جدول محتوا
ماده ۵ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان | فرآیند ثبت معاملات و محاسبه مالیات بر ارزش افزوده در سامانه مؤدیان
ماده ۵- فرایند کلی ثبت معاملات و محاسبه مالیات بر ارزش افزوده در سامانه مؤدیان به صورت زیر است:
📌 بند الف ماده ۵ | نحوه صدور صورتحساب الکترونیکی توسط فروشنده و پایانه فروشگاهی
الف- صورتحساب الکترونیکی، توسط فروشنده از طریق سامانه مؤدیان صادر می شود. در مورد مؤدیانی که مستقیماً با مصرف کننده نهائی ارتباط دارند، عملیات ثبت فروش و صدور صورتحساب الکترونیکی، توسط پایانه فروشگاهی انجام می شود.
📌 بند ب ماده ۵ | انتقال خودکار صورتحساب به کارپوشه خریدار و ایجاد اعتبار مالیاتی
ب- در صورتی که خریدار، مصرف کننده نهائی نبوده و خود عضو سامانه مؤدیان باشد، صورتحساب الکترونیکی صادر شده توسط فروشنده، به صورت خودکار به کارپوشه وی در سامانه مؤدیان منتقل می شود و بهعنوان اعتبار مالیاتی برای او منظور می شود.
📌 بند پ ماده ۵ | نحوه محاسبه بدهی مالیات بر ارزش افزوده در پایان هر دوره سهماهه
پ- در پایان هر دوره سه ماهه، بدهی مالیات بر ارزش افزوده مؤدی که عبارت است از ما به التفاوت مالیات فروش و مالیات خرید (اعتبار مالیاتی) وی در طول دوره، طبق مقررات توسط سامانه محاسبه می شود.
در صورتی که مالیات فروش مؤدی بیشتر از مالیات خرید (اعتبار مالیاتی) وی باشد، مؤدی موظف است ما به التفاوت را به ترتیبی که سازمان مقرر می کند، به حساب سازمان واریز کند. متقابلاً در صورتی که مالیات فروش مؤدی کمتر از مالیات خرید (اعتبار مالیاتی) وی باشد، سازمان موظف است با رعایت ترتیبات قانونی مربوطه ما به التفاوت را به مؤدی مسترد کند.
📌 بند ت ماده ۵ | ممنوعیت دخالت مأموران مالیاتی در تشخیص بدهی پس از استقرار سامانه
ت- پس از اتمام مواعید مقرر در ماده (۳) این قانون، مأموران مالیاتی جز در مواردی که در این قانون اجازه داده شده، نباید در تشخیص بدهی مالیات بر ارزش افزوده مؤدیان دخالت کنند.
📌 بند ث ماده ۵ | تکمیل اطلاعات خریدهای فاقد صورتحساب الکترونیکی توسط خریدار
ث- به منظور تکمیل اطلاعات سازمان در خصوص مؤدیانی که عضو سامانه مؤدیان نبوده یا بدون صدور صورتحساب الکترونیکی اقدام به فروش می کنند، سامانه مؤدیان باید به گونه ای طراحی شود که مؤدی بتواند خریدهای خود را که فروشنده برای آنها صورتحساب الکترونیکی صادر نکرده است، به سازمان اطلاع دهد.
📌 تبصره ۱ ماده ۵ | تکلیف بانک مرکزی در تخصیص شماره منحصر به فرد مالیاتی
تبصره 1– بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است ظرف دو ماه، مطابق ساختار اعلامی توسط سازمان، به رسید پرداخت صادر شده توسط دستگاههای کارتخوان و گزارش الکترونیکی دریافتی از درگاههای الکترونیکی پرداخت، شماره منحصر به فرد مالیاتی تخصیص دهد و آن را در رسید یا گزارش پرداخت مذکور درج نماید. همچنین بانک مرکزی موظف است اطلاعات رسید یا گزارش پرداخت هر روز را حداکثر تا پایان روز بعد به سامانه مؤدیان منتقل کند.
