22. واحد تجاری باید برای محاسبه سود تقلیلیافته هر سهم، اقدامات زیر را انجام دهد:
الف . سود خالص یا زیان قابل انتساب به صاحبان سهام عادی را به میزان هزینههای مالی مربوط به سهام عادی بالقوه تقلیلدهنده طی دوره و همچنین هر گونه درآمد یا هزینه ناشی از تبدیل سهام عادی بالقوه تقلیلدهنده، با درنظر داشتن آثار مالیاتی مربوط، تعدیل کند، و
ب . میانگین موزون تعداد سهام عادی را با این فرض که کلیه سهام عادی بالقوه تقلیلدهنده به سهام عادی تبدیل شده است، تعدیل نماید.
23. برای محاسبه سود تقلیل یافته هر سهم باید فرض شود سهام عادی بالقوه تقلیلدهنده، در ابتدای دوره به سهام عادی تبدیل شده است، مگر اینکه تاریخ صدور آن در طی دوره باشد، که در این صورت تاریخ صدور ملاک عمل است.
24. تعداد سهام عادی بالقوه تقلیلدهنده برای هر دوره، به طور مستقل تعیین میشود. در گزارشگری میاندورهای، دوره مزبور، از ابتدای سال مالی تا تاریخ گزارشگری دوره میانی درنظر گرفته میشود و میانگین موزون تعداد سهام عادی بالقوه محاسبه شده در دورههای میانی قبلی، تأثیری بر محاسبات نخواهد داشت.
25. در محاسبه میانگین موزون تعداد سهام عادی، سهام عادی بالقوه برای دورهای که در جریان است، درنظر گرفته میشود. سهام عادی بالقوهای که در دوره گزارشگری بازخرید یا ابطال میشود فقط برای بخشی از دوره که در جریان بوده است در محاسبه سود تقلیلیافته هر سهم منظور میشود. سهام عادی بالقوهای که در دوره گزارشگری به سهام عادی تبدیل شده است، در محاسبه سود تقلیلیافته هر سهم از ابتدای دوره تا تاریخ تبدیل و از تاریخ تبدیل نیز سهام عادی مربوط، در محاسبه سود پایه و تقلیل یافته هر سهم درنظر گرفته میشود.
سهام عادی بالقوه تقلیلدهنده
26. سهام عادی بالقوه تنها در صورتی باید به عنوان تقلیلدهنده درنظر گرفته شود که تبدیل آن به سهام عادی، سود هر سهم ناشی از عملیات در حال تداوم را کاهش یا زیان هر سهم ناشی از عملیات در حال تداوم را افزایش دهد.
27. واحد تجاری، از سود خالص یا زیان ناشی از عملیات در حال تداوم قابل انتساب به صاحبان سهام عادی، به عنوان رقم کنترلی، جهت تشخیص اثر تقلیلدهندگی یا ضد تقلیلدهندگی سهام عادی بالقوه استفاده میکند. سود خالص یا زیان ناشی از عملیات در حال تداوم، نتایج عملیات متوقف شده را دربرنمیگیرد.
28. برای تشخیص تقلیلدهندگی یا ضد تقلیلدهندگی سهام عادی بالقوه، هر مجموعه سهام عادی بالقوه، به طور مجزا (و نه در مجموع) بررسی میشود. ترتیب بررسی سهام عادی بالقوه ممکن است بر تقلیلدهندگی آنها مؤثر باشد. بنابراین، به منظور حداکثرسازی تقلیل سود پایه هر سهم، هر مجموعه سهام عادی بالقوه، به ترتیب از بیشترین تا کمترین میزان تقلیلدهندگی بررسی میشود. معمولاً حق تقدم سهام بیشترین میزان تقلیلدهندگی را دارد.
تجدید ارائه در استاندارد شماره 30
29. چنانچه تعداد سهام عادی یا سهام عادی بالقوه بدون تغییر در منابع یا تعهدات، از طریق مواردی مانند سود سهمی و تجزیه سهام و عنصر جایزه در حق تقدم، افزایش یا در اثر کاهش اجباری سرمایه در اجرای ماده 141 اصلاحیه قانون تجارت کاهش یابد، سود پایه و تقلیلیافته هر سهم برای کلیه دورههایی که اطلاعات آن گزارش میشود، باید بر مبنای تعداد جدید سهام تعدیل گردد. چنانچه این تغییرات بعد از تاریخ گزارشگری اما قبل از تأیید صورتهای مالی روی دهد، محاسبه سود هر سهم برای آن دوره و اقلام مقایسهای، باید برمبنای تعداد جدید سهام باشد. در صورت انعکاس چنین تغییراتی در محاسبه تعداد سهام، این موضوع باید افشا شود. به علاوه به منظور انعکاس آثار اصلاح اشتباه و تغییر در رویههای حسابداری، سود پایه و تقلیل یافته هر سهم باید برای کلیه دورههایی که اطلاعات آن ارائه میشود، تجدید ارائه گردد.
30. واحد تجاری سود تقلیلیافته هر سهم دوره(های) قبلی ارائه شده را بابت تغییر در مفروضات مورد استفاده در محاسبه سود هر سهم یا تبدیل سهام عادی بالقوه به سهام عادی، ارائه مجدد نمیکند.
