ماده 9 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان

تفسیر تخصصی و حقوقی ماده ۹ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان. بررسی عواقب کتمان فعالیت، خودداری از صدور صورتحساب، جریمه کم‌اظهاری یا بیش‌اظهاری، فرآیند ارجاع به هیأت حل اختلاف مالیاتی و ضوابط حسابرسی دوره‌های مالیاتی سال تخلف با تحلیل استاد وحید اکبری مشاور رسمی مالیاتی.

ماده ۹- در صورتی که مودی، برخی از فعالیت ها و یا معاملات خود را کتمان کند، یا از صدور صورتحساب های خود از طریق سامانه مودیان خودداری کرده یا در ثبت قیمت یا مقدار فروش مرتکب کم‌ اظهاری یا بیش‌ اظهاری شده باشد، سازمان موظف است موارد تخلف مودی را از طریق سامانه مودیان به اطلاع وی برساند.

در صورتی که مودی موارد مزبور را پذیرفته و آنها را در کارپوشه خود در سامانه مودیان ثبت یا اصلاح کند، صرفا مشمول جریمه ‌های موضوع ماده (22) این قانون خواهد شد.


در صورتی که مودی، آن موارد را نپذیرفته و از ثبت یا اصلاح آنها در سامانه مودیان امتناع کند، سازمان مراتب تخلف مودی را با اسناد و مدارک مثبته به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع می ‌دهد.

درصورت تأیید تخلف توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی، سازمان می‌ تواند با مراجعه به مودی یا مطالبه دفاتر و اسناد او، نسبت به حسابرسی دوره های مالیاتی سال تخلف اقدام نماید.

علاوه بر این، مودی متخلف مشمول جریمه‌ های موضوع ماده (22) این قانون خواهد بود.

اطلاعات قانون

وضعیت قانون

  • وضعیت: معتبر (دائمی- دارای تغییرات یا الحاقات)
  • مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی
  • تاریخ تصویب: 1398/07/21
  • تاریخ لازم الاجرا: 1398/09/02

رفع ابهام از مأخذ محاسبه جریمه موضوع بند (ب) ماده (36) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400…..

  • تاریخ تصویب: 1405/03/25
  • شماره مصوبه: 200/1405/27
  • اجزای مرتبط: ب ، د
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

آیین‌نامه مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روش‌های نگهداری و نمونه اظهارنامه مالیاتی و نحوه ارایه برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات موضوع ماده…..

  • تاریخ تصویب: 1404/08/21
  • شماره مصوبه: 2/153304
  • اجزای مرتبط: ماده 8
  • مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

نحوه استرداد مانده بستانکاری اظهارنامه ارزش افزوده دوره های مالیاتی زمستان 1402 به بعد…..

  • تاریخ تصویب: 1403/11/27
  • شماره مصوبه: 230/87696/د
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: معاون درآمدهای مالیاتی

رفع ابهام در خصوص ایجاد امکان تغییر مقادیر فیلدهای حاوی اطلاعات بارگذاری شده از سامانه مؤدیان…..

  • تاریخ تصویب: 1403/11/18
  • شماره مصوبه: 200/1403/53
  • اجزای مرتبط: د ، الف ، ج ، ب
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

چگونگی حسابرسی اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده موضوع ماده (3) قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان بابت دوره …..

  • تاریخ تصویب: 1403/08/16
  • شماره مصوبه: 200/60755/د
  • اجزای مرتبط: بند 2 ، مقدمه و بند 1
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

اطلاعیه شماره 41 – اطلاع رسانی درخصوص مزایای تسریع در اقدامات مربوط به صورتحساب های فروش دوره بهار 1403…..

  • تاریخ تصویب: 1403/04/11
  • شماره مصوبه: 268/24616/د
  • اجزای مرتبط: –
  • مرجع صدور: رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

اطلاعیه شماره 42 – اطلاع رسانی درخصوص مزایای تسریع در اقدامات مربوط به صورتحساب های فروش دوره بهار 1403…..

