غیر عملی بودن بکارگیری با تسری به گذشته و تجدید ارائه با تسری به گذشته در استاندارد شماره 34
49 . در برخی شرایط، تعدیل اطلاعات مقایسهای یک یا چند دوره قبل برای دستیابی به قابلیت مقایسه با دوره جاری، غیرعملی است. برای مثال، ممکن است اطلاعات در دوره(های) قبل به گونهای جمعآوری نشده باشد که امکان بکارگیری رویه حسابداری جدید با تسری به گذشته (از جمله، برای مقاصد بندهای 50 تا 52، بکارگیری آن با تسری به آینده) یا تجدید ارائه با تسری به گذشته برای اصلاح اشتباه دورههای قبل وجود داشته باشد، و ممکن است تهیه کردن مجدد آن اطلاعات، غیرعملی باشد.
50 . در بکارگیری رویه حسابداری در مورد عناصر شناساییشده یا افشاشده در صورتهای مالی در ارتباط با معاملات، سایر رویدادها یا شرایط، اغلب انجام برآوردهایی ضروری است. برآورد، ذاتاً ماهیت ذهنی دارد و ممکن است پس از دوره گزارشگری تغییر کند. هنگام بکارگیری رویه حسابداری با تسری به گذشته یا تجدید ارائه با تسری به گذشته برای اصلاح اشتباه دورههای قبل، انجام برآورد دشوارتر است، زیرا ممکن است از زمان وقوع معامله، رویداد دیگر یا شرایط تحت تأثیر، دوره زمانی طولانی سپری شده باشد. با وجود این، هدف برآوردهای مربوط به دورههای قبل، همانند هدف برآوردهای انجام شده در دوره جاری است، تا برآوردی از شرایط موجود در زمان وقوع معامله، رویداد دیگر یا شرایط را منعکس کند.
51 . بنابراین، بکارگیری رویه حسابداری جدید با تسری به گذشته یا اصلاح اشتباه دوره گذشته، مستلزم تمایز بین اطلاعاتی است که:
الف . شواهدی از شرایط موجود در تاریخ(های) وقوع معامله، رویداد دیگر یا شرایط، فراهم میکند؛
ب . هنگام تأیید صورتهای مالی برای انتشار در آن دوره قبلی، در دسترس بوده است.
در برخی انواع برآوردها (برای مثال، اندازهگیری ارزش منصفانه با استفاده از ورودیهای غیرقابل مشاهده قابل ملاحظه)، تمایز این اطلاعات عملی نیست. هنگامی که بکارگیری با تسری به گذشته یا تجدید ارائه با تسری به گذشته، مستلزم انجام برآورد قابل ملاحظهای باشد که امکان تمایز این دو نوع اطلاعات غیرممکن شود، بکارگیری رویه حسابداری جدید یا اصلاح اشتباه دورههای قبل با تسری به گذشته، غیرعملی است.
52 . هنگام بکارگیری رویه حسابداری جدید یا اصلاح مبالغ دورههای قبل ، چنانچه مرتبط با مفروضاتی درباره قصد مدیریت در دورههای قبل یا مرتبط با برآورد مبالغ شناساییشده، اندازهگیریشده یا افشا شده در دورههای قبل باشد، نباید بازنگری صورت گیرد. برای مثال، اگر واحد تجاری اشتباه دورههای قبل در محاسبه بدهی بابت مرخصی استعلاجی انباشته کارکنان را طبق استاندارد حسابداری 33 مزایای بازنشستگی کارکنان اصلاح کند، اطلاعات مربوط به آنفلوانزای شدید فصلی غیرعادی در دوره بعد را که پس از تأیید صورتهای مالی دوره قبل برای انتشار مشخص میشود، نادیده میگیرد. این موضوع که هنگام اصلاح اطلاعات مقایسهای دورههای قبلی ارائهشده، اغلب انجام برآوردهای قابل ملاحظه لازم است، مانع تعدیل قابل اتکا یا اصلاح اطلاعات مقایسهای نمیشود.
