جدول محتوا
کلیات در استاندارد شماره 800
دامنه کاربرد
1 . استانداردهای 100 تا 700، در حسابرسی صورتهای مالی کاربرد دارد. در این استاندارد، ملاحظات خاص در بکارگیری آن استانداردها در حسابرسی صورتهای مالی تهیه شده براساس یک چارچوب با مقاصد خاص مطرح میشود.
2 . این استاندارد برای حسابرسی مجموعه کاملی از صورتهای مالی تهیه شده براساس یک چارچوب با مقاصد خاص تدوین شده است. در استاندارد 805[1]، ملاحظات خاص در حسابرسی یک صورت مالی یا عنصر، حساب یا قلم خاصی از یک صورت مالی مطرح میشود.
3 . این استاندارد، الزامات سایر استانداردها را نفی نمیکند و به همه ملاحظات خاص مرتبط با شرایط کار حسابرسی اینگونه صورتهای مالی، نمیپردازد.
تاریخ اجرا
4 . این استاندارد برای حسابرسی صورتهای مالی که دوره مالی آنها از اول فروردین 1391 و پس از آن شروع میشود، لازمالاجراست.
هدف در استاندارد شماره 800
5 . هدف حسابرس هنگام بکارگیری استانداردهای حسابرسی در حسابرسی صورتهای مالی تهیه شده براساس یک چارچوب با مقاصد خاص، در نظر گرفتن مناسب ملاحظات خاص در رابطه با موارد زیر است:
الف ـ پذیرش کار؛
ب ـ برنامهریزی و اجرای حسابرسی؛ و
پ ـ گزارشگری نسبت به صورتهای مالی.
تعاریف در استاندارد شماره 800
6 . در استانداردهای حسابرسی، اصطلاحات زیر با معانی مشخص شده برای آنها بکاررفته است:
الف ـ چارچوب با مقاصد خاص. یک چارچوب گزارشگری مالی که برای رفع نیازهای اطلاعاتی استفادهکنندگان خاصطراحی شده است.[2] (رک: بندهای تـ1 تا تـ3)
ب ـ صورتهای مالی با مقاصد خاص. صورتهای مالی تهیه شده براساس یک چارچوب با مقاصد خاص. (رک: بند تـ3)
7 . منظور از ”صورتهای مالی“ در این استاندارد، مجموعه کاملی از صورتهای مالی با مقاصد خاص، شامل یادداشتهای مربوط است. یادداشتهای مربوط معمولاً شامل خلاصه اهم رویههای حسابداری و سایر اطلاعات توضیحی است. الزامات چارچوب گزارشگری مالی مربوط، شکل، محتوا و اجزای مجموعه کامل صورتهای مالی را مشخص میکند.
الزامات در استاندارد شماره 800
ملاحظات پذیرش کار
قابل قبول بودن چارچوب گزارشگری مالی
8 . حسابرس باید مشخص کند آیا چارچوب گزارشگری مالی بکاررفته در تهیه صورتهای مالی قابل قبول است یا خیر. حسابرس در حسابرسی صورتهای مالی با مقاصد خاص باید نسبت به موارد زیر شناخت کسب کند: (رک: بندهای تـ4 تا تـ6 )
الف ـ هدف از تهیه صورتهای مالی؛
ب ـ استفادهکنندگان مورد نظر؛ و
پ ـ اقدامات صورت گرفته توسط مدیریت واحد تجاری به منظور تعیین قابل قبول بودن چارچوب گزارشگری مالی بکاررفته در شرایط موجود.
ملاحظات برنامهریزی و اجرای حسابرسی
9 . براساس الزامات استاندارد 200، حسابرس باید کلیه استانداردهای حسابرسی مربوط به هر کار حسابرسی را رعایت کند.[3] حسابرس باید در برنامهریزی و اجرای حسابرسی صورتهای مالی با مقاصد خاص مشخص کند که آیا بکارگیری استانداردهای حسابرسی باتوجه به شرایط کار، مستلزم ملاحظات خاص است یا خیر. (رک: بندهای تـ7 تا تـ9)
10 . براساس الزامات استاندارد 315، حسابرس باید درباره انتخاب و بکارگیری رویههای حسابداری توسط واحد تجاری، شناخت کسب کند.[4] حسابرس باید در مورد صورتهای مالی تهیه شده براساس مفاد یک قرارداد، نسبت به هرگونه تفاسیر عمده از مفاد قرارداد که توسط مدیریت در تهیه آن صورتهای مالی بکارگرفته شده است، شناخت کسب کند. یک تفسیر، زمانی عمده تلقی میشود که پذیرش یک تفسیر منطقی دیگر به جای آن، منجر به تفاوت بااهمیت در اطلاعات ارائه شده در صورتهای مالی گردد.
ملاحظات گزارشگری
11 . حسابرس باید در گزارشگری نسبت به صورتهای مالی با مقاصد خاص، الزامات استاندارد 700[5] را رعایت کند. نمونههایی از گزارش حسابرس نسبت به صورتهای مالی با مقاصد خاص، در پیوست این استاندارد ارائه شده است.
توصیف چارچوب گزارشگری مالی
12 . بر اساس الزامات استاندارد 700 ، حسابرس باید مناسب بودن نحوه اشاره یا توصیف چارچوب گزارشگری مالی مبنای تهیه صورتهای مالی را بررسی کند.[6] در مواردی که صورتهای مالی براساس مفاد یک قرارداد تهیه میشود، حسابرس باید ارزیابی کند که آیا صورتهای مالی هرگونه تفسیر عمده از مفاد قرارداد مبنای تهیه صورتهای مالی را به نحو مناسب توصیف میکند یا خیر.
13 . استاندارد 700 به شکل و محتوای گزارش حسابرس میپردازد. در مورد گزارش حسابرس نسبت به صورتهای مالی با مقاصد خاص:
الف ـ گزارش حسابرس همچنین باید هدف تهیه صورتهای مالی با مقاصد خاص و، در صورت لزوم، استفادهکنندگان مورد نظر را توصیف کند، یا به یادداشتهای توضیحی صورتهای مالی با مقاصد خاص که حاوی آن اطلاعات است، اشاره کند؛ و
ب ـ در صورتی که مدیریت واحد تجاری در تهیه این قبیل صورتهای مالی، حق انتخاب چارچوب گزارشگری مالی را داشته باشد، باید در توصیف مسئولیت مدیریت در قبال صورتهای مالی به مسئولیت آن در ارتباط با قابل قبول بودن چارچوب گزارشگری مالی مورد استفاده در آن شرایط، نیز اشاره شود.
اطلاعرسانی به استفادهکنندگان درخصوص تهیه صورتهای مالی براساس یک چارچوب با مقاصد خاص
14 . گزارش حسابرس نسبت به صورتهای مالی با مقاصد خاص باید شامل یک بند ”تأکید بر مطلب خاص“ برای آگاهی استفادهکنندگان از گزارش حسابرس باشد مبنی بر اینکه صورتهای مالی براساس یک چارچوب با مقاصد خاص تهیه شده و در نتیجه ممکن است برای مقاصد دیگر مناسب نباشد. حسابرس باید این بند را تحت یک عنوان مناسب در گزارش حسابرس درج کند. (رک: بندهای تـ10 و تـ 11)
توضیحات کاربردی در استاندارد شماره 800
تعریف چارچوب با مقاصد خاص
تـ1. نمونههایی از چارچوبهای با مقاصد خاص عبارت است از:
- ضوابط مورد استفاده واحد تجاری برای تهیه اطلاعات مالی برای مقاصد مالیاتی؛
- ضوابط گزارشگری مالی مقرر توسط مراجع ذیصلاح قانونی؛ یا
- ضوابط گزارشگری مالی یک قرارداد، از قبیل قرارداد تسهیلات مالی یا کمک بلاعوض.
تـ2. در برخی موارد ممکن است یک چارچوب با مقاصد خاص مبتنی بر استانداردهای حسابداری باشد اما تمام الزامات استانداردهای حسابداری در چارچوب با مقاصد خاص رعایت نشده باشد. در چنین مواردی نباید در صورتهای مالی تهیه شده براساس چارچوب با مقاصد خاص، به رعایت استانداردهای حسابداری اشاره شود.
تـ3. صورتهای مالی تهیه شده براساس یک چارچوب با مقاصد خاص ممکن است تنها صورتهای مالی باشد که یک واحد
[1]. استاندارد حسابرسی 805، ”ملاحظات خاص در حسابرسی یک صورت مالی یا اجزای یک صورت مالی“
2. استاندارد حسابرسی 200، ”اهداف کلی حسابرس مستقل و انجام حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی (تجدید نظر شده 1391)“، بند 13ـ ج
3. استاندارد حسابرسی 200، بند 18
4. استاندارد حسابرسی 315، ”تشخیص و ارزیابی خطرهای تحریف بااهمیت از طریق شناخت واحد تجاری و محیط آن (تجدیدنظر شده 1393)“، بند 11ـپ
1. استاندارد حسابرسی 700، ”اظهارنظر و گزارشگری نسبت به صورتهای مالی (تجدید نظر شده 1401)“
