تجاری تهیه کرده است. در چنین شرایطی، ممکن است این صورتهای مالی، توسط استفادهکنندگانی مورد استفاده قرار گیرد که آن چارچوب گزارشگری مالی برای آنها طراحی نشده است. علیرغم توزیع گسترده صورتهای مالی در این شرایط، این صورتهای مالی از منظر استانداردهای حسابرسی همچنان به عنوان صورتهای مالی با مقاصد خاص تلقی میشود. برای جلوگیری از برداشت نادرست از اهداف تهیه صورتهای مالی الزامات بندهای 13 و 14 کاربرد دارد.
ملاحظات پذیرش کار
قابل قبول بودن چارچوب گزارشگری مالی (رک: بند 8)
تـ4. در مورد صورتهای مالی با مقاصد خاص، نیازهای اطلاعاتی استفادهکنندگان مورد نظر، عامل کلیدی در تعیین قابل قبول بودن چارچوب گزارشگری مالی بکار رفته در تهیه صورتهای مالی است.
تـ5. یک چارچوب گزارشگری مالی مربوط ممکن است شامل ضوابط گزارشگری مالی تدوین شده توسط یک مرجع رسمی تدوین کننده ضوابط تهیه صورتهای مالی با مقاصد خاص باشد. در این مورد، اگر مرجع یاد شده، یک فرآیند سازمان یافته و شفاف، شامل بحث و بررسی نظرات ذینفعان مربوط، را دنبال کند، آن ضوابط برای مقاصد مورد نظر، قابل پذیرش خواهد بود. در برخی قوانین یا مقررات ممکن است چارچوب گزارشگری مالی خاصی برای تهیه صورتهای مالی با مقاصد خاص تعیین شود. برای مثال، قانونگذار ممکن است در راستای رعایت الزامات موردنظر، ضوابطی را برای گزارشگری مالی تعیین کند. در نبود نشانههایی بر خلاف آن، چنین فرض میشود که این قبیل چارچوبهای گزارشگری مالی برای تهیه صورتهای مالی با مقاصد خاص واحدهای تجاری مربوط، قابل پذیرش است.
تـ6. در مواردی که بکارگیری استانداردهای گزارشگری مالی اشاره شده در بند تـ5 مستلزم رعایت الزامات قانونی یا مقرراتی خاصی باشد، حسابرس باید انطباق این الزامات با استانداردهای گزارشگری مالی را بررسی کند و در صورت وجود تناقض، حسابرس باید با مدیریت واحد تجاری درخصوص ماهیت الزامات اضافی مذاکره کند و در موارد زیر با مدیریت به توافق برسد:
الف ـ آیا الزامات اضافی را میتوان از طریق افشا، رعایت کرد یا خیر، یا
ب ـ آیا با توجه به الزامات اضافی مزبور میتوان توصیف چارچوب گزارشگری مالی مربوط در صورتهای مالی را تغییر داد یا خیر.
اگر هیچ یک از اقدامات ذکر شده را نتوان انجام داد، حسابرس باید تعیین کند که آیا تعدیل اظهارنظر طبق استاندارد 705[1] ضروری است یا خیر.
ملاحظات برنامهریزی و اجرای حسابرسی
تـ7. بر اساس استاندارد 200، حسابرس باید (الف) الزامات اخلاقی مربوط، شامل الزامات مربوط به استقلال در کار حسابرسی صورتهای مالی، و (ب) همه استانداردهای حسابرسی مرتبط با کار حسابرسی را رعایت کند. براساس استاندارد 200 همچنین حسابرس باید تمام الزامات استانداردها را رعایت کند، مگر اینکه یک استاندارد یا برخی از الزامات آن در شرایط موجود، مربوط نباشد. در شرایط استثنایی، حسابرس ممکن است به این نتیجه برسد که برای دستیابی به هدف یک یا چند الزام یک استاندارد، اجرای روشهای حسابرسی جایگزین به جای انجام آن الزام (الزامات) ضروری است.[2]
تـ8. بکارگیری برخی از الزامات استانداردهای حسابرسی در حسابرسی صورتهای مالی با مقاصد خاص ممکن است مستلزم توجه خاص حسابرس باشد. برای مثال، براساس استاندارد 320[3]، قضاوت درباره موضوعاتی که برای استفادهکنندگان صورتهای مالی بااهمیت است، با در نظر گرفتن نیازهای اطلاعات مالی مشترک استفادهکنندگان به عنوان یک گروه، شکل میگیرد. با این حال، در حسابرسی صورتهای مالی با مقاصد خاص، این قضاوتها با توجه خاص به نیازهای اطلاعات مالی استفادهکنندگان مورد نظر، انجام میشود.