📌 تبصره ۲ ماده ۵ | تکلیف گمرک در انتقال اطلاعات مالیات بر ارزش افزوده واردات
تبصره 2- گمرک جمهوری اسلامی ایران موظف است امکان انتقال الکترونیکی و برخط اطلاعات مالیات بر ارزش افزوده پرداخت شده توسط واردکنندگان را به سامانه مؤدیان از طریق مرکز ملی تبادل اطلاعات فراهم کند. عدم اظهارنظر ظرف مدت مذکور به منزله تأیید صورتحساب مربوط می باشد.
📌 تبصره ۳ ماده ۵ | الزام دستگاههای اجرایی به انتقال اطلاعات جریان کالا و خدمات به سامانه مؤدیان
تبصره 3– کلیه دستگاههای اجرائی موضوع ماده (29) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395/12/14 و ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری و سازمان های وابسته به آنها که حسب مقررات قانونی متولی رصد و دریافت اطلاعات مربوط به جریان کالا و خدمات از مبادی تولید و واردات تا سطح خرده فروشی از طریق سامانه های دولتی از قبیل سامانه جامع تجارت ایران و سامانه ثبت الکترونیکی معاملات نفتی (ثامن) موضوع قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/3 با اصلاحات و الحاقات بعدی می باشند، موظفند با رعایت الزامات صدور صورتحساب الکترونیکی موضوع این قانون اطلاعات مذکور را به ترتیبی که سازمان مقرر می کند به سامانه مؤدیان منتقل کنند. در این صورت مؤدیان تکلیفی در خصوص ثبت مجدد اطلاعات یا صدور مجدد صورتحساب الکترونیکی معاملات مذکور ندارند.
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| وضعیت | معتبر (دائمی – دارای تغییرات یا الحاقات) |
| مرجع تصویب | مجلس شورای اسلامی |
| تاریخ تصویب | 1398/07/21 |
| تاریخ لازمالاجرا | 1398/09/02 |
| ردیف | تاریخ تصویب | عنوان | شماره مصوبه | مرجع صدور | اجزای مرتبط |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1404/11/01 | مهلت تسلیم (اصلاح، تکمیل و استرداد) اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده دوره پاییز 1404 | 200/1404/110 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | کل متن |
| 2 | 1404/08/21 | آییننامه مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روشهای نگهداری و نمونه اظهارنامه مالیاتی | 2/153304 | وزیر امور اقتصادی و دارایی | ماده 1، ماده 7 |
| 3 | 1404/07/20 | قواعد پرداخت و تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده دوره تابستان 1404 | 200/1404/68 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | مقدمه |
| 4 | 1404/06/09 | اطلاعیه 3-1404 – شیوه تکمیل «درایههای خارج از سامانه مؤدیان» | 216/41560/د | مدیران کل | کل متن |
| 5 | 1404/03/27 | اطلاعیه شماره 54 – مهلت ثبت و ارسال صورتحساب خرداد 1404 | 268/23058/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان | کل متن |
| 6 | 1404/02/27 | تمدید مهلت ارسال و ثبت صورتحساب و بخشودگی جرایم | 200/1404/27 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | کل متن |
| 7 | 1404/01/07 | ماده (3) قانون تسهیل تکالیف مؤدیان و ماده (4) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 | 200/1404/4 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | کل متن |
| 8 | 1403/12/01 | مصادیق عدم الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی | 200/89466/د | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | کل متن |
| 9 | 1403/11/27 | نحوه استرداد مانده بستانکاری اظهارنامه زمستان 1402 به بعد | 230/87696/د | معاون درآمدهای مالیاتی | کل متن |
| 10 | 1403/11/18 | رفع ابهام در خصوص تغییر مقادیر فیلدهای سامانه مؤدیان | 200/1403/53 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بند 2، الف، ب، ج، د |
| 11 | 1403/10/29 | ماده (3) قانون تسهیل تکالیف مؤدیان | 200/1403/43 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | کل متن |
| 12 | 1403/10/10 | اصلاح تبصره 1 بند 1 دستورالعمل 200/1402/512 | 200/75227/د | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | کل متن |
| 13 | 1403/08/16 | چگونگی حسابرسی اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده | 200/60755/د | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | مقدمه و بندهای 1 تا 12 |
| 14 | 1403/04/24 | نحوه حسابرسی پروندههای مالیاتی موضوع قانون جهش تولید مسکن | 200/28372/د | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بند 4 |
| 15 | 1403/04/09 | مهلت تسلیم اظهارنامه دوره بهار 1403 | 200/23357/د | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | — |
| 16 | 1403/02/01 | اطلاعیه شماره 29 – مزایای تسریع در تکمیل اظهارنامه دوره چهارم 1402 | 268/4724/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان | کل متن |
| 17 | 1402/12/09 | نحوه اخذ و تعیین تکلیف تضمین واردات ماشینآلات | 200/1402/512 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بندهای 2،3،4،6،7،8 |
| 18 | 1402/11/15 | تمدید مهلت ارسال فهرست معاملات موضوع ماده 169 | 200/21285/د | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | کل متن |
| 19 | 1402/11/10 | بخشودگی صددرصدی جرایم معاملات فصلی | 200/20869/ص | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | کل متن |
| 20 | 1402/08/20 | ضرورت اجرای ماده (22) قانون پایانههای فروشگاهی در رسیدگیها | 200/15098 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بند 2،4 |
| 21 | 1402/07/22 | رفع ابهام در خصوص مالیات بر ارزش افزوده خدمات | 200/1402/14 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | — |
| 22 | 1402/04/05 | کاهش نرخ مالیات بر ارزش افزوده واردات برخی کالاها | 200/1402/8 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | کل متن |
| 23 | 1402/01/10 | تسلیم اظهارنامه دوره چهارم سال 1401 | 200/1402/1 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | — |
| 24 | 1401/12/28 | مالیات بر ارزش افزوده خدمات حملونقل هوایی | 200/1401/60 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | — |
| 25 | 1401/12/20 | تخصیص کارپوشه به اشخاص حقوقی | 268/83265/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان | کل متن |
| 26 | 1401/12/08 | اطلاعیه شماره 9 – مراحل واکنش به صورتحساب | 268/80247 | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان | کل متن |
| 27 | 1401/10/20 | تخصیص کارپوشه و عضویت در سامانه مؤدیان | 268/67449 | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان | کل متن |
| 28 | 1401/10/14 | تسلیم اظهارنامه دوره سوم (پاییز) سال 1401 | 200/66125 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | — |
| 29 | 1401/10/12 | اخذ ضمانتنامه بانکی در راستای کمبود نقدینگی | 200/65677 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | — |
| 30 | 1401/08/22 | لزوم بررسی صورتحسابهای الکترونیکی وارده در کارپوشه | 268/52260 | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان | — |
| 31 | 1401/05/12 | تأکید بر استرداد مطالبات ارزش افزوده صادرکنندگان | 230/9981 | معاون درآمدهای مالیاتی | — |
| 32 | 1401/05/04 | دستورالعمل استرداد مالیات پرداختی سفارتخانهها | 200/1401/25 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | — |
| 33 | 1401/05/01 | معافیت کالاهای همراه مسافر | 232/8947/ص | مدیران کل | — |
| 34 | 1401/04/15 | ارسال اظهارنامه دوره اول بهار 1401 | 200/7468/ص | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | — |
| 35 | 1401/04/07 | اصلاح ماده 2 آییننامه اجرایی جزء (14) بند (ب) ماده 9 | 56449/ت59382هـ | هیئت وزیران | کل مصوبه |
| 36 | 1401/02/21 | فرآیند استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده | 200/1401/525 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | مقدمه، بند ب |
| 37 | 1400/12/28 | تسلیم اظهارنامه دوره چهارم سال 1400 | 200/1400/539 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | — |
| 38 | 1400/11/18 | ارسال تصویر آییننامه اجرایی جزء (14) بند (ب) ماده (9) | 200/77528/د | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | — |
| 39 | 1400/10/28 | آییننامه اجرایی جزء (14) بند (ب) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده | 134432/ت59382هـ | هیئت وزیران | ماده 1،2،3 |
| 40 | 1399/03/13 | دستورالعمل موضوع ماده 20 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان | 29716 | وزیر امور اقتصادی و دارایی | ماده 2 |
| ردیف | تاریخ تصویب | عنوان / موضوع رأی | شماره مصوبه | مرجع صدور | نتیجه |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1404/08/27 | ورود شکایت نسبت به ابطال از زمان صدور حکم پاراگراف آخر دستورالعمل شماره 200/3766/د مورخ 1403/01/28 رئیسکل سازمان امور مالیاتی کشور | 140431390002201404 | هیأت عمومی دیوان عدالت اداری | ورود شکایت (ابطال از زمان صدور) |
| 2 | 1404/07/22 | ورود شکایت نسبت به ابطال از زمان صدور تبصره 3 ماده 5 آییننامه اجرایی اصلاحی موضوع ماده 6 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب 1400/11/30 | 140431390001825405 | هیأت عمومی دیوان عدالت اداری | ورود شکایت (ابطال از زمان صدور) |
| 3 | 1404/03/20 | رد شکایت نسبت به عبارت «فرصت 21 روزه صدور صورتحساب الکترونیکی تا ثبت در سامانه مؤدیان» از اطلاعیه 26 شماره 268/90078/د مورخ 1402/12/26 | 140431390000708123 | هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری | رد شکایت |
| 4 | 1402/11/17 | رد خواسته ابطال مقرره شماره 200/1401/52 مورخ 1401/10/28 | 1402313900002996942 | هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری | رد شکایت |
| 5 | 1402/03/02 | رد خواسته ابطال بخشنامه د/268/52560 مورخ 1401/08/22 به علت مغایرت با قانون | 529605-140231390000529975 | هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری | رد شکایت |
| 6 | 1401/08/10 | رد خواسته ابطال بند 5 بخشنامه شماره 5549/200/ص مورخ 1401/03/26 سازمان امور مالیاتی کشور | 140109970906000537 | هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری | رد شکایت |
| ردیف | تاریخ تصویب | عنوان / موضوع | شماره مصوبه | مرجع صدور |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 1403/01/28 | اطلاعیه ارسال اصلاحیه دستورالعمل اجرایی موضوع ماده 39 قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور | 200/3791/د | سازمان امور مالیاتی کشور (رئیس کل) |
| 2 | 1402/11/09 | ارسال تصویر دادنامه شماره 140231390002649576 مورخ 1402/10/12 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری | 212/20722 | مدیران کل |
| 3 | 1402/09/14 | ارسال تصویر دادنامه شماره 140231390002088887 مورخ 1402/08/14 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری | 212/17109 | مدیران کل |
| 4 | 1402/04/19 | ارسال تصویر دادنامه شماره 140231390000118766 مورخ 1402/01/21 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری | 212/6480/ص | مدیران کل |
| 5 | 1402/02/09 | ارسال تصویر «دستورالعمل اجرایی موضوع بند (ق) تبصره (6) قانون بودجه سال 1402 کل کشور» | 200/6583/د | سازمان امور مالیاتی کشور (رئیس کل) |
| 6 | 1402/02/05 | اطلاعرسانی در خصوص الزام درج شناسه کالا/خدمت صحیح توسط مؤدیان در صورتحساب الکترونیکی | 268/5747/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان |
| 7 | 1401/12/21 | اطلاعیه شماره 10 – مراحل بهروزرسانی سامانه صدور صورتحساب الکترونیکی جهت ارسال مستقیم به سامانه مؤدیان | 268/83715/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان |
| 8 | 1401/12/02 | اطلاعیه شماره 8 – مراحل کلی صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی به سامانه مؤدیان | 268/78434/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان |
| 9 | 1401/11/25 | اطلاعیه شماره 7 – موضوع صورتحساب الکترونیکی | 268/77073/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان |
| 10 | 1401/11/18 | اطلاعیه شماره 6 – انواع الگوهای صورتحساب الکترونیکی | 268/75214/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان |
| 11 | 1401/11/11 | اطلاعیه شماره 5 – انواع صورتحساب الکترونیکی | 268/73385/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان |
| 12 | 1401/11/04 | اطلاعیه شماره 4 – نحوه دریافت شناسه کالا و خدمات | 268/71110/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان |
| 13 | 1401/10/26 | اطلاعیه شماره 3 – نحوه ارسال اطلاعات صورتحساب الکترونیکی | 268/68465 | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان |
پرسش و پاسخ متداول ماده ۵ قانون پایانههای فروشگاهی
فروشنده از طریق سامانه مؤدیان یا پایانه فروشگاهی (برای خردهفروشان) صورتحساب را صادر میکند.
