ماده ۴
ماده ۴- سازمان امور مالیاتی کشور موظف است مودیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 را که تا زمان تصویب این قانون فراخوان نشدهاند، مطابق جدول زمانبندی که توسط رئیس سازمان امور مالیاتی کشور پیشنهاد شده و به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارائی میرسد، تا پایان سال 1404 به تدریج فراخوان نماید.
مودیان موضوع این ماده، تا زمانی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشده باشند، مجاز به اخذ مالیات بر ارزش افزوده از خریداران نیستند.
دریافتکننده مشمول جریمه تبصره (2) بند «الف» ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400 بوده و وجه دریافتی باید به پرداختکننده مسترد شود.
همچنین مالیات بر ارزش افزوده پرداختی توسط این دسته از مودیان، مادامی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشده اند، به عنوان اعتبار مالیاتی برای آنان منظور نمی گردد.
وضعیت: معتبر (دائمی)
مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی
تاریخ تصویب: 1402/08/23
تاریخ لازمالاجرا: 1402/10/20
موضوع: تمدید مهلت مسترد نمودن اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده دوره سوم (پاییز) سال 1403
تاریخ تصویب: 1403/11/21
شماره مصوبه: 200/1403/54
اجزای مرتبط: کل متن
مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع: رفع ابهام در خصوص ایجاد امکان تغییر مقادیر فیلدهای حاوی اطلاعات بارگذاری شده از سامانه مؤدیان
تاریخ تصویب: 1403/11/18
شماره مصوبه: 200/1403/53
اجزای مرتبط: بند 3، ب، الف
مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع: چگونگی حسابرسی اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده موضوع ماده (3) قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان
تاریخ تصویب: 1403/08/16
شماره مصوبه: 200/60755/د
اجزای مرتبط: مقدمه و بند 1، بند 2
مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع: دستورالعمل نحوه استرداد مالیات و عوارض دریافتی از خریداران کالاها و خدمات معاف از مالیات و عوارض موضوع تبصره (2) بند (الف) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده
تاریخ تصویب: 1401/04/14
شماره مصوبه: 70313
اجزای مرتبط: کل متن
مرجع صدور: چند وزیر
موضوع: رد شکایت نسبت به ابطال فراخوان مرحله نهم مالیات بر ارزش افزوده صاحبان واحدهای تهیه غذا، آشپزخانهها و کافیشاپها از تاریخ تصویب
تاریخ تصویب: 1404/09/17
شماره مصوبه: 140431390002367553
اجزای مرتبط: رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری، گردش کار
مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
موضوع: رد خواسته ابطال اطلاق «لیکن امکان استرداد مالیات و عوارض به آنان وجود نخواهد داشت» از فراز انتهایی اظهار نظر شماره 267/5998/د مورخ 1397/08/26 مدیرکل
تاریخ تصویب: 1403/12/14
شماره مصوبه: 140331390003010356
اجزای مرتبط: رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی، گردش کار
مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
موضوع: رد خواسته تقاضای ابطال بخشنامههای شماره 20051/2681/ص و 268/20052/ص مورخ 1402/10/27
تاریخ تصویب: 1403/09/24
شماره مصوبه: 1403313900002307253
اجزای مرتبط: رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
سوالات متداول ماده ۴ قانون تسهیل اجرای تکالیف مؤدیان در قانون مالیات بر ارزش افزوده
این ماده وضعیت مؤدیانی را مشخص میکند که مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده سال ۱۳۸۷ بودهاند اما تا زمان تصویب این قانون هنوز توسط سازمان امور مالیاتی فراخوان نشده بودند.
سازمان امور مالیاتی مکلف است این مؤدیان را بر اساس جدول زمانبندی مصوب، حداکثر تا پایان سال ۱۴۰۴ به تدریج فراخوان کند.
فراخوان به معنای اعلام رسمی سازمان امور مالیاتی برای ورود یک گروه شغلی یا صنفی به نظام مالیات بر ارزش افزوده و انجام تکالیف مربوط به آن است.
