوب 1394/04/31، این ماده به متن قانون الحاق شده است.
- ماده 280 سال 1394
- دولت می‌تواند معادل یک درصد (1%) از کل درآمدهای حاصل از مالیات‌های مستقیم موضوع این قانون را که به خزانه‌داری کل کشور واریز می‌شود، در قالب ردیف مشخصی در قوانین بودجه سالانه در اختیار وزارت کشور قرار دهد تا پس از مبادله موافقت‌نامه، به نسبت شاخص جمعیت به دهیاری‌ها و شهرداری‌های شهرهای زیر دویست و پنجاه هزار نفر جمعیت پرداخت شود. مالیات سازمان‌ها و مؤسسات وابسته به شهرداری‌ها که به موجب قانون برای انجام وظایف ذاتی شهرداری در امور عمومی، شهری و خدماتی تشکیل و صددرصد (100%) سرمایه و دارایی آن متعلق به شهرداری است با نرخ صفر می‌باشد.
ابلاغ دادنامه شماره 9909970905810401 مورخ 1399/03/13 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مبنی بر ابطال بخشنامه شماره 30660/230/د مورخ 1397/06/17…..
- تاریخ تصویب: 1399/04/14
- شماره مصوبه: 210/99/38
- اجزای مرتبط
- مرجع صدور: معاون حقوقی و فنی مالیاتی
اهم وظایف و مأموریت‌های هریک از سازمان‌های وابسته به شهرداری‌ها
- تاریخ تصویب: 1397/07/18
- شماره مصوبه: 230/36816د
- اجزای مرتبط: کل متن
- مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم
تعیین تکلیف درخصوص سازمان‌های وابسته به شهرداری
- تاریخ تصویب: 1397/06/17
- شماره مصوبه: 230/30660/د
- اجزای مرتبط
- مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم
ابطال بخشنامه شماره 230/30660/د مورخ 1397/06/17
- تاریخ تصویب: 1399/03/13
- شماره مصوبه: 401
- اجزای مرتبط: رأی هیأت عمومی
- مرجع صدور: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
ارسال احکام مالیاتی قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها
- تاریخ تصویب: 1401/08/21
- شماره مصوبه: 200/1401/45
- اجزای مرتبط
- مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
سوالات متداول درباره ماده 280 قانون مالیات های مستقیم و مالیات شهرداری‌ها
ماده ۲۸۰ نحوه اختصاص یک درصد از درآمدهای قانون مالیات‌های مستقیم به طرحهای شهری و روستایی و همچنین شرایط اعمال نرخ صفر مالیاتی برای برخی سازمان‌های وابسته به شهرداری را تعیین می‌کند.
هدف این ماده حمایت از توسعه شهری و روستایی، تقویت حمل‌ونقل عمومی، کمک به شهرداری‌های کوچک و ایجاد منابع مالی برای اجرای طرحهای عمرانی است.
سازمان امور مالیاتی موظف است معادل یک درصد از کل درآمدهای حاصل از قانون مالیات‌های مستقیم را به حساب تمرکز وجوه وزارت کشور نزد خزانه‌داری کل کشور واریز کند.
این منابع برای اجرای طرحهای شهری و روستایی، توسعه حمل‌ونقل عمومی و اعطای تسهیلات به شهرداری‌ها و دهیاری‌های مشمول هزینه می‌شود.
اولویت نخست، اجرای طرحهای حمل‌ونقل عمومی و سپس تأمین مالی طرحهای عمرانی و خدماتی شهرها و روستاهای مشمول است.
شهرداری‌های دارای جمعیت کمتر از ۲۵۰ هزار نفر و دهیاری‌های شهرستان‌های مربوط از منابع این ماده بهره‌مند می‌شوند.
هفتاد درصد منابع تسهیلات ماده ۲۸۰ به شهرهای زیر ۵۰ هزار نفر جمعیت و دهیاری‌های مربوط اختصاص می‌یابد.
