ماده ۹۲ – در مورد ماده (۹۱) دادرس پس از صدور قرار امتناع از رسیدگی با ذکر جهت، رسیدگی نسبت به مورد را به دادرس یا دادرسان دیگر دادگاه محول مینماید.
چنانچه دادگاه فاقد دادرس به تعداد کافی باشد، پرونده را برای تکمیل دادرسان یا ارجاع به شعبه دیگر نزد رئیس شعبه اول ارسال میدارد و در صورتی که دادگاه فاقد شعبه دیگر باشد، پرونده را به نزدیکترین دادگاه همعرض ارسال مینماید.
این قرار توسط دادرس صادر میشود و زمانی است که دادرس بر اساس جهات قانونی (مانند موارد رد دادرس) احساس کند که بیطرفی او در رسیدگی به پرونده خدشهدار میشود و قانوناً نباید به آن پرونده رسیدگی کند.
جهات امتناع از رسیدگی، همان جهات رد دادرس (موضوع مواد قبلی) هستند که شامل وجود رابطه خویشاوندی، سابقه قضاوت قبلی در همان پرونده، داشتن نفع در موضوع دعوا یا سابقه دوستی و دشمنی خاص با یکی از طرفین میشود.
در این شرایط، پرونده ابتدا نزد رئیس شعبه اول دادگاه ارسال میشود تا در صورت امکان به شعبه دیگر ارجاع گردد؛ اگر شعبه دیگری وجود نداشته باشد، پرونده به نزدیکترین دادگاه همعرض فرستاده میشود.
معمولاً تصمیم دادرس مبنی بر امتناع از رسیدگی، جزو قرارهایی است که قابل تجدیدنظرخواهی نیست، اما ارجاع پرونده تضمین میکند که رسیدگی به وسیله یک قاضی بیطرف انجام شود.
چگونه میتوان پس از صدور قرار امتناع، مسیر پرونده (ماده ۹۲) را پیگیری کرد؟
- بررسی دلیل امتناع:
از دادرس یا دفتر شعبه دلیل امتناع از رسیدگی را جویا شوید تا مطمئن شوید که امتناع بر اساس جهات قانونی صورت گرفته است.
- پیگیری ارجاع داخلی:
پیگیری کنید که پرونده به سرعت به دادرس دیگر همان شعبه یا شعبه دیگری در همان دادگاه ارجاع شده و تعیین وقت جدید صورت گیرد.
- پیگیری ارجاع خارجی:
اگر پرونده به دلیل نبود شعبه دیگر به نزدیکترین دادگاه همعرض ارسال شد، باید شماره ثبت جدید پرونده در دادگاه مقصد را دریافت کرده و پیگیریهای بعدی را در آن مرجع انجام دهید.