خیر. تا زمانی که مؤدی به صورت رسمی توسط سازمان امور مالیاتی فراخوان نشده باشد، حق دریافت مالیات و عوارض ارزش افزوده از خریداران را ندارد.
این اقدام تخلف محسوب میشود و مؤدی مشمول جریمه مقرر در تبصره (۲) بند «الف» ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده ۱۴۰۰ خواهد شد.
بله. طبق این ماده، وجه دریافتشده باید به پرداختکننده مسترد شود.
بله. اگر مؤدی بدون فراخوان رسمی از خریدار مالیات بر ارزش افزوده دریافت کرده باشد، خریدار حق مطالبه و استرداد مبلغ پرداختی را دارد.
خیر. تا زمانی که توسط سازمان امور مالیاتی فراخوان نشده باشد، مالیات بر ارزش افزوده پرداختی وی اعتبار مالیاتی محسوب نمیشود.
اعتبار مالیاتی همان مالیات بر ارزش افزودهای است که مؤدی هنگام خرید کالا یا خدمات پرداخت میکند و میتواند از مالیات فروش خود کسر نماید.
خیر. تا زمانی که مشمول فراخوان نشده باشد، اصولاً تکالیف مؤدیان مالیات بر ارزش افزوده نسبت به وی ایجاد نمیشود.
بله. هر مؤدی مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده ۱۳۸۷ که هنوز فراخوان نشده باشد، مشمول این حکم خواهد بود.
ایجاد عدالت مالیاتی و جلوگیری از دریافت غیرقانونی مالیات بر ارزش افزوده توسط اشخاصی که هنوز به صورت رسمی وارد نظام مالیات بر ارزش افزوده نشدهاند.
خیر. چون دریافت مالیات از اساس قانونی نبوده است، امکان استفاده از آن به عنوان اعتبار مالیاتی نیز وجود ندارد.
از طریق اطلاعیهها، بخشنامهها و فهرستهای فراخوان منتشرشده توسط سازمان امور مالیاتی کشور میتوان وضعیت فراخوان هر گروه شغلی را بررسی کرد.
تا قبل از فراخوان رسمی:
حق دریافت مالیات بر ارزش افزوده از مشتری را ندارند.
اعتبار مالیاتی برای خریدهایشان ایجاد نمیشود.
در صورت دریافت مالیات، مکلف به استرداد آن خواهند بود.
چگونه جریمه و اعتبار مالیاتی ماده ۴ تسهیل را مدیریت کنیم؟
زمان مورد نیاز: 45 دقیقه
راهنمای گام به گام برای مودیان فراخوان نشده جهت پیشگیری از جریمههای سنگین ارزش افزوده.
- بررسی وضعیت فراخوان مودی
ابتدا با ورود به سامانه مودیان، وضعیت مشمولیت و فراخوانهای مالیات بر ارزش افزوده خود را تا سال ۱۴۰۴ بررسی کنید.
- توقف صدور فاکتور با ارزش افزوده
اگر فراخوان نشدهاید، صدور هرگونه فاکتور با احتساب مالیات بر ارزش افزوده را متوقف کنید تا مشمول جریمه استرداد نشوید.
- عدم احتساب اعتبار مالیاتی خریدها
مبالغ ارزش افزودهای که در خریدها پرداخت کردهاید را تا زمان فراخوان رسمی به عنوان اعتبار مالیاتی در اظهارنامه وارد نکنید.
- دریافت مشاوره و تنظیم لایحه دفاعیه
در صورت بروز جریمه، سریعاً با وکیل مالیاتی وحید اکبری جهت تنظیم لایحه ماده ۴ قانون پایانه های فروشگاهی ارتباط بگیرید.
مثالهای کاربردی و قابل فهم برای عموم
1. تعمیرکار لوازم خانگی که هنوز فراخوان نشده است
فرض کنید یک تعمیرکار لوازم خانگی در سال ۱۴۰۳ هنوز توسط سازمان امور مالیاتی برای اجرای قانون ارزش افزوده فراخوان نشده است.
