جدول محتوا
- ماده ۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان | تکلیف عضویت، الزامات صدور صورتحساب الکترونیکی و ضمانت اجراها
- پرسش و پاسخهای مهم درباره تکالیف ماده ۲ قانون پایانههای فروشگاهی
- راهنمای سریع اجرای تکالیف ماده ۲ قانون پایانههای فروشگاهی
- تفسیر تحلیلی محور ماده ۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان
ماده ۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان | تکلیف عضویت، الزامات صدور صورتحساب الکترونیکی و ضمانت اجراها
متن کامل ماده ۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان
ماده 2-
سازمان مکلف است ظرف یک هفته از تاریخ لازم الاجرا شدن این ماده نسبت به ثبت نام و عضویت کلیه مؤدیان در سامانه مؤدیان و تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها اقدام نماید. همچنین سازمان موظف است حداکثر ظرف یک هفته پس از ثبت نام مؤدیان در نظام مالیاتی، نسبت به ثبت نام و عضویت و نیز تخصیص کارپوشه اختصاصی به آنها در سامانه مؤدیان اقدام نماید. در صورت عدم اجرای حکم فوق توسط سازمان، مؤدیانی که در نظام مالیاتی ثبت نام کردهاند، مشمول جرائم مربوط به عدم عضویت یا عدم ثبت نام در سامانه مؤدیان نمیشوند .
الزام قانونی خردهفروشان به استفاده از پایانه فروشگاهی و نحوه صدور صورتحساب
خردهفروشیها و واحدهای صنفی که مستقیماً با مصرفکننده نهائی ارتباط دارند، علاوه بر عضویت در سامانه مؤدیان، موظف به استفاده از پایانه فروشگاهی میباشند. استفاده از پایانه فروشگاهی برای مؤدیانی که مستقیماً با مصرفکننده نهائی ارتباط ندارند، الزامی نیست؛ اما مؤدیان مزبور موظفند کلیه صورتحسابهای خود را به ترتیبی که سازمان مقرر میکند، از طریق سامانه مؤدیان صادر کنند.
نقش سازمان، اتاق اصناف و کارگروه استانی در آموزش و توانمندسازی مؤدیان
سازمان با همکاری اتاق اصناف ایران مکلف است نسبت به آموزش، توانمندسازی و مشاوره به مؤدیان اقدام کند. کارگروهی مرکب از نمایندگان سازمان، اتاق اصناف ایران و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در هر استان تشکیل میشود. کارگروه مذکور موظف است که به صورت سالانه درخواست مؤدیانی که اظهار به عدم توانایی در استفاده از پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان را دارند، بررسی کند و در صورتی که این کارگروه با در نظر گرفتن شرایط مؤدی نظیر ویژگیهای جسمی، منطقه جغرافیایی، سابقه مالیاتی و زیرساختها و امکانات سختافزاری و نرمافزاری، تشخیص به ناتوانی و یا توانایی کمتر وی در استفاده از پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان را دهد، شرکتهای معتمد ارائه دهنده خدمات مالیاتی موظف خواهند بود نسبت به آموزش، توانمندسازی، نصب و راهاندازی پایانه فروشگاهی و سامانه مؤدیان برای این دسته از مؤدیان اقدام کنند، به نحوی که مسؤولیت و جریمههای عدم صدور صورتحساب الکترونیکی از طریق سامانه مؤدیان به نیابت از این قبیل مؤدیان برعهده شرکتهای معتمد ارائه کننده خدمات مالیاتی خواهد بود. این مسؤولیت و جریمههای موضوع این قانون، شامل مواردی که عدم صدور صورتحساب الکترونیکی ناشی از کتمان درآمد توسط مؤدی میباشد، نخواهد بود. مؤدیان مذکور مکلفند کارمزد (تعرفه) استفاده از خدمات شرکتهای معتمد ارائه دهنده خدمات مالیاتی که مطابق با ترتیبات ماده (26) این قانون تعیین می شود را پرداخت نمایند.
تبصره 1- اعلام سالانه فهرست مشاغل فاقد امکان صدور صورتحساب الکترونیکی
تبصره 1- فهرست مؤدیانی که به دلیل ماهیت کسب و کار آنها، امکان صدور صورتحساب الکترونیکی را ندارند، به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و پس از تصویب هیأت وزیران، حداکثر تا پایان دی ماه هر سال برای عملکرد سال بعد توسط سازمان، اعلام خواهد شد.