  • تاریخ تصویب: 1403/04/11
  • شماره مصوبه: 268/24617/د
  • اجزای مرتبط: –
  • مرجع صدور: رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

مهلت تسلیم (اصلاح، تکمیل و استرداد) اظهارنامه دوره بهار مالیات بر ارزش افزوده سال 1403…..

  • تاریخ تصویب: 1403/04/09
  • شماره مصوبه: 200/23357/د
  • اجزای مرتبط: –
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

مقررات ناظر بر جرائم موضوع ماده 169 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31

  • تاریخ تصویب: 1402/12/28
  • شماره مصوبه: 200/1402/26
  • اجزای مرتبط: –
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

اطلاعیه شماره 26- اطلاع رسانی درخصوص مزایای تسریع در اقدامات مربوط به صورتحساب های فروش…..

  • تاریخ تصویب: 1402/12/26
  • شماره مصوبه: 268/90078
  • اجزای مرتبط: –
  • مرجع صدور: رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

تخصیص کارپوشه و عضویت در سامانه مودیان

  • تاریخ تصویب: 1401/10/20
  • شماره مصوبه: 268/67449
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

تسلیم اظهارنامه دوره سوم (فصل پاییز) سال 1401

  • تاریخ تصویب: 1401/10/14
  • شماره مصوبه: 200/66125
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

گزارش برگزاری جلسات و نیز معرفی شرکت های معتمد و اسناد مرتبط با سامانه مودیان

  • تاریخ تصویب: 1401/07/26
  • شماره مصوبه: 268/15393/ص
  • اجزای مرتبط: کل متن
  • مرجع صدور: رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

فرآیند استرداد مالیات و عوارض ارزش افزوده موضوع ماده (8) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02…..

  • تاریخ تصویب: 1401/02/21
  • شماره مصوبه: 200/1401/525
  • اجزای مرتبط: ب ، مقدمه
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

تسلیم اظهارنامه دوره چهارم (فصل زمستان) مالیات بر ارزش افزوده سال 1400

  • تاریخ تصویب: 1400/12/28
  • شماره مصوبه: 200/1400/539
  • اجزای مرتبط: –
  • مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

آیین نامه اجرایی اصلاحی موضوع ماده (6) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان

  • تاریخ تصویب: 1400/11/30
  • شماره مصوبه: 202359
  • اجزای مرتبط: ماده 6
  • مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

آیین نامه اجرایی ماده ۲۱۹ قانون مالیات های مستقیم

  • تاریخ تصویب: 1398/09/13
  • شماره مصوبه: 180718
  • اجزای مرتبط: ماده 42 ، ماده 40
  • مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

رد شکایت نسبت به عبارت فرصت 21 روزه صدور صورتحساب الکترونیکی تا ثبت در سامانه مودیان از اطلاعیه 26 اطلاع رسانی به شماره 268/90078/د مورخ 1402/12/26…..

  • تاریخ تصویب: 1404/03/20
  • شماره مصوبه: 140431390000708123
  • اجزای مرتبط: رای هیات تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری ، گردش کار
  • مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری

رد خواسته ابطال بندهای ۱ و ۲ ماده سه از آیین نامه اجرایی ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰به شماره ۱۴۹۳۹۹ /ت ۵۹۳۹۴ هـ مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۲۳…..

  • تاریخ تصویب: 1401/05/23
  • شماره مصوبه: 321
  • اجزای مرتبط: رأی هیات تخصصی مالیاتی بانکی
  • مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری

رد خواسته ابطال بند دوم افقی از قسمت بند دوم عمودی در جدول عناوین پستی موضوع ماده (۳) آیین نامه اجرایی ماده ۲۱۹ قانون مالیاتهای مستقیم…..