تـ9. ارتباط با ارکان راهبری واحد تجاری طبق استانداردهای حسابرسی به رابطه بین آن ارکان و صورتهای مالی مورد رسیدگی و خصوصاً به مسئولیت ارکان راهبری در زمینه نظارت بر تهیه صورتهای مالی بستگی دارد. در مورد صورتهای مالی با مقاصد خاص، ممکن است ارکان راهبری واحد تجاری چنین مسئولیتی را نداشته باشند؛ برای نمونه، زمانی که اطلاعات مالی صرفاً برای استفاده مدیران اجرایی تهیه میشود. در این موارد، ممکن است طبق الزامات استاندارد 260[4] ارتباط با ارکان راهبری واحد تجاری مصداق نداشته باشد به استثنای زمانی که حسابرس، حسابرسی صورتهای مالی با مقاصد عمومی واحد تجاری را نیز به عهده داشته باشد یا برای مثال با ارکان راهبری واحد تجاری توافق کرده باشد که آنها را از موضوعات مربوط شناسایی شده در حسابرسی صورتهای مالی با مقاصد خاص مطلع سازد.
ملاحظات گزارشگری
اطلاعرسانی به استفادهکنندگان درخصوص تهیه صورتهای مالی براساس یک چارچوب با مقاصد خاص (رک: بند 14)
تـ10. صورتهای مالی با مقاصد خاص ممکن است برای مقاصدی غیر از مقاصد مورد نظر، مورد استفاده قرار گیرد. برای مثال، مراجع قانونی ممکن است واحدهای تجاری خاصی را به ارائه صورتهای مالی با مقاصد خاص به جای ارائه صورتهای مالی با مقاصد عمومی، ملزم کنند. در چنین مواردی، حسابرس باید برای جلوگیری از گمراهی استفادهکنندگان گزارش حسابرس، به آنها اطلاع دهد که صورتهای مالی طبق یک چارچوب با مقاصد خاص تهیه شده است و از این رو ممکن است برای مقاصد دیگر، مناسب نباشد.
محدودیت در توزیع یا استفاده از گزارش حسابرس (رک: بند 14)
تـ11. حسابرس علاوه بر اطلاعرسانی به استفادهکنندگان طبق بند 14، ممکن است مناسب بداند به این نکته نیز اشاره کند که گزارش حسابرس صرفاً برای استفادهکنندگان خاص تهیه شده است. باتوجه به قوانین و مقررات، این امر ممکن است از طریق محدود کردن توزیع یا استفاده از گزارش حسابرس صورت گیرد. در این شرایط، بند ”تأکید بر مطلب خاص“ اشاره شده در بند 14 را میتوان به منظور شمول سایر موضوعات، مفصلتر بیان کرد، و در نتیجه عنوان آن را اصلاح نمود.
1. استاندارد حسابرسی 705، ”اظهارنظرهای تعدیل شده در گزارش حسابرس مستقل (تجدیدنظر شده 1401)“
2 استاندارد حسابرسی 200، بندهای 14، 18، 22 و 23
3. استاندارد حسابرسی 320، ”اهمیت در برنامهریزی و اجرای عملیات حسابرسی (تجدیدنظر شده 1392)“، بند 2
