تعاریف
تاریخ تأیید صورتهای مالی (رک: بند5-ب)
ت-2. مسئولیت تهیه و تأیید صورتهای مالی، شامل یادداشتهای توضیحی، به عهده هیئت مدیره یا ارکان مشابه آن است. تاریخ تأیید صورتهای مالی باید قبل از تاریخ گزارش حسابرس نسبت به صورتهای مالی باشد و شواهد مربوط به آن کسب شود.
تاریخ گزارش حسابرس (رک: بند5-پ)
ت-3. تاریخ گزارش حسابرس نباید قبل از تاریخ تکمیل فرایند کسب شواهد حسابرسی کافی و مناسب به عنوان مبنای اظهارنظر حسابرس نسبت به صورتهای مالی باشد. این شواهد باید نشاندهنده تهیه مجموعه کامل صورتهای مالی، شامل یادداشتهای توضیحی، و پذیرش مسئولیت صورتهای مالی توسط اشخاص ذیربط باشد[1]. بنابراین، تاریخ گزارش حسابرس نمیتواند پیش از تاریخ تأیید صورتهای مالی طبق تعریف بند 5-ب باشد. به دلیل مسائل اداری، ممکن است بین تاریخ گزارش حسابرس طبق تعریف بند 5-پ و تاریخ ارائه گزارش حسابرس به واحد تجاری، فاصله زمانی وجود داشته باشد.
تاریخ انتشار صورتهای مالی (رک: بند 5-ت)
ت-4. تاریخ انتشار صورتهای مالی عموماً به محیط قانونی و مقرراتی واحد تجاری بستگی دارد. در برخی شرایط، تاریخ انتشار صورتهای مالی ممکن است تاریخی باشد که صورتهای مالی به یک مرجع نظارتی (مثل بورس) ارائه میشود. از آنجا که صورتهای مالی حسابرسی شده را نمیتوان بدون گزارش حسابرس منتشر کرد، تاریخ انتشار صورتهای مالی حسابرسی شده باید به تاریخ گزارش حسابرس یا تاریخ تحویل گزارش حسابرس به واحد تجاری یا بعد از آن تاریخها باشد.
ملاحظات خاص واحدهای بخش عمومی
ت-5. تاریخ انتشار صورتهای مالی در واحدهای بخش عمومی ممکن است تاریخی باشد که صورتهای مالی حسابرسی شده و گزارش حسابرس نسبت به آن، به مراجع قانونی ذیربط یا به عموم ارائه میشود.
رویدادهای واقع شده بین تاریخ صورتهای مالی و تاریخ گزارش حسابرس
ت-6. بسته به نتایج حاصل از ارزیابی خطر توسط حسابرس، روشهای حسابرسی مقرر شده در بند 6 ممکن است شامل روشهای لازم برای کسب شواهد حسابرسی کافی و مناسب از جمله بررسی یا آزمون سوابق حسابداری یا معاملات واقع شده بین تاریخ صورتهای مالی و تاریخ گزارش حسابرس باشد. روشهای حسابرسی مقرر شده در بندهای 6 و 7، افزون بر روشهایی است که حسابرس ممکن است برای مقاصد دیگری اجرا کند و به واسطه آنها شواهدی را درباره رویدادهای پس از تاریخ صورتهای مالی نیز کسب نماید (برای مثال، روشهای کسب شواهد حسابرسی در خصوص مانده حسابها در تاریخ صورتهای مالی نظیر آزمونهای انقطاع زمانی یا پیگیری وصول مطالبات پس از تاریخ صورتهای مالی).
ت-7. در بند 7، روشهای حسابرسی خاصی تشریح شده که حسابرس ملزم است به تبع روشهای مقرر شده در بند 6 انجام دهد. با این حال، روشهای مرتبط با رویدادهای پس از تاریخ صورتهای مالی که حسابرس اجرا میکند، ممکن است به اطلاعات در دسترس و، به ویژه، به میزان سوابق حسابداری تهیه شده پس از تاریخ صورتهای مالی بستگی داشته باشد. در مواردی که سوابق حسابداری به روز نباشد، و در نتیجه صورتهای مالی میان دورهای (برای مقاصد درونسازمانی یا برونسازمانی) یا صورتجلسات مدیران اجرایی یا ارکان راهبری تهیه نشده باشد، روشهای حسابرسی مربوط ممکن است به شکل وارسی دفاتر و سوابق موجود، شامل صورتحسابهای بانکی، انجام شود. در بند ت-8، نمونههایی از برخی موضوعات دیگر که ممکن است حسابرس در طی این بررسیها مورد توجه قرار دهد، ارائه شده است.
ت-8. علاوه بر روشهای حسابرسی مقرر شده در بند 7، حسابرس ممکن است توجه به موارد زیر را ضروری و مناسب بداند:
• مطالعه آخرین نسخ در دسترس بودجههای واحد تجاری، جریان وجوه نقد پیشبینی شده و سایر گزارشهای مربوط به مدیران اجرایی برای دورههای پس از تاریخ صورتهای مالی،
• بررسی مکاتبات واحد تجاری،
• پرس و جو یا تکمیل پرس و جوهای شفاهی یا کتبی قبلی از مشاورین حقوقی واحد تجاری در ارتباط با دعاوی حقوقی یا ادعاها، یا
• بررسی این که آیا ضرورت دارد درباره برخی رویدادهای خاص پس از تاریخ صورتهای مالی، تأییدیه کتبی مدیران دریافت شود تا پشتوانه سایر شواهد حسابرسی قرار گیرد و بدینوسیله شواهد حسابرسی کافی و مناسب کسب گردد.
پرس و جو (رک: بند 7-ب)
ت-9. حسابرس هنگام پرس و جو از مدیران اجرایی و، در صورت لزوم، ارکان راهبری واحد تجاری درباره رویدادهای پس از تاریخ صورتهای مالی که میتواند بر صورتهای مالی اثر گذارد، ممکن است جویای وضعیت جاری اقلامی شود که براساس اطلاعات مقدماتی یا غیرقطعی در حسابها منظور شده است. همچنین، حسابرس ممکن است پرس و جوهای خاصی را درباره موضوعات زیر انجام دهد:
– اینکه آیا تعهدات، استقراضها یا تضمینها جدیدی واقع شده است یا خیر.
– اینکه آیا فروش یا تحصیل داراییها صورت پذیرفته یا برای چنین کارهایی برنامهریزی شده است یا خیر.
– اینکه آیا افزایش سرمایه یا صدور اوراق بدهی نظیر اوراق مشارکت صورت پذیرفته، یا توافقی برای ادغام یا انحلال انجام یا برنامهریزی شده است یا خیر.
[1] . استاندارد حسابرسی 700، بند 33