  • تاریخ تصویب: 1401/05/23
  • شماره مصوبه: ۳۱۶
  • اجزای مرتبط: رأی هیات تخصصی مالیاتی بانکی
  • مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری

اطلاعیه شماره 22- افزایش مهلت صدور صورتحساب الکترونیکی تا ثبت در سامانه مودیان به 21 روز

  • تاریخ تصویب: 1402/12/10
  • شماره مصوبه: 268/85534/د
  • اجزای مرتبط: —
  • مرجع صدور: رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

اطلاعیه شماره 3- نحوه ارسال اطلاعات صورتحساب الکترونیکی

  • تاریخ تصویب: 1401/10/26
  • شماره مصوبه: 268/68465
  • اجزای مرتبط: —
  • مرجع صدور: رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

سوالات متداول ماده ۹ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

ماده ۹ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان یکی از مهم‌ترین مواد نظارتی این قانون است که نحوه برخورد سازمان امور مالیاتی با کتمان فعالیت، عدم صدور صورتحساب الکترونیکی، کم‌اظهاری و بیش‌اظهاری را مشخص می‌کند. این ماده در واقع به مؤدی فرصت می‌دهد قبل از ورود به فرآیند رسیدگی و حسابرسی، تخلفات شناسایی‌شده را اصلاح کند.

ماده ۹ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان درباره چیست؟

این ماده نحوه رسیدگی به تخلفاتی مانند کتمان معاملات، عدم صدور صورتحساب الکترونیکی، کم‌اظهاری یا بیش‌اظهاری در سامانه مؤدیان را تعیین می‌کند.

منظور از کتمان فعالیت یا معامله چیست؟

کتمان فعالیت زمانی رخ می‌دهد که مؤدی تمام یا بخشی از درآمدها، فروش‌ها یا معاملات واقعی خود را در سامانه مؤدیان ثبت نکند.
مثال
فروشگاهی در یک ماه ۵ میلیارد ریال فروش داشته اما فقط ۳ میلیارد ریال آن را در سامانه مؤدیان ثبت کرده است. در این حالت ۲ میلیارد ریال فروش کتمان شده محسوب می‌شود.

کم‌اظهاری در سامانه مؤدیان چیست؟

کم‌اظهاری زمانی است که مؤدی مبلغ واقعی فروش یا مقدار کالا و خدمات عرضه‌شده را کمتر از واقع ثبت کند.

بیش‌اظهاری چیست؟

بیش‌اظهاری به معنای ثبت مبلغ یا مقدار بیشتر از واقع در صورتحساب‌ها یا اطلاعات ارسالی به سامانه مؤدیان است.

آیا بیش‌اظهاری نیز تخلف محسوب می‌شود؟

بله. ماده ۹ علاوه بر کم‌اظهاری، بیش‌اظهاری را نیز از مصادیق تخلف دانسته است.

اگر صورتحساب الکترونیکی صادر نشود چه اتفاقی می‌افتد؟

در صورت شناسایی این موضوع توسط سازمان امور مالیاتی، مراتب از طریق سامانه مؤدیان به مؤدی اعلام می‌شود

سازمان امور مالیاتی چگونه تخلف را به مؤدی اطلاع می‌دهد؟

اطلاع‌رسانی از طریق کارپوشه مؤدی در سامانه مؤدیان انجام می‌شود.

پس از دریافت اخطار ماده ۹ چه باید کرد؟

مؤدی باید اطلاعات اعلام‌شده توسط سازمان را بررسی و در صورت پذیرش، نسبت به ثبت یا اصلاح اطلاعات در کارپوشه خود اقدام کند.

اگر مؤدی تخلف اعلام‌شده را بپذیرد چه می‌شود؟

در این صورت مؤدی صرفاً مشمول جرائم مقرر در ماده ۲۲ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان خواهد شد.

آیا پذیرش تخلف موجب جلوگیری از حسابرسی می‌شود؟

در بسیاری از موارد، پذیرش و اصلاح اطلاعات می‌تواند از ورود پرونده به فرآیند اختلاف مالیاتی و حسابرسی گسترده جلوگیری کند.

اگر مؤدی با نظر سازمان موافق نباشد چه می‌شود؟

مؤدی می‌تواند از ثبت یا اصلاح اطلاعات خودداری کند و تخلف ادعایی را نپذیرد.

در صورت عدم پذیرش تخلف توسط مؤدی چه اقدامی انجام می‌شود؟

سازمان موضوع را همراه با اسناد و مدارک مثبته به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع می‌دهد.

آیا سازمان بدون مدرک می‌تواند پرونده را به هیأت حل اختلاف ارجاع دهد؟

خیر. قانون سازمان را مکلف کرده است تخلف را با اسناد و مدارک مثبته به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارائه کند.

