ماده ۶۲ ـ کلیه معاملات راجع به اموال غیرمنقول ثبت شده مانند بیع، صلح، اجاره، رهن و نیز وعده یا تعهد به انجام این گونه معاملات باید به طور رسمی در دفاتر اسناد رسمی تنظیم شود. اسناد عادی که درخصوص معاملات راجع به اموال غیرمنقول تنظیم شوند، مگر اسنادی که بر اساس تشخیص دادگاه دارای اعتبار شرعی است، در برابر اشخاص ثالث غیرقابل استناد بوده و قابلیت معارضه با اسناد رسمی را ندارند.
ماده ۶۲ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور
ماده ۶۲ یکی از مهم‌ترین مواد در حوزه ثبت رسمی معاملات ملکی و جلوگیری از جعل، کلاهبرداری و تعارض اسناد است. این ماده برای ساماندهی و شفافیت معاملات املاک، یک الزام مهم را تعیین می‌کند:
الزام ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول
بر اساس این ماده:
تمام معاملات مربوط به اموال غیرمنقول ثبت‌شده شامل:
بیع (خرید و فروش)
صلح
اجاره
رهن
هرگونه وعده یا تعهد به انجام این معاملات
باید به طور رسمی و در دفاتر اسناد رسمی تنظیم شوند.
این الزام موجب:
جلوگیری از انتقال‌های پنهانی و غیررسمی
افزایش امنیت حقوقی معاملات
کاهش دعاوی و تعارضات ملکی
می‌شود.
عدم اعتبار اسناد عادی در برابر اشخاص ثالث
ماده ۶۲ تصریح می‌کند:
اسناد عادی (قولنامه‌های دستی یا غیررسمی) که برای معاملات اموال غیرمنقول تنظیم شوند:
در برابر اشخاص ثالث غیرقابل استناد هستند
نمی‌توانند با اسناد رسمی معارضه کنند
این یعنی اگر دو نفر یک قولنامه عادی تنظیم کنند و شخص دیگری سند رسمی نسبت به همان ملک داشته باشد، سند رسمی معتبر است و قولنامه نمی‌تواند آن را باطل یا معارض کند.
استثنا: اسناد دارای اعتبار شرعی به تشخیص دادگاه
تنها استثنای این ماده:
اگر دادگاه تشخیص دهد یک سند عادی اعتبار شرعی دارد، می‌تواند آن را معتبر بشناسد.
این موارد معمولاً درباره:
اسناد عادی قدیمی
اسنادی که پیش از الزامات قانونی جدید تنظیم شده‌اند
یا مواردی که مالکیت و شرایط معامله به‌طور کامل احراز شود
صادق است.
این استثنا بسیار محدود بوده و تنها با رأی دادگاه قابل اعمال است.