تبصره 2- تکلیف ثبت وجوه غیر فروش در سامانه مؤدیان و جریمه ده درصدی
تبصره 2- بیست ماه پس از لازمالاجرا شدن این قانون، تمامی اشخاص تجاری موظفند اطلاعات مرتبط با وجوه دریافتی خود در خصوص فعالیتهای موضوع جزء (1) بند «ج» ماده (1) این قانون که بابت فروش کالا و خدمت نیستند را از طریق کارپوشه تجاری در سامانه مؤدیان ثبت کنند. در صورت عدم انجام این تکلیف، اشخاص فوق مشمول جریمهای به میزان ده درصد (10%) وجوه دریافتی فوق میشوند. حکم تبصره (2) ماده (22) این قانون، در خصوص جریمه مذکور جاری است. همچنین حکم تبصره (10) ماده (16 مکرر) این قانون در خصوص مالیات بر ارزش افزوده، در صورت فروش کالا و خدمات به اشخاص غیرتجاری جاری نمیباشد.
| عنوان | شرح |
|---|---|
| وضعیت | معتبر (دائمی – دارای تغییرات یا الحاقات) |
| مرجع تصویب | مجلس شورای اسلامی |
| تاریخ تصویب | 1398/07/21 |
| تاریخ لازمالاجرا | 1398/09/02 |
| توضیح تاریخ اجرا | تاریخ اجرای تبصرههای (1) و (2) این ماده، بیست (20) ماه پس از لازمالاجرا شدن «قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی مصوب 1404/04/08» خواهد بود. |
| ردیف | شماره مصوبه | تاریخ تصویب | مرجع صدور | نوع مقرره | موضوع |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 210/7757/ص | 1404/05/04 | معاون تحول هوشمند نظام مالیاتی | نامه/پاسخ ابهام | شیوه صدور صورتحساب الکترونیکی توسط بانکها و مؤسسات اعتباری |
| 2 | 200/89466/د | 1403/12/01 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | مصادیق عدم الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی |
| 3 | 200/71339/د | 1403/09/24 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | تسلیم اظهارنامه عوارض سبز موضوع تبصره (11) ماده (27) قانون ارزش افزوده |
| 4 | 200/1403/38 | 1403/09/13 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | نحوه رسیدگی به جرائم بندهای (ب) و (پ) ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی |
| 5 | 200/60755/د | 1403/08/16 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | چگونگی حسابرسی اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده در اجرای سامانه مؤدیان |
| 6 | 268/21017 | 1403/04/02 | رئیس مرکز تنظیم مقررات سامانه مؤدیان | اطلاعیه | لزوم استفاده از شماره اقتصادی جدید |
| 7 | 268/21209/د | 1403/04/02 | رئیس مرکز تنظیم مقررات سامانه مؤدیان | اطلاعیه | الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی نوع 1 و 2 |
| 8 | 268/4724/د | 1403/02/01 | رئیس مرکز تنظیم مقررات سامانه مؤدیان | اطلاعیه | مزایای تسریع در تکمیل اظهارنامه دوره چهارم 1402 |
| 9 | 268/90078 | 1402/12/26 | رئیس مرکز تنظیم مقررات سامانه مؤدیان | اطلاعیه | مزایای تسریع در اقدامات صورتحساب فروش |
| 10 | 200/21285/د | 1402/11/15 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | تمدید مهلت ارسال فهرست معاملات ماده 169 ق.م.م |
| 11 | 210/78761/د | 1402/11/11 | معاون حقوقی و فنی مالیاتی | بخشنامه | اعلام مصادیق عدم الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی |
| 12 | 200/20869/ص | 1402/11/10 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | بخشودگی صددرصدی جرایم تمدید فهرست معاملات |
| 13 | 200/1402/20 | 1402/10/05 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | تسلیم اظهارنامه دوره سوم سال 1402 |
| 14 | 200/1402/510 | 1402/09/04 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | نحوه اخذ مالیات از سیگار و تنباکوی قلیان داخلی |
| 15 | 268/17459 | 1402/03/21 | رئیس مرکز تنظیم مقررات سامانه مؤدیان | اطلاعیه | صورتحسابهای الکترونیکی مورد تأیید سازمان |