سی درصد منابع ماده ۲۸۰ به شهرهای دارای جمعیت ۵۰ تا ۲۵۰ هزار نفر و دهیاری‌های شهرستان‌های مربوط اختصاص دارد.
خیر. این منابع فقط میان شهرداری‌های زیر ۲۵۰ هزار نفر جمعیت و دهیاری‌های مشمول، طبق دستورالعمل وزارت کشور توزیع می‌شود.
سازمان‌ها و مؤسسات وابسته به شهرداری که برای انجام وظایف قانونی شهرداری تشکیل شده‌اند و صد درصد سرمایه آن‌ها متعلق به شهرداری است، مشمول نرخ صفر مالیاتی هستند.
خیر. فقط سازمان‌ها و مؤسساتی که هم وظایف ذاتی شهرداری را انجام می‌دهند و هم صد درصد سرمایه آن‌ها متعلق به شهرداری است، مشمول نرخ صفر می‌شوند.
نرخ صفر یعنی مالیات بر اساس قانون محاسبه و اظهار می‌شود، اما مالیات قابل پرداخت صفر است؛ مشروط بر اینکه مؤدی تمام تکالیف قانونی را انجام داده باشد.
خیر. نرخ صفر با معافیت مالیاتی تفاوت دارد. در نرخ صفر، مؤدی باید تکالیف قانونی مانند ارائه اظهارنامه را انجام دهد، اما مالیات قابل پرداخت صفر است.
صندوق توسعه شهری و روستایی صندوقی است که بازپرداخت تسهیلات ماده ۲۸۰ در آن متمرکز می‌شود تا دوباره برای تأمین مالی طرحهای اولویت‌دار شهری و روستایی استفاده شود.
منابع این صندوق از بازپرداخت تسهیلات اعطایی موضوع ماده ۲۸۰ و منابع پیش‌بینی‌شده در همین ماده تأمین می‌شود.
هدف صندوق، تأمین مالی مستمر طرحهای اولویت‌دار شهری و روستایی و استفاده مجدد از منابع بازپرداخت‌شده است.
اساسنامه صندوق به پیشنهاد وزارت کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
خیر. هزینه‌های ایجاد و پشتیبانی صندوق از محل منابع پیش‌بینی‌شده در ماده ۲۸۰ تأمین می‌شود.
وزارت کشور مسئول تهیه دستورالعمل توزیع منابع، پرداخت تسهیلات، مدیریت صندوق توسعه شهری و روستایی و نظارت بر هزینه‌کرد منابع است.
سازمان امور مالیاتی موظف است هر سال معادل یک درصد از درآمدهای حاصل از قانون مالیات‌های مستقیم را به حساب تعیین‌شده وزارت کشور واریز کند.
چگونه سازمان‌های تابعه شهرداری از مالیات با نرخ صفر ماده 280 استفاده کنند؟
زمان مورد نیاز: 45 دقیقه
راهنمای گام‌به‌گام تکالیف قانونی موسسات وابسته به شهرداری برای بهره‌مندی از نرخ صفر مالیاتی.
- احراز مالکیت صد درصدی شهرداری
صورت‌های مالی و اساسنامه سازمان را بررسی کنید تا مطمئن شوید ۱۰۰ درصد سرمایه متعلق به شهرداری است.
- انطباق فعالیت با وظایف ذاتی و خدماتی شهری
موضوع فعالیت موسسه باید کاملاً در راستای امور عمومی، شهری، عمرانی یا خدماتی تعریف شده در قانون شهرداری‌ها باشد.
- تسلیم به موقع اظهارنامه مالیاتی با نرخ صفر
برخورداری از نرخ صفر منوط به تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر است؛ اظهارنامه خود را بدون واسطه و دقیق ارسال کنید.
- ارائه اسناد مالکیت و اساسنامه در فرآیند رسیدگی
در زمان رسیدگی ماموران مالیاتی، دفاتر قانونی، اساسنامه و تاییدیه شهرداری را جهت اعمال قطعی نرخ صفر ماده 280 ارائه دهید.
