| 8 . حقالزحمه خدمـات انحصـاری (فرانشیز) | به طور کلی، این حقالزحمهها ممکن است بابت ترکیبات مختلفی از ارائـه خدمات اولیه و خدمات بعدی، ارسال تجهیزات و سایر اقلام، دانش فنی و غیره دریافت گردد. این حقالزحمهها برمبنایی که منعکسکننده هدف دریافت حقالزحمه است، به عنوان درآمد مورد شناخت قرار میگیرد. روشهای مندرج در صفحه بعد برای شناخت درآمد فرانشیز مناسب است: |
| – ارسـال تجهیـزات و سـایـر داراییهـای مشهود | – همزمان با تحویل اقلام یا انتقال مالکیت قانونی، درآمد عملیاتی برمبنای ارزش منصفانه داراییهای فروش رفته شناسایی میشود. |
| – ارائـه خدمات اولیـه و بعـدی | – در مورد بخشی از درآمد فرانشیز که مربوط به خدمات مستمر است شناخت درآمد هنگام ارائـه خدمات صورت میگیرد. – اگر حقالزحمههای دریافتنی که طبق قرارداد به طور مستمر دریافت میشود برای پوشش هزینههای خدمات مستمر و سودی معقول تکافو نکند، شناخت بخشی از درآمد حاصل از حق خدمات انحصاری اولیه، به تعویق میافتد. |
| – حقالزحمه حقوق اعطایی مستمر و سایر خدمات | – حقالزحمه مربوط به استفاده از حقوق اعطایی مستمر طبق قرارداد یا حقالزحمه سایر خدمات ارائه شده طی دوره قرارداد، همزمان با استفاده از حقوق اعطایی یا ارائـه خدمات به عنوان درآمد عملیاتی شناسایی میشود. |
| 9 . حقالزحمـه تولیـد نـرمافـزار رایانهای با کاربـرد خاص | حقالزحمه حاصل از تولید نرمافزار رایانهای با کاربرد خاص با توجه به مرحله تکمیل فرآیند تولید از جمله تکمیل خدمات پشتیبانی بعدی به عنوان درآمد عملیاتی شناسایی میشود. |
| ج . سود تضمین شده، درآمد حقالامتیاز و سود سهام 1 . حقالزحمـه اجـازه استفـاده و درآمـد حق امتیاز ساخت | حقالزحمه و درآمد حق امتیاز دریافتی درقبال استفاده دیگران از داراییهای واحد تجاری (از قبیل علایم تجاری، حق اختراع، نرمافزار رایانهای، حق تکثیر قطعات موسیقی و حـق نمایش فیلمهـای سینمایی) معمولاً براساس محتوای قرارداد شناسایی میشود. به عنوان یک راه حل عملی، میتوان درآمد را به روش خط مستقیم و طی دوره قرارداد شناسایی کرد. برای مثال میتوان از موردی نام برد که حق استفاده از فناوری خاصی برای یک دوره زمانی معین به استفادهکننده اعطا شده است. اعطای حقوق در قبال حقالزحمه ثابت یا تضمین غیرقابل استرداد تحت قراردادی غیـرقابل فسخ کـه به استفادهکننـده اجـازه بهرهگیری آزادانه از حقوق اعطایی را میدهد و اعطا کننده حقوق، ملزم به ایفای تعهدات دیگری نیست، ماهیتاً فروش تلقی میشود. یک مثال بارز از این موارد، قرارداد اجازه استفاده (لیسانس) از نرمافزار رایانهای است که به موجب آن اعطا کننده تعهد دیگری بعد از تحویل آن ندارد. مثال دیگر، اعطای حقوق نمایش فیلم سینمایی در بازارهایی است که اعطا کننده، بر توزیع فیلم در این بازارها کنترلی ندارد و لذا در درآمد فروش بلیت سهیم نیست. در چنین شرایطی درآمد، در زمان فروش شناسایی میشود. |
| 2 . سود سهام | سود سهام حاصل از سرمایهگذاریهایی که به روش ارزش ویژه ثبت نشده است، در زمان احراز حق دریافت توسط سهامدار شناسایی میشود (به استثنای سود سهام حاصل از سرمایهگذاری در واحدهای تجاری فرعی و وابسته). با توجه به اصلاحیه قانون تجارت مصوب 1347 حق دریافت سود سهام با تصویب مجمع عمومی شرکت سرمایهپذیر احراز میشود. |