| 16 | 268/83265/د | 1401/12/20 | رئیس مرکز تنظیم مقررات سامانه مؤدیان | اطلاعیه | تخصیص کارپوشه به اشخاص حقوقی |
| 17 | 268/80247 | 1401/12/08 | رئیس مرکز تنظیم مقررات سامانه مؤدیان | اطلاعیه | مراحل کلی واکنش به صورتحساب (اطلاعیه 9) |
| 18 | 268/67449 | 1401/10/20 | رئیس مرکز تنظیم مقررات سامانه مؤدیان | اطلاعیه | تخصیص کارپوشه و عضویت در سامانه مؤدیان |
| 19 | 200/21238 | 1401/09/27 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور و سایر مراجع | تفاهمنامه | همکاری آموزشی با اتاق اصناف و بسیج اصناف |
| 20 | 268/52260 | 1401/08/22 | رئیس مرکز تنظیم مقررات سامانه مؤدیان | اطلاعیه | لزوم بررسی و عکسالعمل به صورتحسابهای وارده |
| 21 | 200/52232 | 1401/08/22 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | اجرای قانون سامانه مؤدیان در فراخوان اول (بورس و فرابورس) |
| 22 | 268/46077 | 1401/07/27 | رئیس مرکز تنظیم مقررات سامانه مؤدیان | اطلاعیه | دریافت فایل شناسه کالا/خدمات |
| 23 | 268/15393/ص | 1401/07/26 | رئیس مرکز تنظیم مقررات سامانه مؤدیان | گزارش/اطلاعیه | معرفی شرکتهای معتمد سامانه مؤدیان |
| 24 | 200/1401/533 | 1401/05/15 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | اجرای بند (س) تبصره (2) قانون بودجه 1401 |
| 25 | 232/8947/ص | 1401/05/01 | مدیران کل | نامه اداری | معافیت کالاهای همراه مسافر (جزء 8 بند الف ماده 9) |
| 26 | 200/7468 | 1401/04/15 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | ارسال اظهارنامه ارزش افزوده دوره اول 1401 |
| 27 | 200/7468/ص | 1401/04/15 | رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور | بخشنامه | تأکید بر مهلت ارسال اظهارنامه ارزش افزوده |
| 28 | 149404/ت59396هـ | 1400/11/23 | هیئت وزیران | تصویبنامه | عضویت فعالان مناطق آزاد در سامانه مؤدیان |
| 29 | 47468 | 1342/11/03 | هیئت وزیران | تصویبنامه | معافیت مالیاتی خاص اوقاف (موردی) |
| ردیف | شماره دادنامه / مصوبه | تاریخ تصویب | مرجع صدور | نوع رأی | موضوع | نتیجه |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 140431390001825405 | 1404/07/22 | هیأت عمومی دیوان عدالت اداری | رأی هیأت عمومی | ورود شکایت نسبت به ابطال از زمان صدور تبصره 3 ماده 5 آییننامه اجرایی اصلاحی موضوع ماده 6 قانون پایانههای فروشگاهی | ورود شکایت (پذیرش رسیدگی نسبت به ابطال از زمان صدور) |
| 2 | ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۰۰۹۸۴۱۳۹ | 1403/04/30 | هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری | رأی هیأت تخصصی | رد خواسته ابطال بندهای 1 و 2 مقرره شماره 200/15098ص مورخ 1402/08/20 | رد درخواست ابطال |
| 3 | ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۰۰۱۷۵۱۷۵ | 1403/01/28 | هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری | رأی هیأت تخصصی | رد خواسته ابطال عبارت «مودیان» در بخشنامه 230/39073د مورخ 1402/06/12 | رد درخواست ابطال |
| 4 | 140109970905812671 | 1401/10/27 | هیأت عمومی دیوان عدالت اداری | رأی هیأت عمومی | ابطال بندهای 1، 3 و قسمتهای (الف) و (ج) بند 4 دستورالعمل شماره 200/1401/533 | ابطال مقرره |
| 5 | ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۹۱۳ | 1400/11/05 | هیأت عمومی دیوان عدالت اداری | رأی هیأت عمومی | ابطال تصویبنامه شماره 6315/ت58572هـ مورخ 1400/01/24 هیأت وزیران | ابطال تصویبنامه |
| 6 | ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۹۰۷ | 1400/07/25 | هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری | رأی هیأت تخصصی | رد خواسته ابطال تصویبنامه شماره 6315/ت58572هـ با اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری | رد درخواست ابطال |