تشریح ماده ۲۸۰ قانون مالیات‌های مستقیم به زبان ساده
ماده ۲۸۰ یکی از موادی است که مستقیماً برای مردم مالیات جدیدی تعیین نمی‌کند؛ بلکه مشخص می‌کند بخشی از درآمدهای مالیاتی کشور چگونه دوباره برای توسعه شهرها و روستاها هزینه شود.
به زبان ساده:
دولت می‌گوید یک درصد از درآمدهای حاصل از قانون مالیات‌های مستقیم را کنار می‌گذاریم تا صرف توسعه شهرها و روستاها، به‌ویژه شهرهای کوچک و کم‌برخوردار شود.
مثال ساده و کاربردی
فرض کنید در یک سال، سازمان امور مالیاتی از محل اجرای قانون مالیات‌های مستقیم:
۱۰۰ هزار میلیارد تومان
مالیات وصول کرده است.
طبق ماده ۲۸۰:
یک درصد این مبلغ
باید به وزارت کشور پرداخت شود.
یعنی:
۱۰۰۰ میلیارد تومان
در اختیار وزارت کشور قرار می‌گیرد.
اما این پول قرار نیست صرف هزینه‌های جاری شود.
بلکه فقط برای طرحهای عمرانی و خدمات عمومی مانند:
- ساخت خیابان
- اصلاح معابر
- توسعه حمل‌ونقل عمومی
- خرید اتوبوس شهری
- احداث پل
- اجرای پروژه‌های عمرانی روستاها
- پرداخت تسهیلات به شهرداری‌ها و دهیاری‌ها
هزینه می‌شود.
مثال دوم؛ نحوه تقسیم منابع
فرض کنید همان ۱۰۰۰ میلیارد تومان قرار است بین شهرهای مشمول توزیع شود.
قانون می‌گوید:
۷۰ درصد
باید به شهرهای زیر ۵۰ هزار نفر جمعیت و دهیاری‌های مربوط اختصاص پیدا کند.
یعنی:
۷۰۰ میلیارد تومان
به شهرهای کوچک اختصاص داده می‌شود.
مثلاً:
- شهر الف با ۱۸ هزار نفر جمعیت
- شهر ب با ۳۲ هزار نفر جمعیت
- شهر ج با ۴۵ هزار نفر جمعیت
از این منابع استفاده می‌کنند.
باقی‌مانده یعنی:
۳۰ درصد
به شهرهای بین ۵۰ هزار تا ۲۵۰ هزار نفر جمعیت تعلق می‌گیرد.
یعنی:
۳۰۰ میلیارد تومان
بین شهرهای متوسط تقسیم می‌شود.
چرا قانون چنین تقسیمی انجام داده است؟
زیرا شهرهای کوچک معمولاً:
- درآمد کمتری دارند.
- عوارض کمتری دریافت می‌کنند.
- توان اجرای پروژه‌های بزرگ را ندارند.
به همین دلیل قانون سهم بیشتری (۷۰ درصد) برای آن‌ها در نظر گرفته است.
مثال سوم؛ پرداخت تسهیلات
فرض کنید شهرداری یک شهر ۲۵ هزار نفری قصد دارد:
- ۱۰ دستگاه اتوبوس خریداری کند.
هزینه خرید:
۵۰ میلیارد تومان
شهرداری این مبلغ را ندارد.
وزارت کشور از محل منابع ماده ۲۸۰:
مثلاً
۳۰ میلیارد تومان تسهیلات
در اختیار شهرداری قرار می‌دهد.
شهرداری طی چند سال این وام را بازپرداخت می‌کند.
صندوق توسعه شهری و روستایی چه نقشی دارد؟
فرض کنید شهرداری بعد از چند سال همان
۳۰ میلیارد تومان
را بازپرداخت می‌کند.
این پول وارد بودجه عمومی کشور نمی‌شود.
بلکه وارد
صندوق توسعه شهری و روستایی
می‌شود.