اگر خریدار عضو سامانه باشد، صورتحساب بهطور خودکار به کارپوشه او منتقل و بهعنوان اعتبار مالیاتی ثبت میشود.
سامانه مؤدیان در پایان هر دوره سهماهه، مابهالتفاوت مالیات فروش و خرید را محاسبه میکند.
سازمان موظف است مازاد اعتبار مالیاتی را به مؤدی مسترد کند.
خریدار میتواند خرید را در سامانه ثبت کند تا سازمان مطلع شود.
چگونه تکالیف ماده ۵ قانون پایانههای فروشگاهی را اجرا کنیم؟
برای اجرای صحیح ماده ۵ باید صورتحساب الکترونیکی صادر کنید، اعتبار مالیاتی را مدیریت کنید و اطلاعات پرداخت و واردات را مطابق قانون ثبت نمایید.
- صدور صورتحساب الکترونیکی برای تمام فروشها
از طریق سامانه مؤدیان یا پایانه فروشگاهی.
- بررسی انتقال خودکار صورتحساب به کارپوشه خریدار
برای خریداران تجاری، اعتبار مالیاتی بهصورت سیستمی ثبت میشود.
- پایش مالیات خرید و فروش در طول دوره
برای جلوگیری از مغایرت در محاسبه ارزش افزوده
- پرداخت یا دریافت مابهالتفاوت مالیات دورهای
طبق محاسبه سامانه مؤدیان.
- ثبت خریدهایی که فروشنده برای آنها صورتحساب صادر نکرده
برای تکمیل اطلاعات سازمان و جلوگیری از مشکلات مالیاتی.
- بررسی اطلاعات پرداخت و واردات
اطمینان از انتقال شماره مالیاتی پرداختها (بانک مرکزی) و ارزش افزوده واردات (گمرک).
تفسیر تحلیلی ماده ۵ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان
ماده ۵ را میتوان «قلب عملیاتی» قانون پایانههای فروشگاهی دانست. این ماده دقیقاً توضیح میدهد که چگونه معاملات ثبت میشوند، چگونه اعتبار مالیاتی محاسبه میشود، و چگونه بدهی یا استرداد مالیات بر ارزش افزوده تعیین میگردد. به بیان ساده، ماده ۵ همان جایی است که قانون از حالت مفهومی به یک فرآیند اجرایی دقیق و قابل اتکا تبدیل میشود.
1) بند الف: صدور صورتحساب الکترونیکی – نقطه شروع همه چیز
در بند الف، قانونگذار تکلیف را روشن میکند:
- فروشنده موظف است صورتحساب الکترونیکی صادر کند.
- اگر فروشنده با مصرفکننده نهایی سروکار دارد، این کار از طریق پایانه فروشگاهی انجام میشود.
این بند دو پیام مهم دارد:
پیام اول:
فاکتور کاغذی دیگر جایگاهی در نظام مالیاتی جدید ندارد.
پیام دوم:
تمام فروشها—چه فروشگاه فیزیکی، چه فروش اینترنتی—باید در سامانه مؤدیان ثبت شوند.
این بند برای سئو بسیار ارزشمند است، چون کاربران دائماً میپرسند:
- «فاکتور الکترونیکی چیست؟»
- «آیا فروشگاهها باید فاکتور الکترونیکی صادر کنند؟»
- «پایانه فروشگاهی چه نقشی دارد؟»
2) بند ب: انتقال خودکار فاکتور به کارپوشه خریدار
اگر خریدار مصرفکننده نهایی نباشد و خودش عضو سامانه باشد:
- فاکتور صادرشده بهصورت خودکار وارد کارپوشه او میشود.
- این فاکتور برای او اعتبار مالیاتی محسوب میشود.
این بند یکی از مهمترین نوآوریهای قانون است، چون:
- جلوی جعل فاکتور را میگیرد
- نیاز به نگهداری فیزیکی اسناد را حذف میکند
- اختلافات مالیاتی را کاهش میدهد
این بخش برای رتبهگیری در جستجوهای «اعتبار مالیاتی چیست؟» فوقالعاده است.