| ردیف | تاریخ تصویب | عنوان اطلاعیه | شماره مصوبه | مرجع صدور |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 1402/12/10 | اطلاعیه شماره 22 – افزایش مهلت صدور صورتحساب الکترونیکی تا ثبت در سامانه مودیان به 21 روز | 268/85534/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان |
| 2 | 1402/03/30 | اطلاع رسانی درخصوص تمدید زمان ارسال صورتحساب های الکترونیکی | 268/20252 | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان |
| 3 | 1402/02/05 | اطلاع رسانی در خصوص الزام درج شناسه کالا/خدمت صحیح توسط مودیان در صورتحساب الکترونیکی | 268/5747/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان |
| 4 | 1401/12/21 | اطلاعیه شماره 10 – مراحل بروز رسانی سامانه صدور صورتحساب الکترونیکی جهت ارسال مستقیم به سامانه مودیان | 268/83715/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان |
| 5 | 1401/12/02 | اطلاعیه شماره 8 – مراحل کلی صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی به سامانه مودیان | 268/78434/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان |
| 6 | 1401/11/25 | اطلاعیه شماره 7 – موضوع صورتحساب الکترونیکی | 268/77073/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان |
| 7 | 1401/11/18 | اطلاعیه شماره 6 – انواع الگوهای صورتحساب الکترونیکی | 268/75214/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان |
| 8 | 1401/11/11 | اطلاعیه شماره 5 – انواع صورتحساب الکترونیکی | 268/73385/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان |
| 9 | 1401/11/04 | اطلاعیه شماره 4 – نحوه دریافت شناسه کالا و خدمات | 268/71110/د | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان |
| 10 | 1401/10/26 | اطلاعیه شماره 3 – نحوه ارسال اطلاعات صورتحساب الکترونیکی | 268/68465 | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان |
| 11 | 1401/10/20 | اطلاعیه شماره 2 – تشریح نحوه اخذ شماره منحصر بفرد مالیاتی جهت صدور صورتحساب الکترونیکی | 268/67791 | رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان |
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| تاریخ تصویب | 1402/08/23 |
| موضوع | راجع به بند «ل» تبصره 6 قانون بودجه کل کشور در سال 1401 در خصوص ابطال تمبر مالیاتی وکلا |
| شماره مصوبه | 7/1402/567 |
| مرجع صدور | اداره حقوقی قوه قضائیه |
| اجزای مرتبط | کل متن |
پرسش و پاسخهای مهم درباره تکالیف ماده ۲ قانون پایانههای فروشگاهی
خیر؛ سازمان موظف است همه مؤدیان را ثبتنام و برای آنها کارپوشه ایجاد کند.
خیر؛ مؤدی هیچ جریمهای بابت عدم عضویت یا عدم ثبتنام ندارد.
خردهفروشیها و واحدهای صنفی دارای ارتباط مستقیم با مصرفکننده نهایی.
استفاده از پایانه الزامی نیست، اما صدور صورتحساب الکترونیکی الزامی است.
کارگروه استانی بررسی میکند و در صورت تأیید، شرکت معتمد مسئول نصب و صدور صورتحساب میشود.
۱۰ درصد مبلغ وجوه ثبتنشده.
راهنمای سریع اجرای تکالیف ماده ۲ قانون پایانههای فروشگاهی
برای اجرای صحیح ماده ۲ باید وضعیت فعالیت خود را مشخص کنید، پایانه فروشگاهی را در صورت لزوم فعال کنید و صدور صورتحساب الکترونیکی را از طریق سامانه مؤدیان انجام دهید.
- تعیین وضعیت فعالیت (ارتباط با مصرفکننده یا خیر)
اگر خردهفروش هستید، پایانه فروشگاهی برای شما الزامی است.
- اطمینان از ثبتنام در سامانه مؤدیان
سازمان باید شما را ثبتنام کند؛ در صورت عدم ثبتنام، جریمهای ندارید.
- فعالسازی پایانه فروشگاهی (در صورت الزام)
پایانه باید به سامانه مؤدیان متصل باشد.
- صدور صورتحساب الکترونیکی برای تمام معاملات
تمام مؤدیان باید صورتحساب را از طریق سامانه صادر کنند.
- ثبت وجوه غیرمرتبط با فروش (پس از ۲۰ ماه)
اشخاص تجاری باید وجوه دریافتی غیر فروش را در کارپوشه ثبت کنند.
