نحوه انعکاس کمکهای بلاعوض دولت در صورت وضعیت مالی در استاندارد شماره 10
20 . بجز مواردی که نحوه انعکاس کمکهای بلاعوض مربوط به داراییهای ثابت مشهود در قوانین آمره پیشبینی شده است، در سایر موارد که اعمال الزامات این استاندارد مستلزم شناخت کمک بلاعوض به عنوان بدهی است، مانده این بدهی باید تحت عنوان ” مانده تعهدات مرتبط با کمک بلا عوض“ در صورتهای مالی انعکاس یابد.
21 . کمکهای بلاعوض دریافتی جهت تحصیل داراییهای غیرجاری که عموماً به صورت بنیادی بر عملیات توسعه اقتصادی و فعالیت واحد تجاری مؤثر میباشد در اغلب موارد طبق رویه حسابداری مندرج در قوانین و مقررات آمره مستقیماً در بخش حقوق صاحبان سرمایه تحت عناوینی از قبیل ” افزایش سرمایه دولت“ یا ” سرمایه اهدایی“ منعکس میشود.
نحوه انعکاس کمکهای بلاعوض دولت درصورت سود و زیان در استاندارد شماره 10
22 . آن گروه از کمکهای بلاعوض دولت که به موجب مقررات این استاندارد مستلزم شناسایی به عنوان درآمد دوره است، باتوجه به هدف کمک و ارتباط یا عدم ارتباط آن با فعالیت اصلی واحد تجاری حسب مورد، به عنوان درآمد عملیاتی یا غیر عملیاتی و درصورت اهمیت بهطور جداگانه در صورت سود و زیان ارائه میشود. به علت تنوع ماهیت کمکهای مزبور، این استاندارد نحوه طبقهبندی تفصیلی کمکهای دریافتی را مشخص نمیکند، زیرا این امر مستلزم بررسی و قضاوت در مورد شرایط و نوع کمک دریافتی است. با این حال در مواردی که کمک بلاعوض دریافتی در قالب یارانه جهت جبران بخشی از بهای تمام شده محصول و یا جبران عدمالنفع ناشی از فروش محصول به قیمتهای معین پرداخت گردد، این کمکها به ترتیب به صورت کسر از بهای تمام شده کالای تولید شده و افزایش مبلغ فروش در صورت سود و زیان یا در یادداشتهای توضیحی منعکس میشود.
سایر موارد افشا در استاندارد شماره 10
23 . موارد زیر درارتباط با کمکهای بلاعوض دولت باید در صورتهای مالی افشا شود :
الف . رویه حسابداری مربوط به کمک بلاعوض شامل نحوه ارائـه آن.
ب . اثر کمکهای بلاعوض برنتایج دوره جاری و دورههای آتی و وضعیت مالی واحد تجاری.
ج . در مواردی که کمک دولت به شکلی غیر از کمکهای بلاعوض بوده و اثرات با اهمیتی بر نتایج دوره داشته باشد، ماهیت و درصورت قابلیت اندازهگیری، براوردی از اثرات اینگونه کمکها.
د . بدهیهای احتمالی مربوط به کمکهای بلاعوض قابل استرداد.
24 . در مواردی که نتایج دوره بهگونهای با اهمیت تحت تأثیر کمک بلاعوض قرار میگیرد یا انتظار میرود نتایج دورههای آتی از بابت شناخت تدریجی کمکهای بلاعوض قبلی بهگونهای با اهمیت تحت تأثیر قرار گیرد، برای درک صورتهای مالی، افشای اثرات این کمکها بر عملکرد مالی و وضعیت مالی واحد تجاری و ماهیت و میزان هریک از آنها ضروری است.
25 . دوره یا دورههایی که طی آن کمک بلاعوض در صورت سود و زیان منظور میشود (با توجه به عملی بودن موضوع از نقطه نظر تعدد و تنوع کمکهای دریافتی) لازم است افشـا گردد. معمولاً، اشـاره کلی به دورههایی کـه در آن کمکهـای دریافت شـده قبلی، به سود و زیان منظور خواهد شد، کفایت میکند.
26 . در مورد کمکهای بلاعوض غیرپولی که مبانی ارزشیابی آن طبق قوانین و مقررات آمره تعیین گردیده است، هرگاه کاربرد مبانی مذکور منجر به ارزشیابی داراییهای اهدایی به ارزشی کمتر از ارزش منصفانه آن شود، موضوع باید در یادداشتهای توضیحی و در صورت امکان همراه با اثرات مالی آن افشا گردد.
تاریخ اجرا در استاندارد شماره 10
27 . الزامات این استاندارد در مورد کلیه صورتهای مالی که دوره مالی آنها از تاریخ 1380/1/1 و بعد از آن شروع میشود، لازمالاجراست.
مطابقت با استانداردهای بینالمللی حسابداری در استاندارد شماره 10
28 . به استثنـای موارد منـدرج در بندهـای 9، 19 و 20، با اجـرای الزامـات ایـن استانـدارد مفاد استاندارد بینالمللی حسابداری 20 حسابداری کمکهای بلاعوض دولت و افشای کمکهای دولت نیز رعایت میشود.
پیوست :فهرست کمکهای بلاعوض دولت و نحوه حسابداری آن
این پیوست بخشی از استاندارد حسابداری محسوب نمیشود و تنها منعکسکننده برخی رویههای حسابداری مربوط به کمکهای بلاعوض دولت است که در متن قوانین تعیین گردیده است. نمونههای ارائه شده، لیست جامعی را تشکیل نمیدهد.
| ردیف | نـوع کمـک | قوانین حاکم برکمک | شماره ماده قانونی | رویـهحسابداریمندرج درقوانین منطبقبراستانداردهای حسابداری | نحوه ارزشگذاری کمک |
| 1 . | انتقـال بلاعوض امـوال منقـول وزارتخانهها و مؤسسات دولتی به شرکتهایی که 100% سهام آنها متعلق به دولت است با ارزش بیش از یک میلیونریال. | قانـون محاسبـات عمومـی | 108 | حساب افزایش سرمایه دولت در بخش حقوق صاحبان سهام | ارزیابی کارشناس منتخب |
| 2 . | انتقال بلاعوض اموال غیرمنقول وزارتخانهها و مؤسسات دولتی به شرکتهایی که 100% سهام آنها متعلق به دولت است. | قانـون محاسبـات عمومـی | 117 | حساب افزایش سرمایه دولت در بخش حقوق صاحبان سهام | ارزیـابـی کارشنـاس منتخـب (یا ارزش دفتری) |
| 3 . | کمکهای دریافتی بابت وجوه طرحهای عمرانی در مورد طرحهای انتفاعی. | قانـون محاسبـات عمومـی قانـون برنامـه و بودجـه | 113 33 | حساب افزایش سرمایه دولت در بخش حقوق صاحبان سهام | ارزش کارشناسی یا هزینه انباشته حسابهای مستقل طرحهای عمرانی |
| 4 . | زمینهای بلاعوض انتقالی به/توسط سازمان زمین شهری | قانون سازمان زمین شهری | حساب سرمایه اهدایی در بخش حقوق صاحبان سهام | ارزش منصفانه | |
| 5 . | زمینهای اهدایی از طریق وزارت کشاورزی و شرکتهای وابسته | قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلهـا | 37 | حساب سرمایه اهدایی در بخش حقوق صاحبان سهام | ارزش منصفانه |