سپس همان پول دوباره به یک شهر یا روستای دیگر وام داده می‌شود.
یعنی منابع دائماً در گردش خواهند بود.
مثال چهارم؛ نرخ صفر مالیاتی
فرض کنید شهرداری یک شهر، سازمانی به نام:
سازمان حمل‌ونقل شهری
تأسیس کرده است.
این سازمان:
- اتوبوس‌های شهری را مدیریت می‌کند.
- خدمات عمومی ارائه می‌دهد.
- صددرصد متعلق به شهرداری است.
طبق ماده ۲۸۰:
مالیات این سازمان
با نرخ صفر
محاسبه می‌شود.
یعنی:
اگر تمام شرایط قانونی را رعایت کند:
- اظهارنامه ارائه دهد.
- دفاتر قانونی داشته باشد.
- تکالیف مالیاتی را انجام دهد.
مالیات قابل پرداخت آن صفر خواهد بود.
اما اگر شرکت خصوصی باشد چه؟
فرض کنید همان خدمات حمل‌ونقل را یک شرکت خصوصی انجام دهد.
این شرکت:
- متعلق به شهرداری نیست.
- سرمایه آن خصوصی است.
در این حالت:
دیگر مشمول نرخ صفر ماده ۲۸۰ نمی‌شود و باید مالیات خود را طبق مقررات عمومی پرداخت کند.
جمع‌بندی ماده ۲۸۰
فرض کنید مردم و شرکت‌ها مالیات پرداخت کرده‌اند.
⬇️
سازمان امور مالیاتی مالیات را وصول می‌کند.
⬇️
یک درصد درآمدهای مالیاتی به وزارت کشور منتقل می‌شود.
⬇️
وزارت کشور این منابع را صرف:
- توسعه شهرها
- توسعه روستاها
- حمل‌ونقل عمومی
- پرداخت تسهیلات به شهرداری‌ها و دهیاری‌ها
می‌کند.
⬇️
اگر تسهیلات بازپرداخت شود،
پول وارد صندوق توسعه شهری و روستایی می‌شود.
⬇️
صندوق دوباره همان منابع را به پروژه‌های جدید اختصاص می‌دهد.
ماده ۲۸۰ قانون مالیات‌های مستقیم
نحوه تخصیص ۱٪ از درآمدهای مالیاتی و احکام مالیاتی شهرداری‌ها
تخصیص ۱ درصد از کل درآمدهای حاصل از قانون
سازمان امور مالیاتی کشور موظف است معادل ۱٪ از کل درآمدهای مالیاتی را به حساب تمرکز وجوه وزارت کشور نزد خزانه‌داری کل واریز کند.
نحوه توزیع تسهیلات بین شهرداری‌های زیر ۲۵۰ هزار نفر:
شهرهای زیر ۵۰ هزار نفر
و دهیاری‌های شهرستان‌های مربوطه
شهرهای ۵۰ تا ۲۵۰ هزار نفر
و دهیاری‌های شهرستان‌های مربوطه
دستورالعمل اجرایی ظرف ۶ ماه توسط وزارت کشور و با همکاری شورای عالی استانها تهیه و ابلاغ می‌گردد.
محاسبه مالیات با نرخ صفر (۱۰۰٪ معافیت)
مالیات سازمان‌ها و مؤسسات وابسته به شهرداری‌ها با نرخ صفر محاسبه می‌شود، مشروط بر اینکه:
- به موجب قانون برای انجام وظایف ذاتی شهرداری در امور عمومی، شهری و خدماتی تشکیل شده باشند.
- ۱۰۰٪ (صد درصد) سرمایه آن متعلق به شهرداری باشد.
صندوق توسعه شهری و روستایی
کلیه بازپرداخت‌های مربوط به تسهیلات این ماده، در «صندوق توسعه شهری و روستایی» متمرکز می‌شود تا به طور اختصاصی صرف ارائه تسهیلات به طرحهای اولویت‌دار گردد.