اگر بابت تعمیر یک یخچال ۱۰ میلیون تومان دستمزد دریافت کند، حق ندارد ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده نیز از مشتری مطالبه کند.
2. دریافت غیرقانونی مالیات از مشتری
فرض کنید یک واحد خدماتی که هنوز فراخوان نشده، از مشتری مبلغ ۵۰ میلیون تومان دریافت کرده و علاوه بر آن ۵ میلیون تومان نیز تحت عنوان مالیات بر ارزش افزوده مطالبه میکند.
این ۵ میلیون تومان دریافت قانونی ندارد و باید به مشتری بازگردانده شود.
3. اعتبار مالیاتی قابل قبول نیست
یک مؤدی فراخواننشده هنگام خرید تجهیزات کاری، ۲۰ میلیون تومان مالیات بر ارزش افزوده پرداخت میکند.
تا زمانی که توسط سازمان فراخوان نشده باشد، این مبلغ برای وی اعتبار مالیاتی محسوب نخواهد شد و امکان کسر آن از مالیاتهای بعدی را ندارد.
4. تفاوت مؤدی فراخوانشده و فراخواننشده
دو فروشگاه را در نظر بگیرید:
- فروشگاه اول توسط سازمان فراخوان شده است.
- فروشگاه دوم هنوز فراخوان نشده است.
فروشگاه اول موظف است مالیات بر ارزش افزوده را از مشتری دریافت و به سازمان پرداخت کند.
اما فروشگاه دوم نه حق دریافت مالیات از مشتری را دارد و نه میتواند مالیات خریدهای خود را به عنوان اعتبار مالیاتی منظور کند.
5. اشتباه رایج صاحبان کسبوکار
بعضی صاحبان مشاغل تصور میکنند هر شخص دارای پرونده مالیاتی میتواند از مشتری مالیات بر ارزش افزوده دریافت کند.
در حالی که مطابق این ماده، ملاک اصلی «فراخوان شدن توسط سازمان امور مالیاتی» است و صرف داشتن پرونده مالیاتی چنین حقی ایجاد نمیکند.
اینفوگرافیک تکالیف و الزامات ماده 4 قانون تسهیل مودیان
راهنمای گامبهگام فراخوان تدریجی مودیان و پیامدهای حقوقی عدم ثبتنام
خلاصه مدیریتی قانون: سازمان امور مالیاتی مکلف است مودیان مشمول قانون ارزش افزوده ۱۳۸۷ را که تاکنون فراخوان نشدهاند، حداکثر تا پایان سال ۱۴۰۴ به صورت تدریجی فراخوان کند. عدم رعایت مواعد این ماده جریمههای سنگینی در پی دارد.
فرآیند و ابزار زمانبندی فراخوانها
۱. تدوین جدول زمانبندی
پیشنهاد جدول فازبندی فراخوان مودیان باقیمانده توسط رئیس سازمان امور مالیاتی کشور.
۲. تایید عالی وزارت
بررسی و تایید نهایی جدول زمانبندی توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی جهت رسمیت یافتن قانون.
۳. سقف مهلت قانونی (پایان ۱۴۰۴)
اتمام فرآیند فراخوان تدریجی کلیه مودیان مشمول ثبتنام نشده تا پایان سال ۱۴۰۴.
ممنوعیتها و خطوط قرمز (قبل از فراخوان)
ممنوعیت مطلق اخذ مالیات بر ارزش افزوده
مودیان تا زمان فراخوان رسمی، مجاز به دریافت مالیات بر ارزش افزوده از خریداران نیستند. دریافت وجه جریمه سنگین تبصره (۲) بند الف ماده (۹) قانون ۱۴۰۰ را در پی داشته و مودی مکلف به استرداد کامل وجه به خریدار است.
عدم احتساب اعتبار مالیاتی خریدها
مالیات بر ارزش افزودهای که این دسته از مودیان در زمان خرید کالا یا خدمات پرداخت میکنند، مادامی که رسماً فراخوان نشده باشند، به عنوان «اعتبار مالیاتی» برای آنان منظور نخواهد شد.


