خلاصه رویکرد مورد نظر این استاندارد در استاندارد شماره 16
17. در تهیه صورتهای مالی، هر واحد تجاری، اعم از واحد تجاری منفرد، واحد تجاری دارای عملیات خارجی (مانند واحد تجاری اصلی) یا یک عملیات خارجی (مانند واحد تجاری فرعی یا شعبه)، واحد پول عملیاتی خود را طبق بندهای 8 تا 13 تعیین میکند. واحد تجاری، اقلام ارزی را با استفاده از واحد پول عملیاتی خود تسعیر و آثار تسعیر را طبق بندهای 20 تا 38 گزارش میکند.
18. بسیاری از واحدهای گزارشگر از تعدادی واحد تجاری منفرد تشکیل شدهاند (برای مثال، یک گروه شامل یک واحد تجاری اصلی و یک یا چند واحد تجاری فرعی است). انواع مختلف واحدهای تجاری، اعم از اعضای یک گروه یا غیر از آن، ممکن است سرمایهگذاریهایی در واحدهای تجاری وابسته یا مشارکتها داشته باشند. آنها ممکن است شعبی نیز داشته باشند. زمانی که نتایج عملکرد و وضعیت مالی واحد تجاری منفرد در صورتهای مالی واحد تجاری گزارشگر منعکس میشود، ضروری است که نتایج عملکرد و وضعیت مالی آن واحد تجاری با استفاده از واحد پول واحد گزارشگر تسعیر شود. این استاندارد اجازه میدهد که واحد گزارشگر، هر واحد پولی (یا واحدهای پولی) را به عنوان واحد پول گزارشگری انتخاب نماید. نتایج عملکرد و وضعیت مالی هر واحد تجاری منفرد که واحد پول عملیاتی آن با واحد پول گزارشگری متفاوت است برای انعکاس در صورتهای مالی واحد تجاری گزارشگر، طبق بندهای 39 تا 55 تسعیر میشود.
19. این استاندارد همچنین به یک واحد تجاری منفرد که صورتهای مالی تهیه میکند یا واحد تجاری که طبق استاندارد حسابداری 18 صورتهای مالی جداگانه (تجدیدنظر شده 1397)، صورتهای مالی جداگانه تهیه میکند، اجازه میدهد صورتهای مالی خود را به هر واحد پولی (یا واحدهای پولی) ارائه نماید. در صورتی که واحد پول گزارشگری واحد تجاری متفاوت از واحد پول عملیاتی آن باشد، نتایج عملکرد و وضعیت مالی آن طبق بندهای 39 تا 55 به واحد پول گزارشگری تسعیر میشود.
گزارش معاملات ارزی به واحد پول عملیاتی در استاندارد شماره 16
شناخت اولیه
20. معامله ارزی، معاملهای است که مبلغ آن بر حسب ارز تعیین میشود یا مستلزم تسویه بر حسب ارز است و شامل معاملاتی است که در صورتی به وجود میآیند که واحد تجاری:
الف . کالاها و خدماتی را که قیمت آنها بر حسب ارز تعیین میشود، خریداری کند یا بفروشد،
ب . وجوهی را استقراض کند یا قرض دهد، مشروط بر اینکه مبالغ پرداختنی یا دریافتنی بر حسب ارز تعیین شود، یا
ج . به شیوهای دیگر، داراییهایی را تحصیل یا واگذار کند، یا بدهیهایی را متحمل شود یا تسویه کند مشروط بر اینکه مبلغ آن بر حسب ارز تعیین شود.
21. معامله ارزی در زمان شناخت اولیه باید به واحد پول عملیاتی و بر اساس نرخ ارز در تاریخ معامله ثبت شود.
22. تاریخ معامله، تاریخی است که در آن تاریخ، معامله برای نخستین بار شرایط شناخت طبق استانداردهای حسابداری را احراز میکند. بنا به ملاحظات عملی، اغلب از نرخی استفاده میشود که تقریبی از نرخ واقعی در تاریخ معامله باشد. برای مثال، کلیه معاملاتی که طی یک هفته یا یک ماه انجام میشود براساس نرخ میانگین هفتگی یا ماهانه تسعیر میشود. با این حال، اگر نوسان نرخ ارز قابل توجه باشد، استفاده از نرخ میانگین برای یک دوره، مناسب نیست.
گزارشگری پس از شناخت اولیه
23. در پایان هر دوره گزارشگری:
الف . اقلام پولی ارزی باید به نرخ ارز در پایان دوره تسعیر شوند،
ب . اقلام غیر پولی که به بهای تمام شده بر حسب ارز اندازهگیری شده است باید به نرخ ارز در تاریخ معامله تسعیر شوند، و
ج . اقلام غیر پولی که به ارزش منصفانه بر حسب ارز اندازهگیری شده است باید به نرخ ارز در تاریخ تعیین اندازهگیری منصفانه تسعیر شوند.
24. مبلغ دفتری یک قلم با توجه به استانداردهای حسابداری مربوط تعیین میشود. برای مثال، ممکن است داراییهای ثابت مشهود طبق استاندارد حسابداری 11 داراییهای ثابت مشهود به بهای تمام شده یا ارزش منصفانه (مبلغ تجدید ارزیابی) اندازهگیری شوند. در صورتی که مبلغ دفتری بر حسب ارز تعیین شود، مبلغ دفتری تعیینشده بر مبنای بهای تمام شده یا بر مبنای ارزش منصفانه (مبلغ تجدید ارزیابی)، طبق این استاندارد به واحد پول عملیاتی تسعیر میشود..