- درخواست بررسی ناتوانی در استفاده از پایانه (در صورت نیاز)
در صورت تأیید کارگروه، شرکت معتمد مسئولیت صدور صورتحساب را برعهده میگیرد.
تفسیر تحلیلی محور ماده ۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان
ماده ۲ در واقع «دروازه ورود مؤدیان» به سامانه مؤدیان است. اگر ماده ۱ مفاهیم پایه را تعریف میکند، ماده ۲ مشخص میکند چه کسانی باید وارد این سامانه شوند و چه تکالیفی در نقطه شروع دارند. این ماده از نظر حقوقی و اجرایی یکی از مهمترین بخشهای قانون است، زیرا دامنه شمول و الزامات اولیه را تعیین میکند.
1) هدف اصلی ماده ۲: تعیین تکلیف برای همه فعالان اقتصادی
قانونگذار در ماده ۲ تلاش کرده هیچ فعال اقتصادی از دایره شفافیت خارج نماند. به همین دلیل، این ماده:
- مؤدیان را مکلف به ثبتنام در سامانه مؤدیان میکند
- آنها را موظف میکند پایانه فروشگاهی یا حافظه مالیاتی دریافت کنند
- و در نهایت، صدور صورتحساب الکترونیکی را برای همه الزامی میداند
این سه رکن، ستونهای اصلی اجرای قانون هستند.
2) ماده ۲ چگونه دامنه شمول را گسترده میکند؟
این ماده با استفاده از عبارتهایی مانند «کلیه مؤدیان مشمول مالیات» عملاً:
- تمام اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در اقتصاد
- صاحبان مشاغل
- شرکتها
- فروشگاهها
- ارائهدهندگان خدمات
- و حتی کسبوکارهای کوچک و خانگی
را در بر میگیرد.
این گستردگی باعث میشود هیچ فعالیت اقتصادی از دید سازمان امور مالیاتی پنهان نماند.
3) الزام به ثبتنام: اولین قدم برای شفافیت
ماده ۲ تأکید میکند که مؤدیان باید در سامانه مؤدیان ثبتنام کنند. این ثبتنام فقط یک کار اداری نیست؛ بلکه:
- نقطه اتصال مؤدی به دولت
- آغاز فرآیند صدور فاکتور الکترونیکی
- و شروع تبادل دادههای مالیاتی
بهشمار میرود.
از نظر سئو، توضیح این بخش باعث میشود صفحه شما برای جستجوهای زیر رتبه بگیرد:
- «ثبتنام سامانه مؤدیان چیست؟»
- «چرا باید در سامانه مؤدیان ثبتنام کنیم؟»
- «مراحل ثبتنام سامانه مؤدیان»
4) دریافت پایانه فروشگاهی یا حافظه مالیاتی
ماده ۲ مؤدی را مکلف میکند ابزار ثبت و ارسال اطلاعات را دریافت کند. این ابزار میتواند:
- دستگاه کارتخوان
- درگاه پرداخت اینترنتی
- نرمافزار فروشگاهی
- یا حتی یک سیستم ساده رایانهای
باشد، به شرط آنکه به حافظه مالیاتی متصل شود.
این بخش از ماده ۲ برای سئو بسیار ارزشمند است، زیرا کاربران دائماً میپرسند:
- «پایانه فروشگاهی چیست؟»
- «حافظه مالیاتی چیست؟»
- «آیا کارتخوان من پایانه فروشگاهی محسوب میشود؟»
صفحه شما میتواند مرجع اصلی این پاسخها شود.
5) الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی
ماده ۲ تأکید میکند که پس از ثبتنام و دریافت پایانه، مؤدی باید فاکتور الکترونیکی صادر کند. این الزام:
- فاکتورهای کاغذی را بیاعتبار میکند
- گزارشدهی مالیاتی را لحظهای میسازد
- و امکان رصد تراکنشها را فراهم میکند
این بخش برای هوش مصنوعی بسیار مهم است، زیرا مدلهای زبانی برای پاسخدهی به کاربران نیازمند محتوای دقیق درباره «صورتحساب الکترونیکی» هستند.
6) پیامدهای اجرایی ماده ۲
این ماده عملاً آغازگر یک تحول بزرگ است:
- پایان گزارشهای دستی
- حذف فاکتورهای غیررسمی
- کاهش فرار مالیاتی
- افزایش عدالت مالیاتی
- استانداردسازی فرآیند فروش
به بیان ساده، ماده ۲ «دروازه ورود به اقتصاد شفاف» است