تاریخ اجرا در استاندارد شماره 34
53 . الزامات این استاندارد در مورد کلیه صورتهای مالی که دوره مالی آنها از تاریخ 1/1/1398 و بعد از آن شروع میشود، لازمالاجراست.
مطابقت با استانداردهای بینالمللی گزارشگری مالی در استاندارد شماره 34
54 . با اجرای الزامات این استاندارد، مفاد استاندارد بینالمللی حسابداری 8 رویههای حسابداری، تغییر در برآوردهای حسابداری و اشتباهات (ویرایش 2017) نیز رعایت میشود.
کنارگذاری استاندارد حسابداری 6 (مصوب 1379) در استاندارد شماره 34
55 . اجرای همزمان این استاندارد و استاندارد حسابداری 1 ارائه صورتهای مالی، موجب کنارگذاری استاندارد حسابداری 6 گزارش عملکرد مالی میشود.
تفاوت اصلی تغییر در رویه حسابداری و تغییر در برآورد حسابداری چیست؟
تغییر در رویه، ناشی از الزامات استاندارد جدید یا بهبود مربوط بودن صورتهای مالی است و با تسری به گذشته اعمال میشود. تغییر در برآورد، ناشی از اطلاعات جدید (مانند عمر مفید دارایی) است و با اثر آیندهنگر اعمال میشود.
اشتباهات دورههای قبل چگونه باید اصلاح شوند؟
اشتباهات با اهمیت دورههای قبل باید با تجدید ارائه با تسری به گذشته اصلاح شوند؛ یعنی مبالغ صورتهای مالی دورههای قبل بهگونهای اصلاح شود که گویی اشتباه هرگز اتفاق نیفتاده است.
آیا تغییر روش استهلاک یک دارایی، تغییر در رویه است یا برآورد؟
تغییر روش استهلاک، صرفاً یک تغییر در برآورد حسابداری محسوب شده و با اثر آیندهنگر اعمال میشود، زیرا تغییر در نحوه مصرف منافع اقتصادی آتی دارایی است.بکارگیری با تسری به گذشته (Retrospective Application) چیست؟
به معنای بکارگیری رویه حسابداری جدید برای معاملات، رویدادها و شرایط گذشته است، بهگونهای که آن رویه همواره بکار گرفته شده باشد. این روش برای ثبت تغییر در رویههای حسابداری الزامی است.
تغییر در برآورد حسابداری چه اثری بر سود و زیان دورههای آتی دارد؟
تغییر در برآورد، فقط بر دورههای جاری و آتی تأثیر میگذارد (اثر آیندهنگر) و هیچ تعدیلی بر مانده ابتدای سود انباشته یا صورتهای مالی دورههای قبل ندارد.
- چگونه اشتباهات با اهمیت دورههای قبل را طبق استاندارد 34 اصلاح کنیم؟
گام اول: شناسایی اشتباه و تعیین اهمیت:
اطمینان حاصل کنید که مورد، یک اشتباه دورههای قبل است (مانند اشتباه در محاسبات یا اعمال نادرست رویه)، نه تغییر در برآورد.
گام دوم: محاسبه اثر تجمعی:
اثر خالص اشتباه بر اقلام صورت وضعیت مالی (ترازنامه) در ابتدای قدیمیترین دوره قابل تجدید ارائه را تعیین کنید.
گام سوم: تجدید ارائه با تسری به گذشته:
کلیه مبالغ صورتهای مالی گزارش شده (شامل صورت سود و زیان و ترازنامه) برای قدیمیترین دوره قابل تجدید ارائه و کلیه دورههای مقایسهای بعدی، باید تجدید ارائه شوند.
گام چهارم: تعدیل سود انباشته:
اثر تجمعی اشتباه تا ابتدای قدیمیترین دوره تجدید ارائه، باید به صورت خالص در مانده ابتدای سود انباشته آن دوره اصلاح شود.
گام پنجم: افشای کامل:
ماهیت اشتباه، مبلغ اصلاح شده هر قلم متأثر، و مبلغ اصلاح شده سود پایه و رقیقشده هر سهم (در صورت لزوم) باید افشا شود.
توجه: در صورت غیرعملی بودن، اصلاح از اولین تاریخ عملی ممکن انجام میشود.