3) بند پ: محاسبه خودکار مالیات بر ارزش افزوده
در پایان هر دوره سهماهه:
سامانه مؤدیان این محاسبه را بهصورت خودکار انجام میدهد.
اگر مالیات فروش > مالیات خرید
مؤدی باید مابهالتفاوت را پرداخت کند.
اگر مالیات فروش < مالیات خرید
سازمان امور مالیاتی موظف است مابهالتفاوت را به مؤدی مسترد کند.
این بند برای سئو فوقالعاده است، چون کاربران دائماً جستجو میکنند:
- «چطور مالیات بر ارزش افزوده محاسبه میشود»
- «اعتبار مالیاتی یعنی چه»
- «استرداد مالیات بر ارزش افزوده چگونه است»
4) بند ت: حذف دخالت مأموران مالیاتی
پس از پایان مهلت ماده ۳:
مأموران مالیاتی حق دخالت در تشخیص بدهی مالیات بر ارزش افزوده را ندارند، مگر در موارد استثنایی.
این بند یک تحول بزرگ است:
- ممیزی سنتی تقریباً حذف میشود
- تشخیص بدهی کاملاً سیستمی و دادهمحور میشود
- کسبوکارها از فشارهای ممیزی حضوری رها میشوند
این بخش برای جستجوهای «ممیز مالیاتی کی میاد» بسیار مهم است.
5) بند ث: گزارش خریدهایی که برای آنها فاکتور صادر نشده
سامانه باید طوری طراحی شود که مؤدی بتواند:
- خریدهایی را که فروشنده برای آنها فاکتور الکترونیکی صادر نکرده، به سازمان اطلاع دهد.
این بند دو هدف دارد:
- تکمیل اطلاعات سازمان
- جلوگیری از فرار مالیاتی فروشندگان متخلف
این موضوع برای سئو در جستجوهای «گزارش خرید بدون فاکتور» بسیار ارزشمند است.
6) تبصره ۱: نقش بانک مرکزی در اتصال پرداختها به مالیات
بانک مرکزی موظف است:
- به تمام رسیدهای کارتخوان و درگاه پرداخت، شماره منحصر بهفرد مالیاتی اختصاص دهد
- اطلاعات هر روز را حداکثر تا پایان روز بعد به سامانه مؤدیان ارسال کند
این تبصره باعث میشود:
- هر تراکنش پرداخت، یک هویت مالیاتی داشته باشد
- امکان پنهانکاری مالی تقریباً صفر شود
7) تبصره ۲: اتصال گمرک به سامانه مؤدیان
گمرک باید اطلاعات مالیات بر ارزش افزوده پرداختشده توسط واردکنندگان را:
- بهصورت برخط و الکترونیکی
- از طریق مرکز ملی تبادل اطلاعات
به سامانه مؤدیان منتقل کند.
این تبصره باعث میشود:
- واردات و فروش داخلی کاملاً قابل ردیابی شود
- اعتبار مالیاتی واردکنندگان بهصورت خودکار ثبت شود
8) تبصره ۳: اتصال سامانههای ملی (سامانه جامع تجارت، ثامن و …)
تمام دستگاههای اجرایی که اطلاعات جریان کالا و خدمات را ثبت میکنند، موظفاند:
- اطلاعات خود را به سامانه مؤدیان منتقل کنند
- مؤدیان دیگر نیازی به ثبت مجدد اطلاعات یا صدور مجدد فاکتور نداشته باشند
این تبصره یکپارچگی عظیمی ایجاد میکند:
- از تولید تا واردات
- از عمدهفروشی تا خردهفروشی
- از سامانه جامع تجارت تا ثامن
همه در یک زنجیره شفاف قرار میگیرند.
جمعبندی تحلیلی
ماده ۵ یک نقشه راه کامل برای:
- ثبت معاملات
- صدور فاکتور
- محاسبه مالیات
- استرداد یا پرداخت
- کنترل سیستمی
- و اتصال سامانههای ملی
ارائه میدهد.
این ماده، مغز عملیاتی نظام مالیاتی دیجیتال ایران است
