مبحث سوم – حکم حضوری و غیابی
ماده ۳۰۳ – حکم دادگاه حضوری است مگر این که خوانده یا وکیل یا قائم‌مقام یا نماینده قانونی وی در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشده و به طور کتبی نیز دفاع ننموده باشد و یا اخطاریه ابلاغ واقعی نشده باشد.
ماده ۳۰۳ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)
ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی، «اصل را بر حضوری بودن احکام» بنا نهاده است. طبق این ماده، برای آنکه حکمی غیابی تلقی شود، سه شرط منفی باید همزمان وجود داشته باشد: عدم حضور در تمام جلسات، عدم ارائه دفاع کتبی (لایحه) و عدم ابلاغ واقعی اخطاریه. وجود هر یک از این موارد (حتی ابلاغ واقعی به تنهایی) حکم را از حالت غیابی خارج و به «حضوری» تبدیل می‌کند که مستقیماً بر حق واخواهی تأثیرگذار است.