هیأت حل اختلاف مالیاتی چه نقشی در ماده ۹ دارد؟

هیأت حل اختلاف درباره صحت یا عدم صحت تخلف ادعایی سازمان تصمیم‌گیری می‌کند.

اگر هیأت حل اختلاف تخلف را تأیید کند چه می‌شود؟

سازمان می‌تواند برای رسیدگی بیشتر نسبت به حسابرسی و بررسی اسناد و مدارک مؤدی اقدام کند.

آیا پس از تأیید تخلف، سازمان می‌تواند دفاتر قانونی را مطالبه کند؟

بله. ماده ۹ این اختیار را به سازمان داده است که دفاتر، اسناد و مدارک مؤدی را مطالبه کند.

آیا مأموران مالیاتی می‌توانند به محل فعالیت مؤدی مراجعه کنند؟

بله. پس از تأیید تخلف توسط هیأت حل اختلاف، سازمان می‌تواند برای رسیدگی به پرونده به مؤدی مراجعه کند.

حسابرسی موضوع ماده ۹ شامل چه دوره‌ای می‌شود؟

سازمان می‌تواند دوره‌های مالیاتی مربوط به سال وقوع تخلف را مورد حسابرسی قرار دهد.

آیا علاوه بر حسابرسی، جریمه نیز اعمال می‌شود؟

بله. حتی در صورت تأیید تخلف توسط هیأت حل اختلاف، مؤدی مشمول جرائم ماده ۲۲ قانون نیز خواهد شد.

مهم‌ترین جرائم مرتبط با ماده ۹ چیست؟

بسته به نوع تخلف، جرائم مربوط به:
عدم صدور صورتحساب الکترونیکی
عدم استفاده از سامانه مؤدیان
کم‌اظهاری یا عدم ثبت اطلاعات
تخلفات مواد ۱۲، ۱۳ و ۱۴
ممکن است اعمال شود.

آیا ماده ۹ نوعی فرصت اصلاح برای مؤدی ایجاد کرده است؟

بله. یکی از اهداف ماده ۹ این است که پیش از ورود پرونده به فرآیند اختلاف و حسابرسی، مؤدی بتواند اشتباهات یا تخلفات خود را اصلاح کند.

آیا پذیرش تخلف به منزله اقرار به فرار مالیاتی است؟

خیر. پذیرش مغایرت اعلام‌شده در سامانه لزوماً به معنای ارتکاب جرم مالیاتی نیست؛ بلکه به معنای اصلاح اطلاعات مورد اختلاف است.

تفاوت ماده ۹ با ماده ۲۲ چیست؟

ماده ۹ نحوه شناسایی و رسیدگی به تخلفات را بیان می‌کند، اما ماده ۲۲ جرائم مالی و ضمانت اجراهای مربوط به این تخلفات را تعیین می‌نماید.

آیا اعتراض به تصمیم هیأت حل اختلاف امکان‌پذیر است؟

بله. آرای هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی در موارد مقرر قانونی قابلیت اعتراض و پیگیری در مراجع بالاتر را دارند.

هدف قانون‌گذار از تصویب ماده ۹ چیست؟

افزایش شفافیت اطلاعات مالیاتی
کاهش اختلافات مالیاتی
ایجاد امکان اصلاح داوطلبانه اطلاعات
جلوگیری از کتمان فروش و درآمد
کاهش هزینه‌های رسیدگی مالیاتی

آیا اشتباهات سهوی نیز مشمول ماده ۹ می‌شوند؟

در صورتی که سازمان مغایرتی را شناسایی کند، موضوع می‌تواند مشمول فرآیند ماده ۹ شود؛ اما مؤدی می‌تواند دلایل و مستندات خود را برای اثبات سهوی بودن اشتباه ارائه کند.

مراحل رفع تخلف و اصلاح کتمان یا کم‌اظهاری در سامانه مودیان

زمان مورد نیاز: 45 دقیقه

راهنمای عملی برای مودیانی که اخطار تخلف ماده ۹ را دریافت کرده‌اند و می‌خواهند با اصلاح کارپوشه از حسابرسی دفاتر و اسناد جلوگیری کنند.

