فهرست مطالب
ماده 281 قانون مالیات های مستقیم
تاریخ اجرای این قانون (مصوب 1394/4/31)، به استثنای مواردی که در همین قانون ترتیب دیگری برای آن مقرر شده است، از ابتدای سال 1395 می‌باشد. لیـکن کلیه اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع ماده (95) این قانون که سال مالی آنها از 1 /1 /1394 و بعد از آن شروع می‌شود از لحاظ تسلیم اظهارنامه، ترتیب رسیدگی و مقررات ماده (272) و نرخ مالیاتی، مشمول احکام این قانون می‌باشند.
اطلاعات قانون
وضعیت قانون
- وضعیت: معتبر (دائمی)
- مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی
- تاریخ تصویب: 1394/04/31
- تاریخ لازم‌الاجرا: 1395/01/01
سوابق
- قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم
- تاریخ تصویب: 1394/04/31
- تاریخ لازم‌الاجرا: 1395/01/01
- بند مرتبط: بند ۶۰ ماده واحده
توضیحات
- به موجب بند (۶۰) ماده واحده قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم، مصوب 1394/04/31، این ماده به متن قانون الحاق شده است.
نکاتی درخصوص ماده 272 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی 31/04/1394
- تاریخ تصویب: 1397/07/10
- شماره مصوبه: 230/3533//د
- اجزای مرتبط: کل متن
- مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم
ابلاغ نظر اکثریت شورای عالی مالیاتی موضوع صورتجلسه شماره 36-201 مورخ 1396/10/03 در خصوص مقررات تبصره 7 ماده 105 و تبصره ماده 131 قانون مالیات‌های مستقیم…..
- تاریخ تصویب: 1396/12/07
- شماره مصوبه: 200/96/158
- اجزای مرتبط: الف-4
- مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
ابلاغ الگوی ضوابط تعیین ارزش معاملاتی املاک و نحوه برگزاری جلسات کمیسیون تقویم املاک موضوع ماده 64 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 و اصلاحات بعدی آن…..
- تاریخ تصویب: 1394/11/21
- شماره مصوبه: 220/94/111
- اجزای مرتبط: بند 1
- مرجع صدور: معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و امور بین‌الملل
بخشودگی جرایم موضوع ماده 169 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1380/11/27 و نحوه اعتراض به برگ مطالبه جرایم مذکور برای طرح در هیأت حل اختلاف مالیاتی…..
- تاریخ تصویب: 1394/10/16
- شماره مصوبه: 200/94/97
- اجزای مرتبط: مقدمه و 1
- مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
در خصوص میزان جرایم موضوع ماده 169 مکرر الحاقی مصوب 1380/11/27 قانون مالیات‌های مستقیم
- تاریخ تصویب: 1394/09/10
- شماره مصوبه: 200/94/90
- اجزای مرتبط: کل متن
- مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
ارسال قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1394/04/31
- تاریخ تصویب: 1394/06/11
- شماره مصوبه: 200/94/64
- اجزای مرتبط: —
- مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
رد خواسته ۱- ابطال عبارت «که از ابتدای سال ۱۳۹۵» از ماده (۲) آیین‌نامه اجرایی ماده (۱۳۲) قانون مالیات‌های مستقیم موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۶۵۳۱۱/ت۵۲۶۴۲هـ…..
- تاریخ تصویب: 1400/03/12
- شماره مصوبه: 144 و 143
- اجزای مرتبط: رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
- مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
رد خواسته آیین‌نامه اجرایی تبصره ۳ ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱…..
- تاریخ تصویب: 1399/07/07
- شماره مصوبه: ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۸۵۶
- اجزای مرتبط: رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
- مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
سوالات متداول درباره تاریخ اجرای ماده 281 قانون مالیات‌های مستقیم
ماده ۲۸۱ تاریخ اجرای اصلاحات قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۳۱ تیر ۱۳۹۴ را مشخص می‌کند و بیان می‌کند که اصل قانون از ابتدای سال ۱۳۹۵ اجرا می‌شود، مگر در مواردی که قانون زمان دیگری تعیین کرده باشد.
اصل اصلاحات قانون مالیات‌های مستقیم از اول فروردین ۱۳۹۵ لازم‌الاجرا شد، اما برخی مقررات برای گروهی از مؤدیان از سال مالی ۱۳۹۴ اجرا شده است.
هدف ماده ۲۸۱ تعیین زمان اجرای قانون اصلاحی و جلوگیری از اختلاف در اجرای مقررات مالیاتی برای مؤدیان و سازمان امور مالیاتی است.
این ماده برای همه مؤدیان کاربرد دارد، اما اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع ماده ۹۵ در برخی موارد مشمول اجرای زودتر مقررات قانون جدید هستند.
زیرا اشخاص حقوقی که سال مالی آنها از اول فروردین ۱۳۹۴ آغاز شده باشد، در برخی موضوعات مانند اظهارنامه و نرخ مالیات باید قانون جدید را رعایت کنند.
بله. صاحبان مشاغل موضوع ماده ۹۵ که سال مالی آنها از اول فروردین ۱۳۹۴ یا بعد از آن آغاز شده باشد، مشمول احکام مقرر در ماده ۲۸۱ هستند.
اگر در بخش دیگری از قانون اصلاح مالیات‌های مستقیم برای اجرای یک حکم تاریخ متفاوتی تعیین شده باشد، همان تاریخ ملاک اجرا خواهد بود.
خیر. اصل قانون از سال ۱۳۹۵ اجرا شد، اما برخی مقررات برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل مشمول ماده ۹۵ از سال مالی ۱۳۹۴ اعمال شد.
سال مالی دوره‌ای است که درآمد، هزینه و عملکرد مالی مؤدی بر اساس آن محاسبه و اظهارنامه مالیاتی تنظیم می‌شود.
در این حالت، مقررات مربوط به تسلیم اظهارنامه، ترتیب رسیدگی، ماده ۲۷۲ و نرخ مالیاتی مطابق قانون اصلاحی اعمال می‌شود.
خیر. استثنای ماده ۲۸۱ فقط شامل اشخاصی است که سال مالی آنها از اول فروردین ۱۳۹۴ یا پس از آن آغاز شده باشد.
ماده ۲۸۱ صاحبان مشاغل موضوع ماده ۹۵ را از جمله مؤدیانی می‌داند که برخی مقررات قانون اصلاحی از سال مالی ۱۳۹۴ درباره آنها اجرا می‌شود.
این ماده مقرر می‌کند که اشخاص مشمول، از سال مالی ۱۳۹۴ باید مقررات ماده ۲۷۲ را نیز مطابق قانون اصلاحی رعایت کنند.
بله. برای اشخاص مشمول استثنای ماده ۲۸۱، نرخ مالیاتی نیز مطابق قانون اصلاحی از سال مالی ۱۳۹۴ اعمال می‌شود.
اشخاص مشمول باید اظهارنامه مالیاتی خود را مطابق مقررات قانون اصلاحی و در مهلت‌های قانونی تسلیم کنند.
خیر. این ماده علاوه بر تعیین تاریخ اجرای قانون، مشخص می‌کند که برخی مقررات مهم برای گروهی از مؤدیان زودتر از زمان عمومی اجرا می‌شود.
این ماده زمان دقیق اجرای قانون جدید را مشخص می‌کند و تعیین می‌کند چه اشخاصی باید مقررات اصلاحی را از سال مالی ۱۳۹۴ رعایت کنند.
به زبان ساده، بیشتر اصلاحات قانون مالیات‌های مستقیم از سال ۱۳۹۵ اجرا شد، اما برخی شرکت‌ها و صاحبان مشاغل باید بخشی از این مقررات را از سال مالی ۱۳۹۴ اجرا می‌کردند.
بله. ماده ۲۸۱ همچنان معتبر است و مبنای تعیین زمان اجرای اصلاحات قانون مالیات‌های مستقیم محسوب می‌شود.
بله. در رسیدگی به پرونده‌های مربوط به سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵، ماده ۲۸۱ نقش مهمی در تعیین قانون قابل اجرا دارد.
چگونه پرونده مالیاتی را با مبدأ زمانی ماده 281 قانون مالیات‌ها تطبیق دهیم؟
زمان مورد نیاز: 20 دقیقه
اهنمای گام‌به‌گام برای وکلا و حسابداران جهت تشخیص قانون حاکم بر سال مالی پرونده‌های دادرسی.
- استخراج دقیق تاریخ شروع سال مالی مودی
روز و ماه دقیق آغاز سال مالی اشخاص حقوقی یا صاحبان مشاغل را از روی اساسنامه یا سند ثبت‌نام بررسی کنید.
- تطبیق تاریخ با مرز یکم فروردین ۱۳۹۴
چک کنید که آیا شروع سال مالی پرونده مورد نظر، قبل از 1394/01/01 است یا همزمان و بعد از این تاریخ قرار دارد.
- تعیین نرخ و تکالیف ماده ۲۷۲ بر اساس ماده ۲۸۱
در صورت شروع سال مالی از سال 94، نرخ‌های اصلاحی و تکالیف حسابرسی را اعمال کنید؛ در غیر این صورت قانون قدیم حاکم است.
- درج دفاعیه زمانی در لایحه مالیاتی
با استناد به ماده 281 ق م م، از اعمال غیرقانونی مقررات جدید به سال‌های مالی پیش از خط مرزی تعیین شده دفاع کنید.
تحلیل ماده ۲۸۱ قانون مالیات‌های مستقیم به زبان ساده
ماده ۲۸۱ یکی از مواد انتقالی قانون مالیات‌های مستقیم است. این ماده مشخص می‌کند که اصلاحات قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۳۱ تیر ۱۳۹۴ از چه زمانی اجرا می‌شوند و چه کسانی زودتر از دیگران مشمول برخی از این اصلاحات هستند.
به بیان ساده، این ماده به این سؤال پاسخ می‌دهد:
«قانون جدید مالیات‌ها از چه تاریخی اجرا می‌شود و آیا همه مؤدیان از یک زمان مشمول آن هستند؟»
بخش اول ماده
«تاریخ اجرای این قانون (مصوب ۱۳۹۴/۴/۳۱)، به استثنای مواردی که در همین قانون ترتیب دیگری برای آن مقرر شده است، از ابتدای سال ۱۳۹۵ می‌باشد.»
مفهوم ساده
اصل کلی این است که:
تمام اصلاحات قانون مالیات‌های مستقیم از اول فروردین ۱۳۹۵ اجرا می‌شود.
اما یک استثنا وجود دارد:
اگر در بخش دیگری از همین قانون، برای یک ماده تاریخ اجرای متفاوتی تعیین شده باشد، همان تاریخ ملاک خواهد بود.
مثال ساده
فرض کنید قانون جدید در تیرماه ۱۳۹۴ تصویب شده است.
شاید تصور کنید از همان روز اجرا می‌شود؛ اما ماده ۲۸۱ می‌گوید:
خیر، اصل بر این است که قانون از اول فروردین ۱۳۹۵ اجرا می‌شود.
بنابراین اگر مؤدی در آبان ۱۳۹۴ پرونده مالیاتی داشته باشد، در بیشتر موارد هنوز مقررات قبل از اصلاحات بر او حاکم است.
استثنای مهم ماده
«لیکن…»
کلمه «لیکن» یعنی:
یک استثنا بر این قاعده وجود دارد.
بخش دوم ماده
«کلیه اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع ماده (۹۵) که سال مالی آنها از ۱/۱/۱۳۹۴ و بعد از آن شروع می‌شود…»
مفهوم ساده
این قسمت می‌گوید:
اگر:
- یک شرکت (شخص حقوقی) باشید؛ یا
- یک صاحب شغل مشمول ماده ۹۵ باشید،
و سال مالی شما از اول فروردین ۱۳۹۴ یا بعد از آن شروع شده باشد،
در بعضی موارد لازم نیست تا سال ۱۳۹۵ صبر کنید؛ بلکه همان سال مالی ۱۳۹۴ مشمول برخی مقررات جدید خواهید بود.
مثال اول
شرکت الف
سال مالی:
۱ فروردین ۱۳۹۴ تا ۲۹ اسفند ۱۳۹۴
این شرکت مشمول استثنای ماده ۲۸۱ است.
مثال دوم
شرکت ب
سال مالی:
۱ مهر ۱۳۹۳ تا ۳۱ شهریور ۱۳۹۴
چون سال مالی قبل از ۱ فروردین ۱۳۹۴ شروع شده است،
مشمول این استثنا نیست.
منظور از صاحبان مشاغل ماده ۹۵ چیست؟
منظور صاحبان کسب‌وکار و فعالان اقتصادی هستند که مکلف به نگهداری اسناد، مدارک و ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق ماده ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم هستند.
برای مثال:
- فروشگاه‌ها
- شرکت‌های خدماتی
- پزشکان
- مهندسان
- تولیدکنندگان
- عمده‌فروشان
قسمت بعدی ماده
«از لحاظ تسلیم اظهارنامه…»
مفهوم ساده
این افراد باید اظهارنامه مالیاتی خود را طبق مقررات جدید تنظیم و ارسال کنند.
مثال
اگر شرکتی اظهارنامه عملکرد سال مالی ۱۳۹۴ را ارسال می‌کند،
باید مقررات جدید مربوط به اظهارنامه را رعایت کند، نه مقررات قدیمی.
قسمت بعد
«ترتیب رسیدگی…»
مفهوم ساده
اگر سازمان امور مالیاتی بخواهد پرونده این مؤدی را بررسی کند،
شیوه رسیدگی نیز بر اساس قانون اصلاحی انجام می‌شود.
مثال
فرض کنید دو شرکت دقیقاً درآمد یکسانی دارند.
اما یکی سال مالی‌اش از فروردین ۱۳۹۴ شروع شده و دیگری از مهر ۱۳۹۳.
ممکن است نحوه رسیدگی مالیاتی این دو متفاوت باشد؛ زیرا شرکت اول مشمول قانون اصلاحی است.
قسمت بعد
«مقررات ماده (۲۷۲)…»
مفهوم ساده
قواعد مربوط به ماده ۲۷۲ نیز برای این مؤدیان از همان سال مالی ۱۳۹۴ اجرا می‌شود.
مثال
اگر ماده ۲۷۲ تکلیف خاصی درباره گزارش‌های مالی یا حسابرسی تعیین کرده باشد،
شرکت‌های مشمول باید همان مقررات جدید را رعایت کنند.
قسمت آخر
«و نرخ مالیاتی…»
مفهوم ساده
یکی از مهم‌ترین استثناها این است که
نرخ مالیات نیز برای این اشخاص از همان سال مالی ۱۳۹۴ مطابق قانون جدید محاسبه می‌شود.
مثال ساده
فرض کنید:
قانون قدیم نرخ مالیات را به یک شکل تعیین کرده بود.
قانون اصلاحی نرخ جدیدی تعیین کرد.
شرکتی که سال مالی‌اش از فروردین ۱۳۹۴ شروع شده،
برای همان سال مالی از نرخ جدید استفاده می‌کند؛ حتی اگر اصل قانون از سال ۱۳۹۵ لازم‌الاجرا شده باشد.
جمع‌بندی ماده ۲۸۱
| بخش ماده | مفهوم ساده |
|---|---|
| اجرای قانون | اصل بر اجرای قانون از اول فروردین ۱۳۹۵ است. |
| استثنا | برخی اشخاص از سال مالی ۱۳۹۴ مشمول بخشی از قانون جدید هستند. |
| اشخاص مشمول | اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع ماده ۹۵ |
| شرط استفاده از استثنا | سال مالی از ۱ فروردین ۱۳۹۴ یا بعد از آن آغاز شده باشد. |
| مقرراتی که زودتر اجرا می‌شود | تسلیم اظهارنامه، ترتیب رسیدگی، مقررات ماده ۲۷۲ و نرخ مالیاتی |
مثال جامع
فرض کنید شرکت آریا سال مالی خود را از ۱ فروردین ۱۳۹۴ آغاز کرده است.
با وجود اینکه قانون اصلاح مالیات‌های مستقیم به طور کلی از اول فروردین ۱۳۹۵ اجرا می‌شود، این شرکت از همان سال مالی ۱۳۹۴ باید:
- اظهارنامه مالیاتی را مطابق مقررات جدید ارائه کند.
- رسیدگی مالیاتی آن بر اساس قانون اصلاحی انجام شود.
- مقررات مربوط به ماده ۲۷۲ را رعایت کند.
- مالیات خود را با نرخ‌های مقرر در قانون جدید محاسبه کند.
در مقابل، اگر سال مالی شرکت از ۱ مهر ۱۳۹۳ آغاز شده باشد، تا پایان آن سال مالی همچنان مقررات قبل از اصلاحات بر آن حاکم خواهد بود.
ماده ۲۸۱ قانون مالیات‌های مستقیم
تبیین تاریخ اجرای رسمی قانون و تعیین تکلیف سال مالی مودیان
قاعده کلی: تاریخ اجرای عمومی
تاریخ اجرای این قانون (مصوب )، به استثنای مواردی که در همین قانون ترتیب دیگری برای آن مقرر شده است، از ابتدای سال ۱۳۹۵ می‌باشد.
استثنا: اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل (ماده ۹۵)
کلیه اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع ماده (۹۵) این قانون که سال مالی آنها از ۱۳۹۴/۰۱/۰۱ و بعد از آن شروع می‌شود، از جنبه‌های زیر مشمول احکام این قانون جدید هستند:
- تسلیم اظهارنامه مالیاتی
- ترتیب و فرآیند رسیدگی
- مقررات و تکالیف ماده (۲۷۲)
- نرخ‌های مالیاتی جدید
