ماده ۲۹۱ – در مواردی که تحقیقات باید خارج از کشور ایران به عمل آید، دادگاه در حدود مقررات معهود بین دولت ایران و کشور مورد نظر، به دادگاه کشوری که تحقیقات باید در قلمرو آن انجام شود نیابت می‌دهد تا تحقیقات را به عمل آورده و صورت‌جلسه را ارسال دارد. ترتیب اثر بر تحقیقات معموله در خارج از کشور متوقف بر وثوق دادگاه به نتیجه تحقیقات می‌باشد.
ماده ۲۹۱ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)
ماده ۲۹۱ قانون آیین دادرسی مدنی، مکانیزم “برون‌سپاری تحقیقات قضایی” را برای دادگاههای ایران فراهم می‌کند. طبق این ماده، اگر تحقیقی (مانند استماع شهادت یا معاینه محل) باید در خارج از مرزها انجام شود، دادگاه ایران به دادگاه کشور مقصد “نیابت” می‌دهد. دو رکن اصلی این ماده عبارتند از: ۱- رعایت معاهدات بین‌المللی (مقررات معهود) و ۲- سیستم “اقناع وجدانی”؛ به این معنا که نتیجه تحقیقات خارجی برای قاضی ایرانی “وحی منزل” نیست و تنها در صورتی مبنای رای قرار می‌گیرد که دادگاه به صحت آن “وثوق” (اطمینان) پیدا کند.