  1. ورود به کارپوشه سامانه مودیان و بررسی اطلاعیه تخلف سازمان

    مودی باید وارد کارپوشه اختصاصی خود شده و جزییات معاملات مکتوم یا موارد بیش‌اظهاری و کم‌اظهاری اعلامی از سوی سازمان را به دقت رویت کند.

  2. صدور صورتحساب الکترونیکی اصلاحی یا برگشت از فروش

    با توجه به نوع تخلف اعلام شده، اقدام به صدور صورتحساب اصلاحی یا ثبت معاملات کتمان‌شده با مبالغ و مقادیر واقعی در سامانه نمایید.

  3. تایید و ثبت نهایی اصلاحات در کارپوشه

    پس از اعمال تغییرات، اصلاحات را در کارپوشه نهایی کنید تا پذیرش تخلف ثبت شده و پرونده مشمول تخفیفات قانونی شده و به هیات ارجاع نشود.

  4. پرداخت یا ترتیب پرداخت جریمه‌های موضوع ماده ۲۲

    پس از اصلاح، جریمه‌های مقرر شده در ماده ۲۲ را از طریق پورتال خدمات الکترونیک مالیاتی تسویه کنید تا پرونده سال مالی به طور امن بسته شود.

مثال کاربردی

فرض کنید یک شرکت خدماتی در سامانه مؤدیان مبلغ فروش خود را ۱۰ میلیارد ریال ثبت کرده است، اما سازمان بر اساس اطلاعات تراکنش‌های بانکی و صورتحساب‌های موجود، فروش واقعی را ۱۳ میلیارد ریال تشخیص می‌دهد.

سازمان این مغایرت را از طریق کارپوشه به مؤدی اعلام می‌کند.

  • اگر مؤدی اختلاف ۳ میلیارد ریالی را بپذیرد و اطلاعات را اصلاح کند، فقط مشمول جرائم ماده ۲۲ خواهد شد.
  • اما اگر مؤدی این موضوع را نپذیرد، پرونده به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع می‌شود و در صورت تأیید تخلف، سازمان می‌تواند نسبت به حسابرسی سال مالی مربوط اقدام کند.
اینفوگرافیک ماده ۹ قانون پایانه‌های فروشگاهی

ماده ۹: فرآیند کشف و بررسی تخلفات مؤدیان

مادامی که سازمان تخلفات زیر را احراز و در سامانه ابلاغ کند:

  • کتمان بخشی از فعالیت‌ها یا معاملات کسب‌وکار
  • خودداری از صدور صورتحساب الکترونیکی از طریق سامانه مؤدیان
  • ارتکاب کم‌اظهاری یا بیش‌اظهاری در ثبت قیمت یا مقدار فروش

حالت اول: پذیرش تخلف

مؤدی موارد اعلامی سازمان را می‌پذیرد و اقدام به ثبت یا اصلاح اطلاعات در کارپوشه اختصاصی خود در سامانه مؤدیان می‌کند.

نتیجه: صرفاً جریمه‌های ماده (۲۲) بدون حسابرسی دفاتر

حالت دوم: عدم پذیرش و امتناع

مؤدی تخلف را نمی‌پذیرد؛ سازمان پرونده را همراه با اسناد مثبته به «هیأت حل اختلاف مالیاتی» ارجاع می‌دهد. در صورت تأیید هیأت، سازمان مجاز به اقدامات زیر است:
• مراجعه به مؤدی و مطالبه دفاتر و اسناد
• حسابرسی کامل کلیه دوره‌های مالیاتیِ سالِ تخلف

نتیجه: حسابرسی جامع دوره‌ها + جریمه‌های ماده (۲۲)

⚠️ ریسک رسیدگی مالیاتی بر اساس ماده ۹ سامانه مؤدیان

بر اساس ماده ۹ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان،در صورت اختلاف در ثبت فروش یا عدم صدور صورتحساب،پرونده شما می‌تواند به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع شود.

📊 برای دفاع مالیاتی حرفه‌ای و کاهش جرایم احتمالی،از مشاوره تخصصی استفاده کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *