7 . کمک دولت میتواند به اشکالی غیر از کمکهای بلاعوض در قالب اعطای مزیتهای خاص صورت گیرد که متضمن جریان ورود منابع به واحد تجاری یا کاهش جریان خروج منابع از آن نباشد، برای نمونه میتوان از کمکهای مشاورهای، اعطای شرایط ترجیحی در تسهیلات پرداختی، تضمین بدهی واحد تجاری، معافیتهای مالیاتی و گمرکی و اعمال نرخهای ارزان قیمت ارز در سیستمهای ارزی چند نرخی نام برد.
شناخت کمکهای بلاعوض دولت در استاندارد شماره 10
8 . کمکهای بلاعوض دولت درصورت احراز شرایط زیر شناسایی میشود:
الف . جریان منافع اقتصادی آتی مرتبط با کمک بلاعوض به درون واحد تجاری یا کاهش جریان خروجی منافع اقتصادی آتی از واحد تجاری محتمل باشد،
ب . مبلغ کمک بلاعوض بهگونهای اتکا پذیر قابل اندازهگیری باشد،
ج . مخارج مرتبط با کمک بلاعوض دریافتی بهگونهای اتکا پذیر قابل اندازهگیری باشد، و
د . اطمینان معقولی در رابطه با اجرای شرایط مربوط به مصرف کمک بلاعوض وجود داشته باشد.
9 . هرگاه نحوه عمل حسابداری کمکهای بلاعوض دولت در قوانین آمره پیشبینی شده باشد، باید ضمن رعایت معیارهای شناخت مندرج در بند 8، از نحوه عمل حسابداری مندرج در متن قوانین مربوط تبعیت کرد.
10 . کمکهای بلاعوض دولت اساساً در چارچوب قوانین و مقررات مصوب اعطا میگردد. در برخی موارد که عمدتاً معطوف به کمکهای مرتبط با داراییهای غیرجاری است، نحوه عمل حسابداری کمکهای بلاعوض دولت، در قوانین آمره پیشبینی میشود. نمونههایی از نحوه عمل حسابداری مرتبط با کمکهای بلاعوض دولت مندرج در قوانین در پیوست این استاندارد ارائه شده است.
11 . در رابطه با کمکهای بلاعوض دولت، جریان ورودی منافع اقتصادی آتی زمانی محتمل تلقی میگردد که شرایط دریافت کمک رعایت شده و نسبت به دریافت آن اطمینان معقولی وجود داشته باشد. احراز شرایط دریافت کمک بلاعوض، معمولاً متضمن رعایت دقیق قوانین و مقررات مربوط و وجود بودجه مصوب میباشد. به عبارت دیگر، تا زمانی که واحد تجاری به طور معقول، اطمینان حاصل نکند که منافع اقتصادی آتی مرتبط با کمک به درون واحد تجاری جریان خواهد یافت، شناختی در صورتهای مالی صورت نمیگیرد. بلکه در این موارد، موضوع در قالب داراییهای احتمالی قرار گرفته و طبق استاندارد حسابداری 4 ذخایر، بدهیهای احتمالی و داراییهای احتمالی با آن رفتـار میشود. برای مثال، هرگاه زمینی از سوی مراجع دولتی با پیش شرط شروع به احداث ساختمان ظرف مهلت مقرر، به واحد تجاری واگذار گردد، شناخت کمک مزبور در صورتهای مالی، موکول به شروع عملیات احداث خواهد بود.
12 . جریان ورودی منافع اقتصادی آتی مرتبط با کمکهای بلاعوض دولت لزوماً منعکسکننده جریان فیزیکی این منافع نیست بلکه دربرگیرنده مواردی که کمکهای بلاعوض به صورت جمعاً و خرجاً در بودجه دولت منظور میشود نیز میباشد. این کمکها در واقع کمکهای بلاعوض به واحد تجاری است که منافع اقتصادی مرتبط با آنها به طور غیرمستقیم به درون واحد تجاری جریان مییابد. برای نمونه میتوان به موردی اشاره کرد که بخشی از مابهازای ریالی مبلغ ارزی که طبق مقررات قانونی به واحد تجاری تخصیص مییابد، به موجب بودجه عمومی یا موافقتنامههای مربوط به طور مستقیم توسط دولت پرداخت گردد.
13 . درصورت عدم تصریح نحوه حسابداری در قوانین آمره، انواع کمکهای بلاعوض دولت مشروط به رعایت معیارهای شناخت مندرج در بند 8 به شرح زیر درصورت سود و زیان شناسایی میگردد:
الف . در مواردی که کمک بلاعوض به منظور جبران زیان، هزینهها یا کاهش درآمد واحد تجاری با پیشبینی قبلی یا برای حمایت مالی واحد تجاری در شرایط اضطراری و جبران مخارج تحملشده قبلی آن اعطا میشود، این کمکها را باید در صورت سود و زیان دورهای که در آن دوره قابل وصول میگردد، شناسایی کرد.
ب . کمک بلاعوضی که جهت تأمین مالی فعالیتهای عمومی واحد تجاری طی یک دوره بلندمدت مشخص یا به منظور جبران کاهش درآمد جاری و یا آتی واحد تجاری اعطا میشود، باید در صورت سود و زیان دورهای که درارتباط با آن دوره دریافت میگردد و در صورت مشخص نبودن دوره مربوط، در صورت سود و زیان دورهای که در آن قابل وصول میشود، شناسایی گردد.
ج . هرگاه، کمک بلاعوض به منظور تأمین مخارج ایجاد یا تحصیل داراییهای غیرجاری اعطا گردد، این کمکها را باید به موازات ایفای تعهدات مستتر در کمک بلاعوض که عموماً متناسب با عمر مفید اقتصادی داراییهای مربوط است، در صورت سود و زیان شناسایی کرد. کمکهایی که به عنوان جبران خسارات وارده قبلی به داراییهای ثابت به واحد تجاری اعطا میگردد و نیز کمکهایی که تعهدات مربوط به آنها ایفا شده یا دیگر وجود نداشته باشد، در چارچوب نحوه عمل حسابداری مندرج در بند (الف) قرار میگیرد.
